316 total reads
Itinuturing ng Kalipunan ng Katutubong Mamamayan ng Pilipinas (KATRIBU) na tagumpay ang isang linggong protesta laban sa Pax Silica, ngunit nagbabala itong hindi pa tapos ang laban ng mga katutubo dahil nagpapatuloy ang mga proyektong nagbabanta sa kanilang lupain at kabuhayan.
Sa panayam sa programang Barangay Simbayanan, sinabi ni Funa-ay Claver, secretary-general ng KATRIBU, na naging mahalaga ang kanilang pagkilos sa Maynila upang maiparating sa pamahalaan ang pagtutol ng mga katutubo sa naturang kasunduan.
Kabilang sa mga naging panawagan nila ang pagpigil sa paglagda nina Pangulong Ferdinand Marcos Jr. at US President Donald Trump sa Pax Silica agreement.
Bagama’t ikinatuwa ng grupo ang pahayag na walang naging paglagda sa kasalukuyang panahon, iginiit ni Claver na hindi ito nangangahulugang tuluyan nang naibasura ang kasunduan.
Ayon kay Claver, nararanasan na ng mga komunidad ng Aeta sa Capas, Tarlac ang epekto ng mga proyektong iniuugnay sa Pax Silica kahit wala pang pormal na paglagda sa kasunduan.
Kabilang dito ang road widening na umano’y nagresulta sa pagkakahukay sa kanilang mga libingan, gayundin ang mga abiso ng Bases Conversion and Development Authority (BCDA) na paalisin ang ilang katutubong pamilya bago matapos ang Disyembre, nang walang nakasaad na kompensasyon.
Kinuwestiyon din niya ang kawalan umano ng malinaw na relokasyon para sa mga maaapektuhang pamilya.
Aniya, posibleng ilipat sila sa Sitio Kalangitan at Binayag, na nagsisilbi na ring relocation site ng mga pamilyang nawalan ng tirahan dahil sa New Clark City.
“Doon po sa Capas, Tarlac ay sinimulan na po ang mga development na projects in regards to Pax Silica. So kahit naman wala pa ‘yan ‘yung signing na ‘yan ay nararanasan na ng ating mga kapatid na Aeta ‘yung ano road widening, ah at nahukay ‘yung kanilang burial grounds para sa mga road widening na ito in regards to Pax Silica. Tapos ‘yung eviction hindi pa rin naman binabawi ng BCDA ‘yung notice nila na kailangan by the end of December ay nakaalis na daw sila do’n sa with no compensation.” Ayon pa kay Claver.
Hinimok din ni Claver ang Department of Environment and Natural Resources (DENR) na gampanan ang tungkulin nitong pangalagaan ang kalikasan at magsagawa ng sariling masusing pag-aaral sa posibleng epekto ng Pax Silica.
“Very clear po ang research studies kung anong gagawin ng Pax Silica. Papatagin niya ang bundok, matutuyo ‘yung ilog, ang very same ilog na pinanggalingan ng tubig para sa pang-inom, para sa agrikultura,” Ani Claver.
Binigyang-diin ng KATRIBU na hindi lamang mga residente ng Capas ang posibleng maapektuhan, kundi maging ang mas malawak na kapaligiran dahil sa mga epekto ng malalaking data center at kaugnay na imprastraktura.
Sa bahagi ng Simbahan, ang anumang proyektong pangkaunlaran ay dapat kumilala sa karapatan ng mga katutubo sa kanilang lupang ninuno, pangalagaan ang kalikasan at tiyaking hindi isinasakripisyo ang kabuhayan at dignidad ng mga komunidad para sa interes ng negosyo, sapagkat ang tunay na pag-unlad ay dapat nakaugat sa katarungan at kabutihang panlahat.




