370 total views

Homiliya para sa Pagtatalaga ng Pambansang Dambana ni Papa San Juan Pablo II sa Culis, Hermosa, Bataan, 1 Abril 2023, Juan 11:45-66

February 21, 1981 noong tumapak si San Juan Pablo II sa probinsiya ng Bataan, sa bayan ng Morong, sa Philippine Refugee Center kung saan siya nagmisa para sa mga tinatawag noon na “boat people” galing sa Vietnam, Laos at Cambodia. Iyon ang mga panahon na maraming mga nanggagaling sa mga nasabing bansa ang nagsisitakas sa malagim na giyera ng IndoChina. Iyon ang mga panahon na mga buong mga pamilya at angkan ay lumilikas, sinusuong ang panganib ng pagtawid ng dagat sakay ng mga bangkang hindi talaga pandagat kaya marami sa kanila, lalo na sa mga bata at matatanda ang nasawi. Halos lahat ng mga bansa sa paligid natin itinataboy sila, pinagsasarhan ng pinto, mga undesirable aliens ang turing noon sa mga refugees. Bakit daw sila mag-aalaga ng mga palaboy gayong marami ding palaboy sa kanilang mga bansa?

Hindi makatao at hindi Kristiyanong ugali ang pagsarhan ng pinto ang iyong kapwa sa oras ng pangangailangan—ito ang panawagan ni San Juan Pablo II noong mga panahong iyon. Hindi ba iyon ang drama ng panunulutan ng Sagrada Pamilya sa Bethlehem? At pinakinggan siya ng mga Pilipino. Kaya Pilipinas ang pinakaunang bansa na nagbukas ng pinto, naglaan ng lugar sa mga palaboy na lulutang-lutang sa dagat, dito sa inyo sa Bataan nagbukas ng Morong Refugee Center.

Ang pagdalaw ni San Juan Pablo II ay pagpapahayag niya sa mga taga-Bataan ng kanyang pasasalamat. Na ipinagmalaki niya kayo, na ikinatuwa niya ang inyong makatao at maka-Kristiyanong pagtugon sa pangangailangan ng kapwa kahit sila’y dayuhan, kahit iba ang kanilang lahi o salita o kultura. Marami sa mga “boat people” ay napadpad ng Estados Unidos sa kalaunan, ngunit marami sa kanila, hanggang ngayon dumadalaw pa rin sa Pilipinas para balik-tanawin ang kanilang pinanggalingan at pasalamatan ang mga Taga—Bataan na nagbukas sa kanila ng pintuan at nagsilbing kanilang Bethlehem, kanilang sabsaban o bayan-panuluyan.

Ipinagdiwang ninyo ang 30th anniversary ng pagdalaw ni San Juan Pablo II noong 2011, at inilipat ninyo dito sa Culis, Hermosa noong 2021 mula nang maging bahagi ng Bataan Technology Park ang Morong. Dito ninyo minabuting itayo ang diocesan shrine ni San Juan Pablo II noong panahon ng pandemya bilang paggunita sa 40th anniversary ng pagdalaw niyang iyon. Dito sa Barangay Culis Hermosa, pinaka-bukana o entrada ng Bataan—na ngayon ay itinatalaga ng CBCP bilang isang National Shrine o Pambansang Dambana.

Maganda ang timing ng pagtatalagang ito, dahil bukas ay simula na ng Semana Santa. Simula na ng pagdiriwang natin sa pinakabanal na linggo ng buong taon: sa pagsasa-ngayon natin ng MISTERYO PASKWAL—sa pamamagitan ng ating paggunita sa pagdurusa, kamatayan, at muling pagkabuhay ng ating Panginoong HesuKristo, bilang Kordero ng Diyos na nag-aalis ng mga kasalanan ng sanlibutan at katuparan ng Bagong Tipan na narinig natin sa pahayag ni Propeta Ezequiel sa ating Unang Pagbasa.

Sabi ni propeta Ezekiel sa chapter 37, verses 26-28: “Gagawa ako ng isang bagong kasunduan…ang kasunduang ito ay magpapatuloy magpakailanman. Patitirahin ko sila sa lupain nila at pararamihin ko sila. Itatayo ko ang templo ko sa kalagitnaan nila magpakailanman. Maninirahan akong kasama nila. Magiging Diyos nila ako, at sila ay magiging bayan ko. At kung mananatili na ang templo ko sa kalagitnaan nila magpakailanman, malalaman ng mga bansa na ako, ang Panginoon , ang humirang sa kanila upang maging bayan ko.”

Para sa mga Hudyo ang sagisag ng Tipan ay ang Templo ng Jerusalem, dahil sa kaloob-looban ng templong ito matatagpuan ang Kaban ng Tipan. Isang baul na binalutan ng ginto at may dalawang nakayukong anghel sa ibabaw nito. Ano ang laman sa loob? Dalawang tapyas ng bato kung saan nakatitik ang Sampung Utos ng Diyos. Kaya sila sumasamba sa loob ng templong ito, kumakatay ng mga hayop at nag-aalay ng biserong tupa o kordero sa paniwalang ito ang paraan para matupad ang tipanan o kasunduan sa pagitan ng Diyos at ng bayang Israel.

Nagkamali sila. Bakit? Naging paimbabaw ang kanilang pagsamba. Sabi nga ni propeta Isaias 1:11, Ito ang wika ng Panginoon:

“Balewala sa akin ang napakarami ninyong handog. Sawang-sawa na ako sa inyong mga handog na sinusunog – ang mga tupa at ang mga taba ng mga pinatabang hayop. Hindi ako nalulugod sa dugo ng mga toro, tupa at mga kambing.”

At sa verse 17, sabi pa niya, “Pag-aralan ninyong gumawa ng mabuti at pairalin ang katarungan. Sawayin ninyo ang mga nang-aapi at ipagtanggol ninyo ang karapatan ng mga maralita, mga balo at mga ulila.”

Ang lumang Tipan ay mabibigyan pala ng ganap na katuparan kay Kristo—ang sagisag ng Bagong Tipan. Hindi na dalawang tapyas ng bato o templong pag-aalayan ng sakripisyo ang sagisag, kundi si Hesukristo na mismo. Siya mismo ang ating tipan na magbubuklod sa Diyos at sangkatauhan? Bakit? Siya ay DIYOS NA TOTOO at TAONG TOTOO ngunit iisang persona. Kay Hesus hindi na mapaghihiwalay ang DiyoSA IYO LAMANG

Homiliya para sa Pagtatalaga ng Pambansang Dambana ni Papa San Juan Pablo II sa Culis, Hermosa, Bataan, 1 Abril 2023, Juan 11:45-66

February 21, 1981 noong tumapak si San Juan Pablo Segundo sa probinsiya ng Bataan, sa bayan ng Morong, sa Philippine Refugee Center kung saan siya nagmisa para sa mga tinatawag noon na “boat people” galing sa Vietnam, Laos at Cambodia. Iyon ang mga panahon na maraming mga nanggagaling sa mga nasabing bansa ang nagsisitakas sa malagim na giyera ng IndoChina. Iyon ang mga panahon na mga buong mga pamilya at angkan ay lumilikas, sinusuong ang panganib ng pagtawid ng dagat sakay ng mga bangkang hindi talaga pandagat kaya marami sa kanila, lalo na sa mga bata at matatanda ang nasawi. Halos lahat ng mga bansa sa paligid natin itinataboy sila, pinagsasarhan ng pinto, mga undesirable aliens ang turing noon sa mga refugees. Bakit daw sila mag-aalaga ng mga palaboy gayong marami ding palaboy sa kanilang mga bansa?

Hindi makatao at hindi Kristiyanong ugali ang pagsarhan ng pinto ang iyong kapwa sa oras ng pangangailangan—ito ang panawagan ni San Juan Pablo noong mga panahong iyon. Hindi ba iyon ang drama ng panunulutan ng Sagrada Pamilya sa Bethlehem? At pinakinggan siya ng mga Pilipino. Kaya Pilipinas ang pinakaunang bansa na nagbukas ng pinto, naglaan ng lugar sa mga palaboy na lulutang-lutang sa dagat, dito sa inyo sa Bataan nagbukas ng Morong Refugee Center.

Ang pagdalaw ni San Juan Pablo II ay pagpapahayag niya sa mga taga-Bataan ng kanyang pasasalamat. Na ipinagmalaki niya kayo, na ikinatuwa niya ang inyong makatao at maka-Kristiyanong pagtugon sa pangangailangan ng kapwa kahit sila’y dayuhan, kahit iba ang kanilang lahi o salita o kultura. Marami sa mga “boat people” ay napadpad ng Estados Unidos sa kalaunan, ngunit marami sa kanila, hanggang ngayon dumadalaw pa rin sa Pilipinas para balik-tanawin ang kanilang pinanggalingan at pasalamatan ang mga Taga—Bataan na nagbukas sa kanila ng pintuan at nagsilbing kanilang Bethlehem, kanilang sabsaban o bayan-panuluyan.

Ipinagdiwang ninyo ang 30th anniversary ng pagdalaw ni San Juan Pablo II noong 2011, at inilipat ninyo dito sa Culis, Hermosa noong 2021 mula nang maging bahagi ng Bataan Technology Park ang Morong. Dito ninyo minabuting itayo ang diocesan shrine ni San Juan Pablo II noong panahon ng pandemya bilang paggunita sa 40th anniversary ng pagdalaw niyang iyon. Dito sa Barangay Culis Hermosa, pinaka-bukana o entrada ng Bataan—na ngayon ay itinatalaga ng CBCP bilang isang National Shrine o Pambansang Dambana.

Maganda ang timing ng pagtatalagang ito, dahil bukas ay simula na ng Semana Santa. Simula na ng pagdiriwang natin sa pinakabanal na linggo ng buong taon: sa pagsasa-ngayon natin ng MISTERYO PASKWAL—sa pamamagitan ng ating paggunita sa pagdurusa, kamatayan, at muling pagkabuhay ng ating Panginoong HesuKristo, bilang Kordero ng Diyos na nag-aalis ng mga kasalanan ng sanlibutan at katuparan ng Bagong Tipan na narinig natin sa pahayag ni Propeta Ezequiel sa ating Unang Pagbasa.
Sabi ni propeta Ezekiel sa chapter 37, verses 26-28: “Gagawa ako ng isang bagong kasunduan…ang kasunduang ito ay magpapatuloy magpakailanman. Patitirahin ko sila sa lupain nila at pararamihin ko sila. Itatayo ko ang templo ko sa kalagitnaan nila magpakailanman. Maninirahan akong kasama nila. Magiging Diyos nila ako, at sila ay magiging bayan ko. At kung mananatili na ang templo ko sa kalagitnaan nila magpakailanman, malalaman ng mga bansa na ako, ang Panginoon , ang humirang sa kanila upang maging bayan ko.”

Para sa mga Hudyo ang sagisag ng Tipan ay ang Templo ng Jerusalem, dahil sa kaloob-looban ng templong ito matatagpuan ang Kaban ng Tipan. Isang baul na binalutan ng ginto at may dalawang nakayukong anghel sa ibabaw nito. Ano ang laman sa loob? Dalawang tapyas ng bato kung saan nakatitik ang Sampung Utos ng Diyos. Kaya sila sumasamba sa loob ng templong ito, kumakatay ng mga hayop at nag-aalay ng biserong tupa o kordero sa paniwalang ito ang paraan para matupad ang tipanan o kasunduan sa pagitan ng Diyos at ng bayang Israel.

Nagkamali sila. Bakit? Naging paimbabaw ang kanilang pagsamba. Sabi nga ni propeta Isaias 1:11, Ito ang wika ng Panginoon:

“Balewala sa akin ang napakarami ninyong handog. Sawang-sawa na ako sa inyong mga handog na sinusunog – ang mga tupa at ang mga taba ng mga pinatabang hayop. Hindi ako nalulugod sa dugo ng mga toro, tupa at mga kambing.”

At sa verse 17, sabi pa niya, “Pag-aralan ninyong gumawa ng mabuti at pairalin ang katarungan. Sawayin ninyo ang mga nang-aapi at ipagtanggol ninyo ang karapatan ng mga maralita, mga balo at mga ulila.”

Ang lumang Tipan ay mabibigyan pala ng ganap na katuparan kay Kristo—ang sagisag ng Bagong Tipan. Hindi na dalawang tapyas ng bato o templong pag-aalayan ng sakripisyo ang sagisag, kundi si Hesukristo na mismo. Siya mismo ang ating tipan na magbubuklod sa Diyos at sangkatauhan? Bakit? Siya ay DIYOS NA TOTOO at TAONG TOTOO ngunit iisang persona. Kay Hesus hindi na mapaghihiwalay ang Diyos at Tao. May permanenteng koneksyon na ang Diyos sa tao at ang tao sa Diyos. Siya ang ating tulay, ang buklod o tagapag-ugnay sa langit at lupa. Mananatili na tayong nakaugnay sa Diyos sa pamamagitan niya. Di ba sinabi ito ni San Pablo sa Romans 8? “Sino ang makapaghihiwalay sa atin sa pag-ibig ng Diyos? Wala… dahil kay Kristo Hesus na ating Panginoon!”

Kaya pala nasabi niya noong ipagtabuyan niya ang nangongomersyo sa templo: “Wasakin ninyo ang templong ito at itatayo ko siyang muli sa loob ng tatlong araw.” Kung ayaw ninyong maranasan ang pait ng pagkawasak ng dambanang ito, huwag na huwag ninyong gagawing komersyo ang relihiyon. Huwag ninyong gagawing kalakal ang pananampalataya na para bang kayang bilhin ito ng mga may pera at di ma-afford ng mga dukha.

Ang tunay na templo ay hindi naman ang gusaling ito kundi ang katawan ni Kristo, at tayong lahat ay tinawag na makilakbay sa landas ni Kristo bilang isang simbahang sinodal. Di ba bukambibig ito ni Papa Francisco? Paano ito mapangyayari? Una, sa pamamagitan ng COMMUNION, ibig sabihin pakikibuklod ng puso at diwa kay Kristo at sa isa’t isa sa pamamagitan ng iisang biyayang tinanggap nating lahat sa binyag, ang Espiritu Santo. Pangalawa, sa pamamagitan ng PARTICIPATION, ibig sabihin ang biyaya na makilahok sa buhay ni Kristo bilang kabahagi ng kanyang katawan. Sabi ni San Pablo ang maging Kristiyano ay magsabing “Ang buhay ko ay hindi na akin, ito ay kay Kristong nabubuhay sa akin. Nakikilahok lang ako sa buhay niya…” Pangatlo, MISSION, ibig sabihin—pakikilahok sa gawain ni Kristo bilang kanyang mga kinatawan sa daigdig, pakikilahok sa gawain niya ng pagtubos sa sangkatauhan, ang maging asin ng mundo at ilaw ng daigdig.

Ang simbahan, ang templo, ay hindi ang gusali kundi tayo na nagkakatipon sa ngalan ni Kristo. Di ba sinabi niya, “Where two or three are gathered together in my name, there I am in the midst of them?” Ang templo ay ang katawan ni Kristo at bawat isa sa atin ay bahagi ng katawan niya, kaya sagrado rin ang ating mga katawan, wika ni San Juan Pablo II. Ito ang pinasikat niyang “theology of the body.”

Ano ang katibayan na tayo ay tunay na nagiging templo ng Diyos? Ito naman ang narinig natin sa ikalawang pagbasa: kapag natututunan na nating ituring ang bawat kapwa bilang kabahagi ng iisang katawan. Di ba may kasabihan, “Ang sakit ng kalingkingan ay ramdam ng buong katawan.” Totoo ba ito? Depende. Kung malusog at buháy ang katawan ni Kristo. Kung dumadaloy sa ating kaluluwa ang iisang Espiritu Santo. Kapag natututo na tayong magmalasakit sa kapwa, pati sa ibang tao na para hindi na iba sa atin, tulad ng ginawa ng probinsiya ng Bataan 42 years ago sa Morong nang pagbuksan ninyo ng pinto ang mga taga-Laos, Cambodia at Vietnam na biktima ng giyera.

Sa ebanghelyo, ipinahahayag ni San Juan na nagbitiw ng salita ang saserdoteng si Caiphas na nagkatotoong parang hula ng propeta: “isasakripisyo ang isa para sa kaligtasan ng marami.” Sanay naman kasi talaga siya bilang saserdote na magsakripisyo ng mga korderong kinakatay para sa kapatawaran ng mga kasalanan. Pero kay Kristo, hindi na kailangan ulit-ulitin ang sakripisyo—ito’y minsan lang para sa lahat. Kakaiba ang sakripisyong iaalay niya. Kakaiba at bukod-tangi. Hindi na katulad ng walang-kuwentang sakripisyo ng mga pari ng Lumang Tipan sa templo na kailangan pa nilang ulit-ulitin dahil nauuwi sa paimbabaw na ritwal. Bakit? Dahil sa sakripisyong isinasaritwal nila ang nasasaktan ay hindi naman ang nagkasala o ang paring nag-aalay, kundi ang korderong isinasakripisyo.

Sa bagong tipan, ang paring nag-aalay at ang korderong iniaalay ay nagiging iisa kay Kristo. Siya ang pari, siya rin ang biktima. Siya ang nag-aalay pero siya rin ang korderong iniaalay. Hindi niya sasabihing tulad ng mga pari ng lumang tipan: “ipag-aalay kita ng kordero. “ Sa bagong tipan, ang mensahe niya ay “ako ang kordero. Wala akong ibang alay na isasakripisyo sa iyong katubusan kundi buhay ko, sarili ko. “ At lahat tayo, hindi lang ang mga naordenahan, lahat tayong mga binyagan ay nakikiisa sa pagkaparing ito ni Kristo.

Palagay ko ito ang dahilan kung bakit napili ni San Juan Pablo II bilang motto ng kanyang pagka-obispo ang TOTUS TUUS. Siyanga pala, wala hong kinalaman ito sa pagtutuos. Ito ay Latin: TOTUS—ibig sabihin LAHAT, at TUUS, ibig sabihin IYO.

Di ba kayong mga taga-Culis Hermosa, dahil boundary kayo ng Pampanga, nakakaintindi kayo ng Kapampangan? Ano ba ang Kapampangan ng “Ikaw ay Akin?” KAKU KA. Baligtarin mo iyon at kuha mo na ang Kapampangan ng AKO AY IYO: KEKA KU. KAKU KA, KEKA KU. Ako ay Iyo, KEKA KU, ito ang katumbas ng TOTUS TUUS ni San Juan Pablo II.

Ito ang panalanging nais niyang ituro sa lahat ng dadalaw sa dambanang ito. Na ang kaganapan ng pagiging Kristiyano ay pakikilakbay, pakikibuklod, pakikilahok, pakikibahagi sa buhay at misyon ng simbahan bilang katawan ni Kristo. Ito ang sandali na ating nasasabi sa Diyos: Panginoon, ako ay iyo (keka ku) buong buhay ko, puso at kaluluwa, buong pagkatao ko ay laan sa iyo.

Hindi ba napakaganda kung gagawa ng isang ruta ng pilgrimage ang diocese of Balanga para sa mga kabataan na naghahanap o nagnanais tumuklas ng misyon nila sa buhay, pwede silang sumakay ng ferry mula Maynila at dumaong sa baybay ng Morong. Mula doon maglakad hanggang dito Culis, upang dito nila mabigkas ang motto ni San Juan Pablo na isang panalangin? Totus tuus: KEKA KU, kasama ni Maria, ito Panginoon ang aking pahayag: Sa iyo lamang ang puso ko, sa iyo lamang ang buhay ko. AMEN.

s at Tao. May permanenteng koneksyon na ang Diyos sa tao at ang tao sa Diyos. Siya ang ating tulay, ang buklod o tagapag-ugnay sa langit at lupa. Mananatili na tayong nakaugnay sa Diyos sa pamamagitan niya. Di ba sinabi ito ni San Pablo sa Romans 8? “Sino ang makapaghihiwalay sa atin sa pag-ibig ng Diyos? Wala… dahil kay Kristo Hesus na ating Panginoon!”

Kaya pala nasabi niya noong ipagtabuyan niya ang nangongomersyo sa templo: “Wasakin ninyo ang templong ito at itatayo ko siyang muli sa loob ng tatlong araw.” Kung ayaw ninyong maranasan ang pait ng pagkawasak ng dambanang ito, huwag na huwag ninyong gagawing komersyo ang relihiyon. Huwag ninyong gagawing kalakal ang pananampalataya na para bang kayang bilhin ito ng mga may pera at di ma-afford ng mga dukha.

Ang tunay na templo ay hindi naman ang gusaling ito kundi ang katawan ni Kristo, at tayong lahat ay tinawag na makilakbay sa landas ni Kristo bilang isang simbahang sinodal. Di ba bukambibig ito ni Papa Francisco? Paano ito mapangyayari? Una, sa pamamagitan ng COMMUNION, ibig sabihin pakikibuklod ng puso at diwa kay Kristo at sa isa’t isa sa pamamagitan ng iisang biyayang tinanggap nating lahat sa binyag, ang Espiritu Santo. Pangalawa, sa pamamagitan ng PARTICIPATION, ibig sabihin ang biyaya na makilahok sa buhay ni Kristo bilang kabahagi ng kanyang katawan. Sabi ni San Pablo ang maging Kristiyano ay magsabing “Ang buhay ko ay hindi na akin, ito ay kay Kristong nabubuhay sa akin. Nakikilahok lang ako sa buhay niya…” Pangatlo, MISSION, ibig sabihin—pakikilahok sa gawain ni Kristo bilang kanyang mga kinatawan sa daigdig, pakikilahok sa gawain niya ng pagtubos sa sangkatauhan, ang maging asin ng mundo at ilaw ng daigdig.

Ang simbahan, ang templo, ay hindi ang gusali kundi tayo na nagkakatipon sa ngalan ni Kristo. Di ba sinabi niya, “Where two or three are gathered together in my name, there I am in the midst of them?” Ang templo ay ang katawan ni Kristo at bawat isa sa atin ay bahagi ng katawan niya, kaya sagrado rin ang ating mga katawan, wika ni San Juan Pablo II. Ito ang pinasikat niyang “theology of the body.”

Ano ang katibayan na tayo ay tunay na nagiging templo ng Diyos? Ito naman ang narinig natin sa ikalawang pagbasa: kapag natututunan na nating ituring ang bawat kapwa bilang kabahagi ng iisang katawan. Di ba may kasabihan, “Ang sakit ng kalingkingan ay ramdam ng buong katawan.” Totoo ba ito? Depende. Kung malusog at buháy ang katawan ni Kristo. Kung dumadaloy sa ating kaluluwa ang iisang Espiritu Santo. Kapag natututo na tayong magmalasakit sa kapwa, pati sa ibang tao na para hindi na iba sa atin, tulad ng ginawa ng probinsiya ng Bataan 42 years ago sa Morong nang pagbuksan ninyo ng pinto ang mga taga-Laos, Cambodia at Vietnam na biktima ng giyera.

Sa ebanghelyo, ipinahahayag ni San Juan na nagbitiw ng salita ang saserdoteng si Caiphas na nagkatotoong parang hula ng propeta: “isasakripisyo ang isa para sa kaligtasan ng marami.” Sanay naman kasi talaga siya bilang saserdote na magsakripisyo ng mga korderong kinakatay para sa kapatawaran ng mga kasalanan. Pero kay Kristo, hindi na kailangan ulit-ulitin ang sakripisyo—ito’y minsan lang para sa lahat. Kakaiba ang sakripisyong iaalay niya. Kakaiba at bukod-tangi. Hindi na katulad ng walang-kuwentang sakripisyo ng mga pari ng Lumang Tipan sa templo na kailangan pa nilang ulit-ulitin dahil nauuwi sa paimbabaw na ritwal. Bakit? Dahil sa sakripisyong isinasaritwal nila ang nasasaktan ay hindi naman ang nagkasala o ang paring nag-aalay, kundi ang korderong isinasakripisyo.

Sa bagong tipan, ang paring nag-aalay at ang korderong iniaalay ay nagiging iisa kay Kristo. Siya ang pari, siya rin ang biktima. Siya ang nag-aalay pero siya rin ang korderong iniaalay. Hindi niya sasabihing tulad ng mga pari ng lumang tipan: “ipag-aalay kita ng kordero. “ Sa bagong tipan, ang mensahe niya ay “ako ang kordero. Wala akong ibang alay na isasakripisyo sa iyong katubusan kundi buhay ko, sarili ko. “ At lahat tayo, hindi lang ang mga naordenahan, lahat tayong mga binyagan ay nakikiisa sa pagkaparing ito ni Kristo.

Palagay ko ito ang dahilan kung bakit napili ni San Juan Pablo II bilang motto ng kanyang pagka-obispo ang TOTUS TUUS. Siyanga pala, wala hong kinalaman ito sa pagtutuos. Ito ay Latin: TOTUS—ibig sabihin LAHAT, at TUUS, ibig sabihin IYO.

Di ba kayong mga taga-Culis Hermosa, dahil boundary kayo ng Pampanga, nakakaintindi kayo ng Kapampangan? Ano ba ang Kapampangan ng “Ikaw ay Akin?” KAKU KA. Baligtarin mo iyon at kuha mo na ang Kapampangan ng AKO AY IYO: KEKA KU. KAKU KA, KEKA KU. Ako ay Iyo, KEKA KU, ito ang katumbas ng TOTUS TUUS ni San Juan Pablo II.

Ito ang panalanging nais niyang ituro sa lahat ng dadalaw sa dambanang ito. Na ang kaganapan ng pagiging Kristiyano ay pakikilakbay, pakikibuklod, pakikilahok, pakikibahagi sa buhay at misyon ng simbahan bilang katawan ni Kristo. Ito ang sandali na ating nasasabi sa Diyos: Panginoon, ako ay iyo (keka ku) buong buhay ko, puso at kaluluwa, buong pagkatao ko ay laan sa iyo.

Hindi ba napakaganda kung gagawa ng isang ruta ng pilgrimage ang diocese of Balanga para sa mga kabataan na naghahanap o nagnanais tumuklas ng misyon nila sa buhay, pwede silang sumakay ng ferry mula Maynila at dumaong sa baybay ng Morong. Mula doon maglakad hanggang dito Culis, upang dito nila mabigkas ang motto ni San Juan Pablo na isang panalangin? Totus tuus: KEKA KU, kasama ni Maria, ito Panginoon ang aking pahayag: Sa iyo lamang ang puso ko, sa iyo lamang ang buhay ko.

Screenshot 2024-04-26 121114
ads
ads
2
3
4
previous arrow
next arrow

Veritas Editorial

Rev. Fr. Anton CT Pascual

Rev. Fr. Anton CT Pascual

President of Radio Veritas

Maliit na Kabuhayan

 10,042 total views

 10,042 total views Maliit man ang kabuhayan, ito naman ang pinanggagalingan ng yaman ng maraming pamilyang Pilipino. Ang small business, kapanalig, ay karaniwang source of livelihood na natin. Minsan ito na ang main source of income, minsan, side gig lamang ito para may pandagdag pang-gastos. Ang kasabihan na ang maliit ay nakakapuwing ay totoo pagdating sa

Read More »

Technical Vocational Education and Training

 20,281 total views

 20,281 total views Kapanalig, marami sa atin sa technical and vocational education umaasa para magkaroon ng trabaho. Tinatayang umabot sa mahigit pa sa 1.2 million ang technical vocational education and training (tech-voc) graduates at halos isang milyon na rin ang certified skilled workers noong 2023. Ang laking tulong ng tech-voc sa maraming pamilya. Dahil dito, nagkakaroon

Read More »

Paglago ng Artificial Intelligence

 9,057 total views

 9,057 total views Maraming inobasyon at modernong teknolohiya ang nagdadala ng malawakang pagbabago sa job landscape hindi lamang sa Pilipinas, kundi sa buong mundo ngayon. Malaking hamon ito sa mga bansang gaya sa atin na nangangailangan ng mas maraming trabaho at oportunidad para sa maraming mamamayan. Isa ngang halimbawa ngayon ay ang mabilis na paglaganap ng

Read More »

“Climate crisis is a child crisis”

 28,654 total views

 28,654 total views Mga Kapanalig, para maiwasan nang makulob ang ating mga estudyante sa mainit na silid-aralan tuwing Abril at Mayo, ia-adjust na ng Department of Education (o DepEd) ang darating na school year. Ang paparating na school year 2024-2025 ay magsisimula sa July 29 ngayong taon at matatapos sa March 31 ng susunod na taon.

Read More »

Kuryente at kalikasan

 39,500 total views

 39,500 total views Mga Kapanalig, kumasa na rin ba kayo sa “bill reveal challenge” na uso ngayon sa social media? Ito ay mga video kung saan dahan-dahan ipinasisilip ang total electric bill na para bang premyo sa isang gameshow. (Pero ingat lang po sa paggawa ng challenge na ito; baka kumalat ang inyong personal na impormasyon

Read More »

Watch Live

catholink
Shadow
truthshop
Shadow

Related Story

Bishop Ambo Homilies
Most Rev. Pablo Virgilio David, D.D.

YES OR NO?

 174 total views

 174 total views Homily for Friday of the 7th Wk in Ordinary Time, 24 May 2024, Mk 10:1-12 Today’s Gospel is bound to go viral again in the social media because it is about a hot issue that is presently being debated and has already undergone a third reading and voting by our legislators in the

Read More »
Bishop Ambo Homilies
Most Rev. Pablo Virgilio David, D.D.

BUHAY KO, ALAY KO

 175 total views

 175 total views Homiliya para sa Kapistahan ng Panginoong Hesukristo bilang Paring Pang-magpakailanman, 23 Mayo 2024, Mk 14:22-25 SACERDOTE: Ito ang tawag sa mga sinaunang pari. Mula ito sa salitang Latin na SACERDOS , ibig sabihin—sagradong regalo o banal na handog. Siguro dahil ang papel ng mga pari sa templo ay ang mag-alay sa Diyos ng

Read More »
Bishop Ambo Homilies
Most Rev. Pablo Virgilio David, D.D.

I CONFESS…

 176 total views

 176 total views Homily for Wed of the 7th Wk in Ordinary Time, 22 May 2024, Mk 9:38-40 Somebody once asked me, “Bishop, I was told by a friend that I need to make a confession at each time I wish to receive holy communion? Is that true?” My answer was “YES and NO.” Why NO?

Read More »
Bishop Ambo Homilies
Most Rev. Pablo Virgilio David, D.D.

DAING NG SANGNILIKHA

 542 total views

 542 total views Homiliya para sa Linggo ng Pentekostes, 19 ng Mayo 2024, Jn 20:19-23 Ang Pentekostes ay araw ng pagdiriwang ng pagdating ng regalong dulot ng pagkabuhay ni Kristo at pag-akyat niya sa langit: ang Espiritu bumaba at lumukob sa mga alagad upang magpatuloy sa pamamagitan nila ang misyon ni Kristo. Ano ang misyon na

Read More »
Bishop Ambo Homilies
Most Rev. Pablo Virgilio David, D.D.

WALANG ISAHAN

 539 total views

 539 total views WALANG ISAHAN Homily for Thu of the 7th week of Easter, 16 May 2024, Jn 17:20-26 Totoong importante ang “unity” o pagkakaisa. Pero ang importanteng punto ng ating mga pagbasa ngayon ay ito lang: “Hindi lahat ng pagkakaisa ay mabuti.” Ito ang palaisipan tungkol sa alamat ng Tore ng Babel sa Bibliya, di

Read More »
Bishop Ambo Homilies
Most Rev. Pablo Virgilio David, D.D.

THE GREATEST

 539 total views

 539 total views THE GREATEST Memorial of St. John Baptiste de La Salle, 15 May 2024 (Sirach 39:6-10, Romans10:10-18, & Matthew 18:1-5) Our special Gospel reading for this memorial from Mt 18, 1-5, must have been one of the biblical texts that inspired St. Jean-Baptiste De la Salle to carry out a very specific kind of

Read More »
Bishop Ambo Homilies
Most Rev. Pablo Virgilio David, D.D.

ASENSO TAYO

 539 total views

 539 total views ASENSO TAYO Homiliya Para sa Linggo ng Pag-akyat sa Langit, Araw ng mga Ina at Araw ng Pandaigdigang Komunikasyon, 12 Mayo 2024, Mark 16:16-20 Medyo overloaded ang dating ng Linggong ito: Ascension, Mother’s Day, at World Communications Sunday. Kaya pasensya na kung medyo overloaded din nang konti itong homily na ito. May tatlong

Read More »
Bishop Ambo Homilies
Most Rev. Pablo Virgilio David, D.D.

AWAKENING

 1,804 total views

 1,804 total views Homily for Tuesday of the 6th Week of Easter, 07 May 2024, Jn 16:5-11 Pope Francis, in his dialogue with parish priests, told a story about a man who had a conversion experience and told the then archbishop how it happened and how he believed that he was being called by the Lord

Read More »
Bishop Ambo Homilies
Most Rev. Pablo Virgilio David, D.D.

SINASAMBA KITA

 2,188 total views

 2,188 total views Homiliya para sa Ikaanim na Linggo ng Pagkabuhay, Ika-5 ng Mayo 2024, Juan 15:9-17 (Pista ng Mahal na Ina ng Grasya) Kagagaling namin sa Roma, sa International Synodal Consultation for Parish Priests. Ang huling araw ang pinakahinihintay ng mga pari—ang audience with the Holy Father. Habang nakapila kami, isa-isa kaming sinasabihan ng audience

Read More »
Bishop Ambo Homilies
Most Rev. Pablo Virgilio David, D.D.

WALANG PINAPANIGAN?

 13,139 total views

 13,139 total views Homiliya para sa Huwebes sa Ikatlong Linggo ng Kuwaresma, Ika-7 ng Marso, Lk 11:14-23 Pinagaling daw ni Hesus ang isang pipi kaya nakapagsalita ito. Ang dating walang imik ngayon ay nagkaroon ng tinig. Ano ang reaksyon ng iba? Trabaho daw ng dimonyo ang pagpapagaling na ginawa niya. Madalas pa ring mangyari ang ganyan

Read More »
Bishop Ambo Homilies
Most Rev. Pablo Virgilio David, D.D.

“TEN COMMITMENTS”

 11,971 total views

 11,971 total views Homily for Wed of the Third Week of Lent, 6 March 2024, Mt 5:17-19 May nakilala akong isang app developer. May binabalak daw siyang gawin na kakaibang app, idodonate daw niya sa Catholic Church if we are interested: “Online Confession App”. Gagawin daw niyang user-friendly. Automatic daw, magla-log-in lang ang penitent at may

Read More »
Bishop Ambo Homilies
Most Rev. Pablo Virgilio David, D.D.

PAY IT FORWARD

 11,957 total views

 11,957 total views Homily for Tuesday of the Third Week of Lent, Mt 18:21-35 Today’s Gospel reminds me of the old version of the Lord’s Prayer. I am referring in particular to that part in the prayer that says “And forgive us our sins as we forgive those who sin against us.” The old version says,

Read More »
Bishop Ambo Homilies
Most Rev. Pablo Virgilio David, D.D.

YOU ARE THE MAN!

 11,956 total views

 11,956 total views Homily for Friday of the 2nd Week of Lent, 1 March 2024, Mt 21:33-43, 45-46 Today’s Gospel reading reminds me of that story in the 2nd book of Samuel chapter 11 about the sin of David. Remember that passage about David having an affair with Bathsheba, the wife of his soldier Uriah? How

Read More »
Bishop Ambo Homilies
Most Rev. Pablo Virgilio David, D.D.

BANGUNGOT

 11,957 total views

 11,957 total views Homiliya para sa Huwebes sa Ikalawang Linggo ng Kuwaresma, 29 Pebrero 2024, Lukas 16:19-31 “Bangungot” ang tawag natin sa masamang panaginip. “Nightmare” sa English. Parang bangungot ang dating ng kuwento ng mayaman sa ebanghelyo. Sorry, wala siyang pangalan. Obvious ang “bias” ng awtor—ang may pangalan sa kuwento ay ang mahirap, ang busabos na

Read More »
Bishop Ambo Homilies
Most Rev. Pablo Virgilio David, D.D.

YOUR WILL BE DONE

 11,959 total views

 11,959 total views Homily for Wednesday of the Second Week of Lent, 28 February 2024, Mt 20:17-28 The two disciples in today’s Gospel remind me of that dancing girl in the story of the beheading of John the Baptist. Remember that scene when the drunken governor of Gailee, Herod Antipas, after being so pleased with the

Read More »

Latest Blogs