Karapatan ng Katutubo

SHARE THE TRUTH

 490 total views

Ang mga karapatan ng mga katutubo o indigenous peoples (IPs) ay dapat na pakaingatan. Sa ating bansa, maraming insidente ng paglapastangan ng karapatan ng IPs.

Ayon sa UNDP, tinatayang may 14 hanggang 17 million na IPs sa ating bayan. Sila ay nagmumula sa 110 ethno-linguistic groups. Karamihan sa kanila ay nakatira sa Northern Luzon, Mindanao, at may iba sa Visayas.

Ang Republic Act 8371 o ang tinatawag na “Indigenous Peoples Rights Act” (1997, IPRA) ay isa sa mga pinakamahalagang batas na nangangalaga sa mga IPs sa ating bansa. Kaya lamang, kahit na may polisiya upang sila ay mabigyan ng proteksyon, marami pa ring mga IPs ang nalalapastangan, at kadalasan, ito ay dahil sa isyung ancestral domain at lupa.

Sa maraming mga lugar sa ating bansa, ang mga IPs ay sinasadya ng mga mamumuhunan upang bilhin sa sobrang murang halaga, na kadalasan ay hindi ayon sa fair market value, ang kanilang mga lupa upang i-develop ito bilang mga resorts o iba pang mga establisyemento.

Marami ring pagkakataon, lalo sa mga lugar ng mga minahan, kung saan ang mga IPs ay hindi nakokonsulta sa mga pagbabagong gagawin sa kanilang pamayanan. Ang kanilang mga tinitirhan at mga lugar kung saan kumukuha sila ng kabuhayan ay sinisira ng mga minahan, tulad ng mga ilog kung saan sila nangingisda at mga kagubatan kung saan sila nangangahoy.

Ang isyu rin ng conflict ay nakaka-apekto sa buhay ng mga IPs. Maraming mga bata ang nata-traumatize dahil sa mga panaka-nakang putukan. Maraming mga bata ang natitigil sa pag-aaral, marami ang nadi-displace o nawawalan ng tahahan, marami ang walang mapuntahan.

Ang IPs ay kailangan ng atensyon, lalo pa’t salat sila sa proteksyon ng lipunan. Hindi natin napapansin dahil sila ay nasa margins o laylayan lamang. Pero kapanalig, respeto sa buhay ang hinihingi ng pagkakataong ito. Ang mga lupang kinukuha sa mga IPs ay hindi lamang material na bagay para sa kanila, ito ay buhay.

Kapanalig, ang ating Panlipunang Turo ng Simbahan ay nag-uudyok sa atin na isabuhay ang preferential option for the poor. Magagawa ito kahit sa maliliit na paraan, gaya ng paniniguro na ang ating mga negosyo ay hindi nakaksira ng buhay, bagkus nakakatulong pa sa mga katutubo. Makikita rin ito sa pangangalaga ng kalikasan, kung saan highly dependent ang ating mga kapatid na IPs.

Kapanalig, bilang mga kristyanong katoliko, obligasyon nating isiguro ang katarungan sa ating bayan, maging sa buong mundo. Ang Economic Justice for All ng US Bishops ay may munting aral na nawa’y umantig sa ating puso: The obligation to provide justice for all means that the poor have the single most urgent economic claim on the conscience of the nation.

Screenshot 2024-04-26 121114
ads
ads
2
3
4
previous arrow
next arrow

Veritas Editorial

Rev. Fr. Anton CT Pascual

Rev. Fr. Anton CT Pascual

President of Radio Veritas

Pera, hindi tao, ang mahalaga sa POGO

 4,623 total views

 4,623 total views Mga Kapanalig, sa raid na ginawa sa isa na namang POGO hub kamakailan, naka-recover ang mga awtoridad ng iligal na droga, libu-libong pera, alahas, at torture devices.  Nangyari ito sa POGO hub sa bayan ng Porac sa Pampanga. Nasamsam ng mga tauhan ng Presidential Anti-Organized Crime Commission (o PAOCC) ang mga bagay na

Read More »

Proteksyon para sa mga magsasaka

 12,131 total views

 12,131 total views Mga Kapanalig, malapit nang matapos ang pangalawang taon ni Pangulong Bongbong Marcos Jr, pero hinahanap pa rin ng marami sa atin ang pangako niyang gawing ₱20 kada kilo ang presyo ng bigas.  Malapit na raw itong mangyari. Pagsapit daw ng Agosto, inaasahan ng gobyernong bababa sa ₱29 kada kilo ang pinakamababang presyo ng

Read More »

Panagutin ang dapat panagutin

 23,252 total views

 23,252 total views Mga Kapanalig, natatandaan pa ba ninyo ang kontrobersyal na kompanyang Pharmally Pharmaceutical Corporation? Maikling rewind lang po tayo. Noong kasagsagan ng COVID-19 pandemic, bumili ang gobyerno sa Pharmally ng sandamakmak na medical PPE (o personal protective equipment), katulad ng face masks at face shields. Umabot sa 11.5 bilyong piso ang ibinayad sa naturang

Read More »

Patatagin ang Pamilya

 45,244 total views

 45,244 total views Kapanalig, isa sa mga isyu ng ating bayan ngayon ay ang kakulangan natin bilang estado at bilang Kristiyanong lipunan sa pagpapatatag ng pamilyang Pilipino. Ayon sa opisyal na datos, mas marami ng mga Pilipino ngayon ang magka-live-in kaysa noong 2015. Tinatayang umaabot sa 15% ng populasyon ang nasa mga live-in arrangements ngayon, kumpara

Read More »

Catechesis on Old Age

 54,341 total views

 54,341 total views Kapanalig, noong June 2022 naglabas ng Catechesis on Old Age si Pope Francis. Sa dokumentong ito, nanawagan ang mahal na Papa na magnilay tayo ukol sa ating pagbibigay proteksyon, pangangalaga, at pagbibigay halaga sa mga nakatatanda sa ating Lipunan. Maraming mga bansa sa buong mundo ang aging na. Kasama na rito ang ating

Read More »

Watch Live

catholink
Shadow
truthshop
Shadow

Related Story

Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Pera, hindi tao, ang mahalaga sa POGO

 4,625 total views

 4,625 total views Mga Kapanalig, sa raid na ginawa sa isa na namang POGO hub kamakailan, naka-recover ang mga awtoridad ng iligal na droga, libu-libong pera, alahas, at torture devices.  Nangyari ito sa POGO hub sa bayan ng Porac sa Pampanga. Nasamsam ng mga tauhan ng Presidential Anti-Organized Crime Commission (o PAOCC) ang mga bagay na

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Proteksyon para sa mga magsasaka

 12,133 total views

 12,133 total views Mga Kapanalig, malapit nang matapos ang pangalawang taon ni Pangulong Bongbong Marcos Jr, pero hinahanap pa rin ng marami sa atin ang pangako niyang gawing ₱20 kada kilo ang presyo ng bigas.  Malapit na raw itong mangyari. Pagsapit daw ng Agosto, inaasahan ng gobyernong bababa sa ₱29 kada kilo ang pinakamababang presyo ng

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Panagutin ang dapat panagutin

 23,254 total views

 23,254 total views Mga Kapanalig, natatandaan pa ba ninyo ang kontrobersyal na kompanyang Pharmally Pharmaceutical Corporation? Maikling rewind lang po tayo. Noong kasagsagan ng COVID-19 pandemic, bumili ang gobyerno sa Pharmally ng sandamakmak na medical PPE (o personal protective equipment), katulad ng face masks at face shields. Umabot sa 11.5 bilyong piso ang ibinayad sa naturang

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Patatagin ang Pamilya

 45,247 total views

 45,246 total views Kapanalig, isa sa mga isyu ng ating bayan ngayon ay ang kakulangan natin bilang estado at bilang Kristiyanong lipunan sa pagpapatatag ng pamilyang Pilipino. Ayon sa opisyal na datos, mas marami ng mga Pilipino ngayon ang magka-live-in kaysa noong 2015. Tinatayang umaabot sa 15% ng populasyon ang nasa mga live-in arrangements ngayon, kumpara

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Catechesis on Old Age

 54,344 total views

 54,343 total views Kapanalig, noong June 2022 naglabas ng Catechesis on Old Age si Pope Francis. Sa dokumentong ito, nanawagan ang mahal na Papa na magnilay tayo ukol sa ating pagbibigay proteksyon, pangangalaga, at pagbibigay halaga sa mga nakatatanda sa ating Lipunan. Maraming mga bansa sa buong mundo ang aging na. Kasama na rito ang ating

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Pagtanda ng ating Populasyon

 62,385 total views

 62,385 total views Kapanalig, sa ibang bansa, ang retirement mula sa trabaho ay isang kapana-panabik na yugto ng buhay ng isang tao. Ito yung panahon ng pagpahinga, ng pag-eenjoy ng mga bunga ng pinaghirapan ng nakaraang mga dekada. Sa ating bayan, parami ng parami ang mga mamamayan na nasa retirement age na o papalapit na dito.

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Kalayaan mula sa pang-aapi

 63,400 total views

 63,400 total views Mga Kapanalig, Happy Independence Day! Mahigit isandaang taon na mula nang nakalaya ang Pilipinas mula sa pagsakop ng mga Kastila. Halos walumpung taon na rin nang tayo ay tuluyang naging bansa na malaya mula sa pagkakagapos ng mga banyaga. Pero taun-taon, tuwing sasapit ang Araw ng Kalayaan, lagi nating itinatanong: masasabi ba nating

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Silent pandemic

 68,401 total views

 68,401 total views Mga Kapanalig, napapansin ba ninyong dumarami ang kabataang nagve-vape o gumagamit ng e-cigarette? Silent pandemic na nga raw ito para sa Department of Education (o DepEd). Ayon sa Global Youth Tobacco Survey noong 2019, 14% ng mga Pilipinong edad 13 hanggang 15 ay gumagamit ng e-cigarette. Katumbas ito ng halos isang milyong kabataan.

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Ang kalikasan at ang ating hinaharap

 54,098 total views

 54,098 total views Mga Kapanalig, sa pamamagitan ng Proclamation No. 237 na nilagdaan ni dating Pangulong Corazon Aquino noong 1988, itinalaga ang buwan ng Hunyo bilang Philippine Environment Month. Layunin nitong itaas ang kaalaman ng mga Pilipino tungkol sa kalagayan ng ating kalikasan at hikayatin tayong magsama-samang kumilos upang pigilan ang pagkasira nito. Ang tema ng

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Universal Health Care Law

 73,863 total views

 73,863 total views Accessible health care sa mga Pilipino…. Ito ang natatanging hangarin ng UHC law na ipinatupad limang taon na ang nakalipas. Ipinapangako ng UHC law ang accessible at abot kayang serbisyong pangkalusugan para sa mga Pilipino sa alinmang panig ng Pilipinas. Kapanalig, natatamasa mo ba ang benepisyong dulot ng UHC law? Nabuo ang UHC

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

2024 Job Losses

 87,429 total views

 87,429 total views Nakakaalarma… Hindi lamang bumabagal ang paglago ng ekonomiya ng Pilipinas sa unang quarter ng taong 2024, sinabayan pa ito ng “job losses” o mataas na bilang ng mga Pilipinong nawalan ng trabaho. Sa data ng National Economic Development Authority (NEDA), bumagal ang economic growth ng bansa mula 8.1-porsiyento noong unang quarter ng taong

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Baka makalusot

 83,034 total views

 83,034 total views Kapanalig, sang-ayon po ba kayo na isa ito sa character traits nating mga tao. Ang mali ay pilit ginagawang tama, laganap ito sa alin mang ahensiya ng pamahalaan, local government units, sa pribadong sektor, sa lansangan, sa pamayanan, negosyo maging sa loob ng tahanan. Ang nakakalungkot, madalas itong ginagawa sa executive branch tulad

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Banta ng red-tagging

 80,747 total views

 80,747 total views Mga Kapanalig, ihinto ang red-tagging!  Ito ang panawagan ng ilang mamamahayag at human rights groups matapos manindigan si Pangulong Bongbong Marcos Jr na hindi niya bubuwagin ang National Task Force to End the Local Armed Conflict (o NTF-ELCAC). Ang red-tagging ay ang pagtatatak sa mga tao o grupong kritikal sa pamahalaan o nagsusulong

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Pakikilakbay sa mga mag-asawa

 85,002 total views

 85,002 total views Mga Kapanalig, “ang pinagsama ng Diyos ay huwag paghiwalayin ng tao.” Ang mga salitang ito mula sa Mateo 19:6 ay ang pinakamadalas nating marinig sa tuwing lumulutang ang usapin tungkol sa divorce o diborsyo sa ating bansa. Ginagamit itong battlecry, ‘ika nga, ng mga tutol sa pagkakaroon ng batas na magpapahintulot sa mga

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Rigodon sa Senado

 37,488 total views

 37,488 total views Mga Kapanalig, tila drama ang nangyaring rigodon sa Senado dalawang araw bago matapos ang second regular session ng 19th Congress.  Bumaba sa pagiging Senate President si Senador Juan Miguel Zubiri. Pinalitan siya ni Senador Francis Escudero. Hinala ni Senador Zubiri, nabigo raw siyang sundin ang ipinagagawa ng mga nasa itaas o ang “powers

Read More »

Latest Blogs

Scroll to Top