233,648 total reads
Mga Kapanalig, simula noong pumutok ang giyera sa Middle East, muling nabaling ang atensyon sa mga batas at patakarang sinasabing lalong nagpapahirap sa mga Pilipino sa gitna ng krisis sa enerhiya.
Isa na rito ay ang Republic Act No. 9136 na mas kilala bilang EPIRA o ang Electric Power Industry Reform Act of 2001. Binago ng EPIRA ang balangkas ng power sector sa bansa. Kung dati ay kontrolado ito ng gobyerno, isinapribado ang maraming bahagi ng sektor para bigyang-daan ang tinatawag na market competition. Maghihikayat daw ang privatization ng kompetisyon sa mga kompanya na magbubunga umano ng mas murang kuryente at mas maayos na paghahatid ng serbisyong ito. Pero 25 taon matapos itong isabatas, tila hindi pa rin natutupad ang layunin nitong gawing mas mura ang kuryente. Sa katunayan pa nga, pangatlo ang Pilipinas sa Asya na may pinakamataas na presyo ng kuryente, kasunod ng Singapore at Japan.
Bihira ang mga pribadong kompanyang hindi prayoridad ang kumita, kaya paano tayo makaaasang gagawin nilang abot-kaya ang serbisyong ininenegosyo nila? Layunin ng EPIRA na mapababa ang presyo ng kuryente sa pamamagitan ng market competition, pero kabaligtaran ang nangyayari. Walang kompetisyon; may iilang dambuhalang korporasyon ang namamayagpag sa industriya ng enerhiya, at nakokontrol nila ang presyo ng kuryente batay sa interes nila.
Kaya naman, mariing kinokontra ng maraming grupo ang pagsasapribado ng iba’t ibang public utilities, gaya ng Agus-Pulangi Hydroelectric Complex (o APHEC) sa Mindanao.
Sa loob ng maraming dekada, napakahalaga ng papel ng APHEC sa pag-supply ng abot-kayang kuryente sa milyun-milyong Pilipino gamit ang renewable energy at sa pag-unlad ng ekonomiya sa Mindanao. Dahil luma na ang pasilidad at nangangailangan na ng rehabilitasyon, matagal nang usap-usapan ang pagsasapribado ng APHEC sa pamamagitan ng public-private partnership (o PPP) at iba pang pamamaraan. Sa ilalim ng PPP, ang gobyerno pa rin ang may-ari ng pasilidad, pero ang pribadong kompanya na ang mangunguna sa rehabilitasyon. Samakatuwid, ipapasa ang kontrol nito sa isang profit-driven na korporasyon. Giit ng ilang civil society organizations at maging ng lokal na Simbahan, hindi kailangang humantong sa pagsasapribado ang rehabilitasyon. Para mas maraming makaalam sa isyung ito, naglabas sila ng petisyon para labanan ang pagsasapribado ng APHEC. Nananawagan sila sa Kongreso at iba’t ibang ahensya ng gobyerno na huwag nang ituloy ang PPP.
Hindi kinokontra ng mga nasa likod ng petisyon ang rehabilitasyon at modernisasyon ng pasilidad, pero maaari naman daw itong isagawa nang hindi isinusuko ang kontrol ng publiko, sa pamamagitan ng gobyerno, para sa profit-driven na pamamalakad. Binigyang-diin din ng mga grupo ang pagpapahalaga sa transparency at public participation, lalo na ang pakikilahok ng mga maaapektuhang komunidad.
Suportado rin ng Diyosesis ng Iligan ang petisyon laban sa pagsasapribado sa APHEC. Sa isang pastoral letter, sinabi ni Bishop Jose Rapadas III na ang mga pangunahing serbisyo gaya ng kuryente ay dapat pamahalaan sa paraang nagsisilbi sa common good o kabutihang panlahat—hindi lamang sa pakinabang ng pribadong interes. Wika pa ng obispo, kapag ang pangunahing serbisyo ay itinuturing na commodity o produkto sa halip na kabutihang panlahat, ang mga mahihirap ang una at higit na nagdurusa.
Mga Kapanalig, gaya ng paalala sa Galacia 6:2 na “magtulungan [tayo] sa pagbuhat ng pasanin ng bawat isa,” suportahan natin ang panawagan ng mga kapatid natin sa Mindanao. Ipanawagan din natin ang makabuluhang pag-amyenda sa EPIRA upang baliktarin ang balangkas ng power sector na inuuna ang kità ng iilan. Gaya ng malinis na tubig at disenteng pabahay, ang abot-kayang enerhiya ay karapatan nating lahat. Kailangan natin ito upang umunlad at mabuhay nang may dignidad, kaya mahalagang ituring natin ang enerhiya na para sa kabutihang panlahat.
Sumainyo ang katotohanan.
