Bayang baón sa utang

SHARE THE TRUTH

Send your Love Offering

SAVINGS ACCOUNT NAME

DZRV Radio Veritas Foundation, Inc.

  1. Metrobank Savings Account No.: 076-3-076270210
  2. Banco De Oro Savings Account No.: 001-630011876
  3. BPI Savings Account No.: 0213-3251-91
  4. PNB – Savings account No.: 105-910-013-091

 573 total views

Mga Kapanalig, kayo ba ay may utang?

Talaga namang napakabigat sa loob ang humiram ng pera sa iba. Inilalarawan nga sa Mga Kawikaan 22:7 ang umuutang na para bang alipin ng kanilang pinagkakautangan. Sa hirap ng buhay ngayon, marami sa atin ang napipilitang umutang para lang maitawid ang isang araw. Sa harap ng nagtataasang presyo ng mga bilihin at mababang suweldo, ang paghiram ng pera, kahit man nakakahiya, ay nagiging paraan upang makaraos ang marami nating kababayan.

Ganito rin ang ginagawa ng ating pamahalaan, lalo na nitong tinamaan tayo ng pandemya. Umalis sa puwesto si Pangulong Duterte nang may halos 13 trilyong pisong utang ang bansa. Sa halagang ito, 70% ay mga domestic borrowings habang 30% ay utang mula sa ibang bansa at external creditors. Ang malaking halaga ng ating utang-panlabas ay dahil na rin sa mahinang piso, kaya bago magsaya ang mga kababayan nating napapadalhan ng dolyar mula sa mga kaanak nilang nagtatrabaho sa ibang bansa, isipin sana nating ang palitan ng piso at dolyar ay may malaking epekto sa utang ng Pilipinas.

Nakababahala ang pagkabaón natin sa utang dahil mangangahulugan ito ng pagdadagdag ng buwis o paglalaan ng malaking bahagi ng kaban ng bayan upang bayaran ang utang ng bansa. Nangyayari ito dahil na rin sa Automatic Appropriations Law na isinabatas noong diktadurya ni Ferdinand Marcos, Sr., ang tatay ng kasalukuyang presidente. Sa ilalim ng batas na ito, automatic na naglalaan ang gobyerno sa budget nito taun-taon ng halaga upang ipambayad sa utang. At siyempre, kinukuha ito sa buwis na nakukulekta mula sa mga Pilipino.

Para naman sa mga utang-panlabas natin, may mga grupong nananawagan sa mayayamang bansa na kanselahin ang anila’y illegitimate debts. Binabatikos ng Freedom from Debt Coaliton at Asian People’s Movement on Debt and Development ang mga mayayamang bansa, partikular ang tinatawag na Group of Seven o G7, dahil sa halip na tulungan ang maliliit na bansang tugunan ang tunay na pangangailangan ng mga mamamayan nila, ibinabaon nila ang mga gobyerno nito sa utang. Ang mas nakababahala pa, ang mga proyektong pinopondohan ng mga utang na ito ay nakapipinsala sa kalikasan, nagtataboy sa mga komunidad, at sumisira sa mga kabuhayan ng mga tao. Kung tutuusin, ang malalaking bansa pa nga ang may utang sa mga maliliit na bansang katulad ng Pilipinas. Ang kaunlarang tinatamasa nila ngayon ay bunga ng pagsira nila sa kalikasan na sanhi ng climate change; ang climate change naman ang nagdadala sa atin ng matinding tag-init at malalakas na bagyong nakaaapekto sa atin, lalo na sa mga mahihirap.

Ngunit ang utang-panlabas ng Pilipinas, sabi nga sa isang pahayag ng CBCP noong 1990, ay produkto, hindi lamang ng mga pandaigdigang mekanismong labas sa ating kontrol, kundi ng mga desisyon at hakbang na ginagawa ng mga nasa pamahalaan. Ang panawagang kanselahin ng mayayamang bansa ang ating utang sa kanila ay may kaakibat na pagtatayâ mula sa atin. Tanong nga noon ng CBCP, paano tayo makikipagnegosasyon sa mga nagpapautang sa atin kung hindi naman natin kayang tuldukan ang korapsyon at pagnanakaw sa pondo ng bayan? Paano pangungunahan ng ating gobyerno ang pakikipag-usap sa ibang bansa kung bulag ito sa katiwalian at kung hindi nito hinahabol ang mga nagnakaw?

Mga Kapanalig, ang utang na iniwan ng administrasyong Duterte ay tiyak na matutulad sa utang na iniwan ng diktaduryang Marcos. Babayaran ang mga ito ng buwis ng kasalukuyang henerasyon ng mga Pilipino at ng mga susunod pa sa atin. Hindi sasapat ang pagkakaisa o unity upang maiahon ang isang bayang baón sa utang. Ipagdasal natin ang kasalukuyang administrasyon sa pagharap nito sa pinakamalaking hamon nito.

Sumainyo ang katotohanan.

Nasaan ang pangakong maginhawang buhay, katanungan ng inter-religious groups kay PBBM

 9,651 total views

Nanawagan ang mga lider ng iba’t ibang pananampalataya sa pamahalaan na tugunan ang patuloy na kahirapan, korapsyon, at kawalan ng pananagutan habang naghahanda ang bansa sa ikalimang State of the Nation Address (SONA) ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. sa Hulyo 27.

Sa nagkakaisang pahayag para sa SONA ng Sambayanan 2026, sinabi ng Inter-religious Leaders’ Council for National Transformation (IRLCNT) at White Ribbon Movement (WRM) na dapat suriin ang kalagayan ng bansa batay sa tunay na karanasan ng mga Pilipino, lalo na ng mga mahihirap na patuloy na humaharap sa mataas na presyo ng bilihin at kakulangan sa oportunidad.

Binigyang-diin ng grupo na bagama’t idineklara ang Pilipinas bilang upper middle income country, nananatili pa rin ang malaking bilang ng mga pamilyang nagsasabing sila ay mahirap.

Marami ring manggagawa ang nakararanas ng mababang sahod, kawalan ng seguridad sa trabaho, at paglabag sa karapatan sa paggawa.

“Nasaan na ang pangakong maginhawang buhay, ang Bagong Pilipinas para sa bawat Pilipino? Upper middle income country na raw tayo, pero sa pinakahuling Social Weather Stations (SWS) survey, 52% ng mga pamilyang Pilipino ang nagsasabing sila’y mahirap,” pahayag ng grupo.

Ayon sa religious leaders na pinangungunahan nina Kidapawan Bishop Jose Colin Bagaforo, chairperson ng IRLCNT, at Bishop Efraim Tendero, Global Ambassador ng World Evangelical Alliance, nananatiling malaking hamon ang kalagayan ng mga magsasaka, lumalaking utang ng bansa, at kakulangan sa batayang serbisyo.

Iginiit din ng grupo na kailangang tugunan ang patuloy na banta sa mga pamayanan at kalikasan dulot ng ilang malalaking proyekto, lalo na ang mga nakaaapekto sa mga pamayanan at mga lupaing ninuno.

“Higit sa pagpapalit ng tao, kailangan ang makabuluhang pagbabago sa sistemang panlipunan. Kabilang sa aming panawagan ay ang nakabubuhay na sahod at sapat na kita, mababang buwis at presyo ng mga bilihin, de-kalidad na edukasyon, libreng serbisyong pangkalusugan, at murang pabahay,” ayon sa pahayag.

Nanawagan din ang IRLCNT at White Ribbon Movement na papanagutin ang lahat ng sangkot sa mga alegasyon ng korapsyon, kabilang ang kontrobersiya sa flood control projects.

Iginiit ng grupo na dapat mabawi ang mga pondong nawala sa kaban ng bayan at ilaan sa mga serbisyong kailangan ng mamamayan tulad ng edukasyon, kalusugan, agrikultura, pabahay, at proteksyong panlipunan.

“Kasuhan at parusahan ang lahat ng korap at abusado sa gobyerno. Bawiin ang nakaw na yaman at unahin sa pambansang badyet ang kapakanan ng mamamayan,” dagdag ng grupo.

Bilang paghahanda sa SONA ng Sambayanan 2026, hinimok ng mga lider ng iba’t ibang pananampalataya ang publiko na makiisa sa panawagan para sa mas malalim na repormang panlipunan, kabilang ang pagpapatibay ng Anti-Dynasty Law, pagbabago sa sistema ng halalan, at pagbibigay-prayoridad sa kapakanan ng mamamayan higit sa interes ng iilang makapangyarihang grupo.

Pagbabagong loob at synodality, misyon ng PCNE XII

 11,559 total views

Iginiit ni Naval Bishop Rex Ramirez na ang tunay na layunin ng 12th Philippine Conference on the New Evangelization (PCNE XII) ay hindi lamang ang pagtalakay sa temang Sangkay o pagkakaibigan, kundi ang pagsasabuhay ng pagbabagong nakabatay sa mas malalim na pakikipag-ugnayan sa Diyos at sa kapwa.

Sa kanyang keynote address sa pagbubukas ng PCNE XII sa University of Santo Tomas Quadricentennial Pavilion, binigyang-diin ng obispo na ang pagkakaibigan ay nagsisilbing daan upang maisakatuparan ang panawagan ng Simbahan para sa patuloy na pagbabagong-loob at synodality.

“We are not gathered here simply because of the word ‘Sangkay.’ We are here because of conversion. More specifically, because of relational conversion,” ayon kay Bishop Ramirez.

Paliwanag ng obispo na ang synodality ay hindi lamang isang programa o istruktura ng Simbahan kundi isang espirituwal na paglalakbay ng patuloy na pagbabagong-loob na nagsisimula sa tunay na pakikipag-ugnayan kay Hesus.

Kinilala ni Bishop Ramirez ang hangarin ng PCNE na nagbibigay-diin sa konsepto ng pagkakaibigan bilang susi sa misyon ng ebanghelisasyon.

“I truly believe that the distinctive contribution of this 12th Philippine Conference on the New Evangelization is precisely this emphasis on the word ‘friend’ as the key to understanding relational conversion. After all, is not the New Evangelization fundamentally an invitation for each of us to renew our friendship with Jesus—and with one another?” ani ng obispo.

Binigyang-diin din ng obispo na ang unang hakbang sa tunay na pagbabago ay ang pagpapanibago ng pakikipagkaibigan kay Kristo.

“The first conversion, I would suggest, is conversion to friendship with Christ. After all, friendship with Him is a vocation,” giit ni Bishop Ramirez.

Ipinaliwanag ni Bishop Ramirez na ang pagkakaibigan kay Kristo ang pundasyon ng lahat ng relasyon sa loob ng Simbahan at ng misyong ipahayag ang Mabuting Balita.

Binanggit din ng obispo ang katuruan ni Pope Leo XIV na nagsasabing ang tunay na pagkakaibigan ay nagtataguyod ng pagkakapantay-pantay.

Ayon sa obispo, ito rin ang diwa ng isang Simbahang sinodal, kung saan kinikilala ang pantay na dignidad ng lahat ng bininyagan, anuman ang kanilang tungkulin o katayuan sa buhay.

Hamon ni Bishop Ramirez sa mga pinuno ng Simbahan na yakapin ang isang pamamaraang nakabatay sa pakikipagkapwa-tao kaysa sa pagpapairal ng kapangyarihan.

“The Church is, of course, hierarchical. Can you imagine your boss becoming your friend? That requires conversion… Friendship places people on the same level. Jesus Himself did precisely that,” giit ng obispo.

Aniya, ipinamalas mismo ni Hesus ang ganitong uri ng pamumuno nang tawagin Niya ang Kanyang mga alagad na mga kaibigan at ibinaba ang Kanyang sarili upang makasama at makihalubilo sa kanila.

Iginiit din ng obispo na ang ebanghelisasyon ay hindi lamang paghahatid ng kaalaman kundi pagbubuo ng tunay na ugnayan sa pamayanan.

“Preaching the Gospel is never simply communicating information; it is an act of friendship,” ayon pa sa obispo.

Kasabay nito, hinimok ni Bishop Ramirez ang mga mananampalataya na suriin din ang kanilang pag-unawa sa pagkakaibigan sapagkat maging ito ay nangangailangan ng pagbabagong-loob.

Hinamon ng obispo ang libu-libong delegado ng PCNE XII na isabuhay ang kanilang mga matutuhan sa pagtitipon.

“This is already the 12th Philippine Conference on the New Evangelization. Every year we gather. Every year we listen. Every year we learn. But the real question is: What are we going to do after this conference?… Don’t postpone action. Live it,” hamon ni Bishop Ramirez.

Binigyang-diin pa ni Bishop Ramirez na ang paglalakbay ng bawat Kristiyano ay hindi dapat isagawa nang nag-iisa kundi sa pakikipagkaibigan at pakikipaglakbay sa kapwa.

“The Christian journey is never meant to be walked alone. We need companions who encourage us, strengthen us, correct us, and accompany us. That is also the vision of a synodal Church—a Church that journeys together,” aniya.

Ginanap ang PCNE 12 sa University of Santo Tomas sa temang “Sangkay: Called to Be Friends in Christ”, na layong palalimin ang diwa ng pagkakaibigan bilang daan tungo sa pagbabagong-loob, sa misyon, at sa pagbuo ng isang higit na sinodal na Simbahang Katolika sa Pilipinas.

Tutulan ang mining exploration sa Giporlos at Balangiga, panawagan ng Diocese of Borongan sa lokal na pamahalaan

 13,462 total views

Nanawagan ang Diocese of Borongan sa mga lokal na pamahalaan ng Giporlos at Balangiga sa Eastern Samar na magpasa ng mga resolusyong tumututol sa mga aktibidad ng pagmimina kasunod ng pag-apruba ng Mines and Geosciences Bureau (MGB) sa isang exploration permit sa dalawang bayan.

Sa pastoral position statement ng Borongan Diocesan Commission on Social Action–Justice and Peace (DCSA-JP), na inendorso ng Samar Island Partnership for Peace and Development (SIPPAD), sinabi ng diyosesis na bagama’t para lamang sa mineral exploration ang ipinagkaloob na permit na sumasaklaw sa humigit-kumulang 902.99 ektarya sa Giporlos at Balangiga, maaari itong maging unang hakbang tungo sa aktuwal na pagmimina.

“While the permit authorizes mineral exploration—not commercial mining—it marks the beginning of a process that may lead to mineral extraction. This makes it both timely and necessary for our communities and local government units to discern and express their position,” ayon sa Borongan DSCA-JP.

Binigyang-diin ng diyosesis na ang pangangalaga sa kalikasan ay isang moral na pananagutan at hindi dapat maisantabi ang kapakanan ng tao at ng mga susunod na henerasyon kapalit ng mga pangakong pang-ekonomiya.

Ayon pa sa pahayag, paulit-ulit nang napatunayan sa Samar ang mga panganib na kaakibat ng pagmimina batay sa karanasan ng mga pamayanan sa Bagacay, Homonhon Island, Manicani Island, at iba pang lugar na naapektuhan ng pagmimina at mineral exploration.

Kabilang sa mga posibleng epekto nito ang pagkasira ng kagubatan at watershed, kontaminasyon ng mga ilog at karagatan, pagkawala ng sakahan at pangisdaan, pagtaas ng panganib ng pagbaha, pagguho ng lupa, gayundin ang pagkakaroon ng hidwaan sa mga komunidad.

“Learning from the experiences of Bagacay, Homonhon, and Manicani, we believe that protecting our environment today is an act of justice for present and future generations,” ayon sa diyosesis.

Binigyang-diin ng Diocese of Borongan ang mahalaga ang pangangalaga sa likas na yaman ng Eastern Samar bilang panangga laban sa kalamidad at mahalagang pinagkukunan ng kabuhayan ng mga mamamayan.

Dahil dito, hinimok ng diyosesis ang mga Sangguniang Bayan ng Giporlos at Balangiga, gayundin ang mga barangay, na magpasa ng mga resolusyong tututol sa pagmimina upang mapangalagaan ang kalikasan at kapakanan ng mga susunod na henerasyon.

Nanawagan din ang simbahan sa iba’t ibang sektor na magkaisa sa pagsusulong ng kaunlarang kumikilala sa dignidad ng tao, pangangalaga sa sangnilikha, at kabutihang panlahat.

“The Diocese of Borongan remains steadfast in promoting peace, justice, and responsible stewardship of our common home,” saad ng diyosesis.

BE OUR PARTNERS

THIS PORTION IS BROUGHT YOU BY

ADVOCATE

Radyo Veritas Advocacy Category by Author

Veritas Editorial

Picture of Rev. Fr. Anton CT Pascual

Rev. Fr. Anton CT Pascual

CONVERSION OF RELATIONSHIP

 23,694 total views

 23,694 total views “A Filipino culture ruined by politics, of indifference, ideology, self-interest”. Kapanalig, likas sa ating mga Pilipino ang kultura ng pakikipagkapwa o pakikitungo sa

Read More »

NASAAN ANG SIMBAHAN

 51,985 total views

 51,985 total views Kapanalig, malimit nating naririnig ang katanungang, “NASAAN ANG SIMBAHAN”? Kapag may nangyaring trahedya., sakuna., man-made calamities., kawalan ng moral na pamumuno., WHERE IS

Read More »

Upper-middle income na ang Pilipinas

 97,916 total views

 97,916 total views Mga Kapanalig, upgraded na daw ang Pilipinas!  Ayon sa World Bank, ang Pilipinas ay isa nang upper-middle income country. Ibig sabihin, lumampas na

Read More »

Ibinasurang paraiso

 130,998 total views

 130,998 total views Mga Kapanalig, napanood ba ninyo ang dokumentaryo tungkol sa lupang ninuno o ancestral land ng mga katutubong Aeta na ginawang tambakan ng basura

Read More »

Gaslighting

 157,738 total views

 157,738 total views Mga Kapanalig, narinig na ba ninyo ang salitang “gaslighting”? Ang gaslighting ay isang uri ng sikolohikal na manipulasyon kung saan ipinalalabas ng isang

Read More »

Watch Live

RELATED ARTICLES

CONVERSION OF RELATIONSHIP

 23,695 total views

 23,695 total views “A Filipino culture ruined by politics, of indifference, ideology, self-interest”. Kapanalig, likas sa ating mga Pilipino ang kultura ng pakikipagkapwa o pakikitungo sa

Read More »

NASAAN ANG SIMBAHAN

 51,986 total views

 51,986 total views Kapanalig, malimit nating naririnig ang katanungang, “NASAAN ANG SIMBAHAN”? Kapag may nangyaring trahedya., sakuna., man-made calamities., kawalan ng moral na pamumuno., WHERE IS

Read More »

Upper-middle income na ang Pilipinas

 97,917 total views

 97,917 total views Mga Kapanalig, upgraded na daw ang Pilipinas!  Ayon sa World Bank, ang Pilipinas ay isa nang upper-middle income country. Ibig sabihin, lumampas na

Read More »

Ibinasurang paraiso

 130,999 total views

 130,999 total views Mga Kapanalig, napanood ba ninyo ang dokumentaryo tungkol sa lupang ninuno o ancestral land ng mga katutubong Aeta na ginawang tambakan ng basura

Read More »
Scroll to Top