Linggo, Agosto 31, 2025

SHARE THE TRUTH

 3,260 total reads

Ika-22 Linggo sa Karaniwang Panahon (K)

Sirak 3, 19-21. 30-31
Salmo 67, 4-5ak. 6-7ab. 10-11

Poon, biyaya mo’y ‘bigay
sa mahirap naming buhay.

Hebreo 12, 18-19. 22-24
Lucas 14, 1. 7-14

Twenty-second Sunday in Ordinary Time (Green)

UNANG PAGBASA
Sirak 3, 19-21. 30-31

Pagbasa mula sa aklat ni Sirak

Anak ko, maging mapagkumbaba ka sa pagtupad ng tungkulin,
at mamahalin ka ng mga malapit sa Diyos.
Habang ikaw’y dumadakila, lalo ka namang magpakumbaba;
sa gayo’y kalulugdan ka ng Panginoon.
Huwag mong hangaring maunawaan ang mga bagay na lampas sa iyong kakayahan,
huwag mong saliksikin ang hindi mo kayang malaman.
Nililimi ng matinong tao ang mga talinghaga;
nawiwili silang makinig pagkat nais nilang matuto.
Kung ang tubig ay nakamamatay ng apoy,
ang paglilimos ay nakapapawi ng kasalanan.

Ang Salita ng Diyos.

SALMONG TUGUNAN
Salmo 67, 4-5ak. 6-7ab. 10-11

Poon, biyaya mo’y ‘bigay
sa mahirap naming buhay.

Ang lahat ay nagagalak, natutuwa ang matuwid;
sa harapan nitong Diyos, galak nila’y di malirip.
Awitan ang Panginoon, purihin ang kanyang ngalan.
Ang pangalan niyang banal, magalak na papurihan.

Poon, biyaya mo’y ‘bigay
sa mahirap naming buhay.

Ang Diyos na naroroon sa tahanan niyang templo,
tumitingin sa ulila’t sanggalang ng mga balo.
May tahanan siyang laan sa sinumang nalulungkot,
ang bilanggo’y hinahango upang sila ay malugod.

Poon, biyaya mo’y ‘bigay
sa mahirap naming buhay.

Dahil sa ‘yo, yaong ulang masagana ay pumatak,
lupain mong natuyo na’y nanariwa at umunlad.
At doon mo pinatira yaong iyong mga lingkod,
ang mahirap nilang buhay sa biyaya ay pinuspos.

Poon, biyaya mo’y ‘bigay
sa mahirap naming buhay.

IKALAWANG PAGBASA
Hebreo 12, 18-19. 22-24

Pagbasa mula sa sulat sa mga Hebreo

Mga kapatid, hindi kayo lumapit, gawa ng paglapit ng mga Israelita, sa isang bundok na nakikita sa Bundok ng Sinai na may nagliliyab na apoy, balot ng pusikit na kadiliman, may malakas na hangin, may tunog ng trumpeta, at tinig na nagsasalita. Nang ang tinig na ito’y marinig ng mga tao, isinamo nilang tumigil iyon ng pagsasalita sa kanila.

Ang nilapitan ninyo’y ang Bundok ng Sion at ang lungsod ng Diyos na buhay, ang Jerusalem sa langit, na kinaroroonan ng di-mabilang na anghel. Lumapit kayo sa masayang pagkakatipon ng mga ibinilang na panganay, na nakatala sa langit. Lumapit kayo sa Diyos na hukom ng lahat, at sa mga espiritu ng mga taong banal na naroon na sa dakong inilaan sa kanila ng Diyos. Lumapit kayo kay Hesus, ang tagapamagitan ng bagong tipan.

Ang Salita ng Diyos.

ALELUYA
Mateo 11, 29ab

Aleluya! Aleluya!
Sabi ni Hesus na mahal:
Dalhin n’yo ang aking pasan;
Kaamuan ko’y tularan.
Aleluya! Aleluya!

MABUTING BALITA
Lucas 14, 1. 7-14

Ang Mabuting Balita ng Panginoon ayon kay San Lucas

Isang Araw ng Pamamahinga, si Hesus ay inanyayahang kumain sa bahay ng isang pinuno ng mga Pariseo; at binabantayan nilang mabuti ang kanyang mga kilos.

Napansin ni Hesus na ang pinipili ng mga inanyayahan ay ang mga upuang nakalaan sa mga piling panauhin. Kaya’t sinabi niya ang talinghagang ito: “Kapag inanyayahan ka ninuman sa isang kasalan, huwag mong pipiliin ang tanging upuan. Baka may inanyayahang lalong tanyag kaysa iyo. At lalapit ang nag-anyaya sa inyong dalawa at sasabihin sa iyo, ‘Maaari bang ibigay ninyo ang upuang iyan sa taong ito?’ Sa gayo’y mapapahiya ka at doon malalagay sa pinakaabang upuan. Ang mabuti, kapag naanyayahan ka, doon ka maupo sa pinakaabang upuan, sapagkat paglapit ng nag-anyaya sa iyo ay kanyang sasabihin, ‘Kaibigan, dini ka sa kabisera.’ Sa gayun, nabigyan ka ng malaking karangalan sa harapan ng mga panauhin. Sapagkat ang nagpapakataas ay ibababa, at ang nagpapakababa ay itataas.”

Sinabi naman ni Hesus sa nag-anyaya sa kanya: “Kapag naghahanda ka, huwag ang mga kaibigan mo, mga kapatid, mga kamag-anak o mayayamang kapitbahay ang aanyayahan mo, sapagkat aanyayahan ka rin nila, at sa gayo’y nagantihan ka. Kaya kung ikaw ay maghahanda ng isang malaking salu-salo, ang mga pulubi, mga pingkaw, mga pilay, at mga bulag ang anyayahan mo. Hindi sila makagaganti sa iyo at sa gayo’y magiging mapalad ka. Gagantihan ka ng Diyos sa muling pagkabuhay ng mga banal.”

Ang Mabuting Balita ng Panginoon.

PANALANGIN NG BAYAN
Ika-22 Linggo sa Karaniwang Panahon (K)

Turo sa atin ngayon ng Salita ng Diyos ang kababaang-loob at pagiging mapagbigay. Manalangin tayo sa pagkakamit natin ng biyaya ng kababaang-loob at kabukasang-palad:

Panginoon, dinggin Mo kami!

Panginoon, itinatag mo ang Simbahan upang maging kasangkapan ng kaligtasan para sa lahat. Matupad niya nawa ang kanyang misyon nang buong kababaang- loob at katapatan. Manalangin
tayo!

Panginoon, ibinigay mo sa Santo Papa at lahat ng mga pinunong relihiyoso ang tungkuling
ipangaral ang Mabuting Balita sa salita at sa gawa. Sila nawa’y magsumikap sa pagtatatag ng
iyong Kaharian sa mga puso ng lahat ng tao. Manalangin tayo.

Nagtatag ka ng mga kapangyarihang sibil upang itaguyod ang kapakanang pangkalahatan. Nawa
isulong ng mga hinalal ng bayan ang katarungan, kapayapaan, at kagalingan ng lahat ng mamamayan sa halip ng sarili nilang interes. Manalangin tayo.

Tinulutan mong magtamo ng mga tanging kaunlarang pangkabuhayan at panteknolohiya ang ilang mga bansa. Nawa’y tumulong ang kanilang mga pinuno sa mga bansang nagsisimula pa lamang lumago, sa diwa ng pakikipagtulungan. Manalangin tayo.

Panginoong Hesus, tinuruan mo ang iyong mga alagad kung paanong magpakumbaba at maging mapagbigay sa pamamagitan ng pagiging lingkod ng lahat sa pagbubuwis ng buhay mo para sa kaligtasan ng sangkatauhan. Nawa tularan namin ang iyong halimbawa at sa gayo’y makabahagi sa iyong buhay na walang hanggan. Amen.

IKAW PALA ANG MISYON NIYA SA LUPA

 1,522 total reads

Isang tula tungkol sa pag-ibig, pagkawala, at pananampalataya

Bakit nga ba, Panginoon,
sa dami ng taong maaari naming makilala,
may mga pusong sa sandaling dumating sa aming buhay
ay nagiging tahanan,
ngunit hindi pala maaaring manatili
hanggang sa huling pahina?

Bakit ang taong nagturo sa aming magmahal,
ang taong yumakap sa aming mga kahinaan,
ang taong tumingin sa amin nang may paniniwala
kahit ang sarili namin ay hindi na makita ang aming halaga,
ay siya pang taong kailangan naming matutuhang pakawalan?

Ang daya naman yata ng buhay, Panginoon.

May mga taong dumarating
nang hindi natin hinihiling,
ngunit sila pala ang sagot
sa mga panalanging hindi natin masambit.

May mga taong nagsisimula bilang kapitbahay,
nagiging kaklase,
hanggang sa maging kasintahang
kasama nating mangarap sa hinaharap.

At bago natin mamalayan,
sila na pala ang tahanang
ayaw na nating iwanan.

Gaya nina Romeo at Keyne.

Mahigit siyam na taong pag-ibig,
mga pangarap na unti-unting binuo,
mga alaalang naging saksi
sa dalawang pusong piniling manatili.

Sa mundong minsang nagparamdam kay Romeo
na wala siyang halaga,
dumating si Keyne upang ipaalala
na hindi kailangang maging dakila
upang maging karapat-dapat mahalin.

Minsan, sapat nang may isang taong magsabi:
“Narito ako. Nakikita kita. Mahalaga ka.”

At sa payak na mga salitang iyon,
may pusong muling natutong mabuhay.

Ngunit bakit, Panginoon?

Bakit may mga kuwentong
habang tumatagal ay lalong gumaganda,
ngunit sa gitna ng kanilang pamumulaklak
ay biglang tinatapos ng kamatayan?

Bakit ang mga pangarap na sabay na binuo
ay kailangang ipagpatuloy ng isang tao na lamang?

Bakit may mga pangakong
hindi naman kusang binitiwan,
ngunit hindi na rin kayang tuparin
dahil ang isa ay nauna nang lumisan?

Noong 2021,
may isang pusong kailangang matutong mamuhay
sa mundong wala na ang isa pang tibok
na dati nitong tinatawag na tahanan.

At marahil,
walang salitang sapat upang ilarawan
ang katahimikang iniwan ng isang taong
dating bahagi ng bawat bukas.

Sapagkat ang pagluluksa
ay hindi lamang pag-iyak sa mga nawala.

Ito rin ay ang biglang paglingon
dahil may nais kang ibalita sa kaniya,
ang pagngiti sa isang alaala
bago muling masaktan,
ang paghahanap sa isang tinig
sa gitna ng katahimikan.

Ito ang pagpapatuloy ng buhay
habang may bahagi ng puso
na nananatiling nakaupo
sa tabi ng isang bakanteng upuan.

At dito natin nauunawaan,
na ang paghilom ay hindi palaging paglimot.

Minsan, ang paghilom
ay ang matutong ngumiti nang hindi nagkakasala,
ang muling mangarap nang hindi itinatatwa ang nakaraan,
ang tanggapin na maaari kang magpatuloy
nang hindi kailangang burahin
ang taong minsang naging buong mundo mo.

Sapagkat hindi naman itinuturo ng Simbahan
na kailangang kalimutan ang mga yumao
upang magpatuloy sa pananampalataya.

Itinuturo nitong ang kamatayan
ay hindi ang huling salita.

Sa paanan ng krus,
nakita rin ni Maria ang kaniyang Anak na nagdurusa.
At sa libingan ni Lazaro,
lumuha rin si Hesus.

Kaya sino tayo upang ikahiya ang pag-iyak?
Sino tayo upang sabihing kulang ang pananampalataya
ng isang taong hindi pa rin makaahon
sa bigat ng kaniyang pangungulila?

Maging ang Panginoon ay lumuha.

Sapagkat ang tunay na pag-ibig
ay hindi nagiging manhid sa pagkawala.
At ang pananampalataya
ay hindi nangangahulugang hindi na tayo masasaktan.

Ang pananampalataya
ay ang pagkapit sa Diyos
kahit wala tayong mahanap na sagot,
kahit ang panalangin ay nauuwi sa mga luha,
kahit ang tanging nasasambit natin
ay ang paulit-ulit na tanong na:

“Panginoon, bakit siya?”

At marahil,
hindi lahat ng bakit
ay masasagot natin habang tayo’y nabubuhay.

Hindi natin laging mauunawaan
kung bakit may mga buhay na maagang nagtatapos,
kung bakit may mga pag-ibig na napuputol
sa panahong marami pa sanang maaaring mangyari.

Ngunit sa gitna ng mga tanong,
may isang katotohanang hindi dapat mawala:

Ang halaga ng isang buhay
ay hindi nasusukat sa haba nito,
kundi sa pag-ibig na naibahagi nito.

At kung may isang pusong natutong maniwala sa sarili
dahil minahal siya ng isa pang puso,
kung may isang taong muling natutong mangarap
dahil may naniwala sa kaniya,
kung may isang buhay na naging mas makabuluhan
dahil sa presensiya ng isang minamahal—

masasabi bang walang saysay ang lahat?

Hindi.

Sapagkat may mga taong
hindi man nanatili hanggang sa ating pagtanda,
ay may iniwang kabutihang
magpapatuloy sa ating pagkatao.

May mga pag-ibig na hindi na maipagpapatuloy
sa paraang dati nating pinangarap,
ngunit maaari pa ring maging dahilan
upang tayo’y maging mas mabuting tao.

At marahil, Romeo,
sa paglingon mo sa mga taon
na kasama mo si Keyne,
unti-unti mong makikita
na hindi lamang siya bahagi ng iyong nakaraan.

Bahagi rin siya ng taong ikaw ay naging.

Ngunit sa lahat ng ito,
may isang bagay na hindi natin dapat ipagpalagay:
na nawala si Keyne dahil kailangan kang turuan ng Diyos
ng isang aral tungkol sa pag-ibig.

Hindi natin kailangang tawaging mabuti ang kamatayan
upang makakita ng kabutihang
patuloy na umuusbong sa gitna ng dalamhati.

Hindi kailangang sabihing ginusto ng Diyos ang iyong sakit
upang maniwalang hindi ka Niya iniiwan
habang dinadala mo ito.

Sapagkat ang Diyos na ating pinananaligan
ay hindi lamang Diyos ng mga sagot.

Siya rin ang Diyos na sumasama
sa mga taong walang mahanap na paliwanag,
ang Diyos na nakikinig sa mga panalanging
hindi na kayang buuin ng mga labi,
ang Diyos na nananatili
kahit ang puso ay pagod nang umasa.

At kung isang araw ay muli kang ngumiti,
hindi nangangahulugang nakalimutan mo na siya.

Kung muli kang umibig,
hindi nangangahulugang ipinagkanulo mo ang nakaraan.

Kung dumating ang araw na kaya mo nang alalahanin siya
nang mas nangingibabaw ang pasasalamat kaysa sakit,
hindi nangangahulugang lumiit ang pagmamahal mo.

Nangangahulugan lamang iyon
na unti-unti mong natututuhang dalhin
ang isang pag-ibig na hindi na kayang yakapin,
ngunit hindi kailangang itatwa.

At sa huling sandali ng ating mga tanong,
marahil ay hindi natin kailangang malaman
kung bakit naging maikli ang kanilang panahon.

Marahil, ang maaari lamang nating gawin
ay ipagkatiwala sa Diyos
ang mga bagay na hindi natin kayang baguhin.

Ipanalangin ang yumao.
Alagaan ang mga alaalang nagturo sa atin ng kabutihan.
At ipagpatuloy ang buhay
nang may pusong marunong magmahal.

Sapagkat ang pag-asa ng Kristiyano
ay hindi lamang ang maniwalang may dahilan ang bawat sakit.

Ito ay ang maniwalang
kahit ang kamatayan ay hindi makapaghihiwalay
sa pag-ibig ng Diyos
sa mga taong kumakapit sa Kaniya.

At kung sakaling dumating ang araw
na magkita silang muli sa piling ng Panginoon,
iyon ay hindi dahil kaya nating ipaliwanag
ang lahat ng nangyari sa mundong ito.

Kundi dahil nananalig tayo
sa pangakong mas dakila sa ating pangungulila:
na kay Kristo,
ang kamatayan ay hindi wakas,
at ang pag-ibig ay hindi nauuwi
sa isang libingang walang pag-asa.

Kaya ngayon,
kung tatanungin kung bakit siya dumating
at kung bakit kinailangang lumisan,
marahil ay mananatiling tahimik
ang langit sa ating mga katanungan.

Ngunit sa bawat kabutihang iniwan niya,
sa bawat pusong natuto niyang mahalin,
sa bawat buhay na nabago ng kaniyang presensiya,
may isang bagay na hindi na maikakaila:

May mga taong hindi natin nakasama habambuhay,
ngunit ang pag-ibig na itinanim nila
ay patuloy na nabubuhay
sa mga pusong kanilang binago.

At marahil, sa pagbabalik-tanaw ni Romeo
sa lahat ng kanilang pinagsamahan,
sa bawat alaala, sa bawat luha, sa bawat pasasalamat,
ang mga salitang ito
ang pinakamalapit na sagot na maibibigay ng puso:

“Keyne, hindi ko man naunawaan
kung bakit kinailangang maging ganito ang ating kuwento,
salamat dahil sa panahong ipinahiram sa atin,
ipinaramdam mong karapat-dapat akong mahalin.”

At sa Diyos, na nakaaalam
ng mga kuwentong hindi natin kayang tapusin,
ipagkakatiwala niya ang natitirang mga pahina.

Dahil ang buhay ay hindi laging patas.
Ang pamamaalam ay hindi laging nauunawaan.
At ang pag-ibig ay hindi laging nagtatapos
sa paraang ating ipinagdarasal.

Ngunit hangga’t may pananampalataya,
hangga’t may pag-asang nakaugat kay Kristo,
at hangga’t may pag-ibig na patuloy na nagbubunga ng kabutihan—

may dahilan pa upang magpatuloy.

Hindi dahil hindi na masakit.
Kundi dahil kahit masakit,
may pag-ibig pang dapat dalhin,
may buhay pang dapat yakapin,
at may Diyos na hindi tayo iniiwan
kahit ang puso natin
ay hindi pa handang magpaalam.

THE SCHOOL BAN ON CELLPHONES AND THE REVOLUTION OF HIGH SCHOOL STUDENTS IN FRANCE

 756 total reads

I’ve just watched a video in French. A lady high school teacher proposed a hypothesis about the connection of the total school ban on cellphones to the high school students’ uprising in France. She made a lot of sense to me. She said:

“We have forgotten to discuss one element in this high school student mobilization—an element that is central to the lives of teenagers, and indeed to everyone’s lives: the mobile phone.”

“The law of August 24 extended the ban on mobile phones during school hours to high schools. It is no longer simply a matter of ‘no phones during class.’ It has become ‘no phones anywhere on school premises’—not in the courtyard, not in the corridors, not in the cafeteria. Phones must be switched to airplane mode.”

“And then, just one month later, this high school student movement erupted, denouncing the shortage of substitute teachers, dilapidated school buildings, anxiety over Parcoursup—the university admissions system—and excessively long school days.

Coincidence? I don’t think so.”

“Now, I am not saying that mobile phones are the cause of the movement. And I am certainly not suggesting that students are setting garbage bins on fire because someone confiscated their TikTok. In fact, I am suggesting quite the opposite.”

“My hypothesis is that the mobile phone ban was the invisible trigger of this anger. What do I mean?”

“We know from scientific research what happens when adolescents who are heavily dependent on their smartphones are suddenly deprived of them. It resembles a withdrawal syndrome. And you don’t need to be a neurologist to understand this. Just observe what happens at home when you confiscate your teenager’s phone.”

“What fascinates me is the coincidence. We have just taken away from an entire generation the object around which they have organized practically their entire social lives.”

“Those born between 2008 and 2011 are the first generation to have been suddenly subjected to eight hours of disconnection every day—something that we adults would probably be quite incapable of imposing on ourselves.”

“And what did they do? They raised their heads. And they saw the condition of their schools. They noticed the filthy toilets, the absent teachers, the endless school days. The gaps in their class schedules suddenly became eternities without screens.”

“We wanted them to put down their phones. And they did. They started talking to one another between classes. And they discovered that they all agreed: what was happening around them was scandalous.”

“And this is precisely what a teacher from Seine-Saint-Denis describes this morning in an article published on the website Le Grand Continent:

“When my students lifted their eyes from their phones, they became noisy again. And they discovered that we had prepared an unbearable world for them.”

“And what if the mobile phone was not the instrument of their rebellion, but rather the very thing that had prevented that rebellion from happening earlier? That is my hypothesis. The high school students taking to the streets represent a generation that is beginning to reconnect with itself.”

PAKIKIPAGKAPWA-TAO

 762 total reads

Homiliya para sa Ika-30 Linggo ng Karaniwang Panahon
Ika-25 ng Oktubre 2026
Ebanghelyo: Mateo 22:34–40

May ikukuwento muna ako sa inyo. Nangyari ito maraming taon na ang nakararaan, noong hindi pa ako obispo. Formator at professor pa ako noon sa aming seminaryo sa Pampanga.

Doon, mayroon kaming mag-asawang nagtatrabaho noon sa seminaryo. Ang mister ay kusinero at ang misis naman ay labandera. Rose ang pangalan ng misis.

Isang hapon, lumabas si Rose para maglaba sa tabi ng poso, sa ilalim ng isang malaking puno ng kaimito. Hindi niya alam na may ilang batang galing sa kalapit na squatters’ area na pumasok sa bakuran at umakyat sa puno para mamitas ng mga hinog na kaimito.

Nang marinig ng mga bata na may paparating, dali-dali silang nagsibabaan at nagtakbuhan. Maliban sa isa—iyong pinakamaliit sa kanila. Mukhang hindi pa siya sanay umakyat ng puno. Naiwan siya sa itaas, takot na takot na baka mahuli siya.

Walang kamalay-malay si Rose. Inihanda niya ang kanyang mga labahin sa tabi ng poso. Sa kasamaang palad, tuyong sanga pala ang kinakapitan ng batang nasa itaas. Biglang bumigay ito at nabali. Nahulog ang bata sa tabi mismo ng batyang pinaglalabahan ni Rose.

Laking gulat ni Rose! Napasigaw siya nang makita ang batang nangingisay sa lupa. Agad niya itong pinulot, kinalong, at patakbong dinala sa labas ng seminaryo. Nakalimutan na tuloy niyang magsuot ng tsinelas. Sumakay siya sa isang tricycle at nagpahatid sa pinakamalapit na ospital.

Pagdating sa emergency room, iyak siya nang iyak habang humihingi ng tulong sa mga doktor at nurse. Pero pinaupo muna siya ng isang nurse para kunin ang impormasyon tungkol sa bata.

“Mrs., ano po ang pangalan ng bata?”
“Hindi ko po alam.”
“Ilang taon na siya?”
“Hindi ko rin po alam.”
“Sino ang mga magulang niya?”
“Hindi ko rin po alam.”

Nagtaka ang nurse at nagtanong, “Eh, hindi niyo pala kaano-ano ang batang ito. Bakit kanina pa kayo iyak nang iyak diyan?”

Parang napahiya si Rose. Pinilit niyang pakalmahin ang sarili. Huminga siya nang malalim at saka sumagot.

“Ma’am, pasensiya na po kayo. Hindi ko talaga kilala ang batang iyan. Nahulog lang siya mula sa puno ng kaimito sa tabi ng aming bahay. Siguro galing siya sa mga bahay sa kabila ng seminaryo.
“Pero alam ninyo, Ma’am, mayroon din akong anak na halos kasing-edad ng batang iyan. Nang makita ko siyang nahulog at nangingisay sa lupa, parang anak ko ang nakita ko sa kanya. Naisip ko, paano kung sa anak ko nangyari iyon? Paano kung walang pumulot sa kanya? Kaya hindi ko siya kayang pabayaan.”

Di ba ang ganda ng sinabi ni Rose? Ang nakita niya sa batang hindi niya kaano-ano ay hindi ibang bata, kundi ang sarili niyang anak. At iyon ang nagtulak sa kanya para kumilos, para iligtas ito.

Sa ating Ebanghelyo ngayon, isang tanong lamang ang itinanong kay Hesus: “Guro, alin po ang pinakamahalagang utos sa Kautusan?” Pero dalawa ang isinagot niya. Una: “Ibigin mo ang Panginoon mong Diyos nang buong puso, buong kaluluwa, at buong pag-iisip.” At pangalawa: “Ibigin mo ang iyong kapwa gaya ng iyong sarili.”

Ang sabi pa ni Hesus, ang pangalawa ay katulad ng una. Ibig sabihin, hindi mapaghihiwalay ang pag-ibig sa Diyos at ang pag-ibig sa kapwa.

Napakaganda ng ating salitang Filipino para sa neighbor o fellow human being: KAPWA.

May isang Pilipinong psychologist, si Virgilio Enriquez, na nagpalalim sa kahulugan ng salitang kapwa sa ating kulturang Pilipino. Ayon sa kanya, sa karaniwang pag-unawa sa kulturang Kanluranin, malinaw ang pagkakaiba ng ako at ng ibang tao. Ako ito, at sinumang taong labas sa akin ay iba sa akin.

Pero sa ating pagkaunawang Pilipino, ang kapwa ay hindi lamang ibang tao. Siya ay taong may pagkataong katulad ng sa akin. Magkaiba man kami, may iisang pagkatao kaming pinagsasaluhan.
Kaya kapag namulat ako sa katotohanang iyon, hindi ko na siya basta ituturing na ibang tao. Kapwa ko siya. At ang kanyang pagdurusa ay hindi ko na kayang balewalain, dahil may pagkataong nag-uugnay sa aming dalawa.

At alam ninyo, mas pinalalalim pa ng ating pananampalatayang Kristiyano ang kahulugan ng kapwa. Sapagkat ayon sa Bibliya, ang tao ay nilikha sa larawan at wangis ng Diyos. Ibig sabihin, ang kapwa ko ay hindi lamang kapwa-tao. Kapwa-larawan din siya ng Diyos.

Kaya pala napakahalaga sa ating kulturang Pilipino ang mga pagpapahalagang tulad ng pakikiramdam, malasakit, pakikiramay, pakikisangkot, at pakikiisa. Lahat ng ito ay nakaugat sa pagkilala natin sa ating kapwa.

At ang buod ng pagpapakatao para sa atin ay pakikipagkapwa-tao. Paano ko masasabing makatao ako kung hindi ako marunong makipagkapwa-tao?

Pero sa liwanag ng ating Ebanghelyo, may mas malalim pang tanong: Paano ko masasabing makadiyos ako kung hindi naman ako makatao?

Dito natin makikita kung bakit pinag-ugnay ni Hesus ang dalawang dakilang utos. Hindi maaaring paghiwalayin ang pagiging makadiyos at pagiging makatao.

Kung sinasabi kong mahal ko ang Diyos, pero malupit naman ako sa aking kapwa, baka hindi talaga ang tunay na Diyos ang sinasamba ko. Baka isang diyos-diyosan lamang na ako rin ang gumawa ayon sa sarili kong kagustuhan.

Sapagkat ang Diyos na ating sinasamba ay Diyos na maawain at mahabagin. Kaya kung hindi ko makita ang larawan ng Diyos sa aking kapwa, paano ko masasabing tunay kong kilala at minamahal ang Diyos?

Napakalinaw nito sa ating unang pagbasa mula sa aklat ng Exodo.

Ang bayang Israel ay tinawag ng Diyos upang maging isang banal na bayan. Pero paano nila maipapakita ang kanilang kabanalan? Hindi lamang sa pamamagitan ng pagsamba, pagdarasal, o paghahandog sa templo. Kundi sa pamamagitan ng kanilang pakikitungo sa mga taong mahihina at walang kalaban-laban—sa mga dayuhan, mga balo, mga ulila, at mga dukha.

Bakit ipinagbabawal ng Diyos na apihin ang mga dayuhan? Ang sabi niya: “Sapagkat kayo man ay naging mga dayuhan sa lupain ng Ehipto.”

Napakaganda ng pangangatwirang ito ng Diyos. Para bang sinasabi niya: “Alam ninyo kung gaano kasakit ang maapi. Naranasan ninyo iyan noong kayo ay mga dayuhan sa Ehipto. Kaya huwag ninyong gagawin sa iba ang ayaw ninyong gawin sa inyo.”

Hindi sinasabi ng Diyos: “Dahil inapi kayo noon, gantihan ninyo ang mga umaapi sa inyo ngayon.”

Hindi tayo tinuturuan ng Diyos na maghiganti. Tinuturuan niya tayong matuto mula sa ating sariling karanasan ng pagdurusa, upang maging mas maunawain at mahabagin sa pagdurusa ng iba.
At bakit? Dahil ang Diyos mismo ay maawain at mahabagin. Sabi niya sa unang pagbasa, kapag dumaing sa kanya ang taong inaapi, pakikinggan niya ang daing nito. “Sapagkat ako ay mahabagin.”
Mga kapatid, kung tayo ay nilikha sa larawan at wangis ng Diyos, wala tayong ibang dapat tularan kundi ang Diyos mismo. At ang tunay na palatandaan ng pagiging makadiyos ay ang pagiging maawain at mahabagin.

Balikan natin si Rose. Hindi niya inalam kung sino ang bata, kung saan ito nakatira, o kung bakit ito pumasok sa bakuran ng seminaryo. Ang nakita niya ay isang batang nangangailangan ng tulong. At sapat na iyon para kumilos siya.

Siguro iyan din ang nais ituro sa atin ni Hesus sa Ebanghelyo ngayon.

Kapag tumingin tayo sa ating kapwa, lalo na sa mga mahihirap, mga dayuhan, mga bilanggo, mga inaapi, at mga taong madaling husgahan at itakwil ng lipunan, ano ang nakikita natin? Ibang tao ba? Taong walang kinalaman sa atin? O kapwa-tao na may dignidad na katulad ng sa atin?

Mga kapatid, ang tunay na pagsamba sa Diyos ay kailangang magbunga ng malasakit sa kapwa. Kung wala ito, baka ang ating pagpapakabanal ay nauuwi lamang sa pagbabanal-banalan.

Sapagkat hindi tayo magiging tunay na makadiyos kung hindi tayo marunong maging makatao. At hindi tayo magiging tunay na makatao kung hindi tayo marunong makipagkapwa-tao.

Veritas Editorial

Picture of Rev. Fr. Anton CT Pascual

Rev. Fr. Anton CT Pascual

MADALDAL KULANG SA GAWA

 64,452 total reads

 64,452 total reads Kapanalig, magaling itong si Department of Interior and Local Government secretary Jonvic Remulla. Sa press release lalu na sa pagsasalita sa media, magaling

Read More »

MAY MAPAPARUSAHAN KAYA?

 149,817 total reads

 149,817 total reads Kapanalig, taon-taon kapag isinumite ng Office of the President sa pamamagitan ng Department of Budget and Management sa Kongreso ang panukalang National Expenditure

Read More »

Troublemaker

 196,554 total reads

 196,554 total reads Mga Kapanalig, nang tanungin ang kanyang opinyon tungkol sa umano’y pagtanggap ng pera mula sa China at Hong Kong ng isang kompanyang iniuugnay

Read More »

Hindi sapat ang balde

 244,426 total reads

 244,426 total reads Mga Kapanalig, bumili na raw tayo ng mga timba, balde, at iba pang imbakan ng tubig bilang paghahanda sa paparating na Super El

Read More »

Hindi punchline ang mga taong may kapansanan

 345,214 total reads

 345,214 total reads Mga Kapanalig, hindi nakatutuwang pagtawanan ang mga taong may kapansanan o persons with disability. Siguradong narinig na ninyo ang tungkol sa episode ng

Read More »

Watch Live

RELATED TOPICS

Martes, Oktubre 27, 2026

 1,836 total reads

 1,836 total reads Martes ng Ika-30 Linggo sa Karaniwang Panahon (II) Efeso 5, 21-33 Salmo 127, 1-2. 3, 4-5 Mapalad ang sumusunod na taong may takot

Read More »

Lunes, Oktubre 26, 2026

 3,735 total reads

 3,735 total reads Lunes ng Ika-30 Linggo sa Karaniwang Panahon (II) Efeso 4, 32 – 5, 8 Salmo 1, 1-2. 3. 4 at 6 Lahat kayong

Read More »

Linggo, Oktubre 25, 2026

 6,300 total reads

 6,300 total reads Ika-30 Linggo sa Karaniwang Panahon (A) Exodo 22, 20-26 Salmo 17, 2-3a 3bk-4. 47 at 51ab Poong aking kalakasan, iniibig kitang tunay. 1

Read More »

Sabado, Oktubre 24, 2026

 7,148 total reads

 7,148 total reads Sabado ng Ika-29 na Linggo sa Karaniwang Panahon (II) o kaya Paggunita kay San Antonio Maria Claret, obispo o kaya Paggunita sa Mahal

Read More »

Biyernes, Oktubre 23, 2026

 8,113 total reads

 8,113 total reads Biyernes ng Ika-29 na Linggo sa Karaniwang Panahon (II) o kaya Paggunita kay San Juan Capistrano, pari Efeso 4, 1-6 Salmo 23, 1-2.

Read More »

SUPPORT OUR MISSION

BECOME A KAPANALIG MEMBER AND EUCHARISTIC ADVOCATE!

CATHOLINK

THE PHILIPPINES CATHOLIC CHURCH ONLINE DIRECTORIES

Scroll to Top