Sabado, Abril 19, 2025

SHARE THE TRUTH

 6,795 total reads

Ang Magdamagang Pagdiriwang
sa Pasko ng Muling Pagkabuhay

Genesis 1, 1-2, 2
o kaya Genesis 1, 1. 26-31a
Salmo 103, 1-2a. 5-6. 10 at 12. 13-14. 24 at 354k

Espiritu mo’y suguin
Poon, tana’y ‘yong baguhin.

Genesis 22, 1-18
o kaya Genesis 22, 1-2. 9a. 10-13. 15-18
Salmo 15, 5 at 8. 9-10. 11

D’yos ko, ang aking dalangi’y
ako’y iyong tangkilikin.

Exodo 14, 15 – 15, 1
Exodo 15, 1-2. 3-4. 5-6. 17-18

Poon ay ating awitan
sa kinamtan n’yang tagumpay.

Isaias 54, 5-14
Salmo 29, 2 at 4. 5-6. 11 at 12a at 13b

Poong sa aki’y nagligtas,
ang dangal mo’y aking galak.

Isaias 55, 1-11
Isaias 12, 2-3. 4bkd. 5-6

May galak tayong sumalok
sa batis ng Manunubos.

Baruc 3, 9-15. 32 – 4, 4
Salmo 18, 8. 9. 10. 11

Panginoon, iyong taglay
ang Salitang bumubuhay.

Ezekiel 36, 16-17a. 18-28
Salmo 41, 3. 5bkd; Salmo 42, 3. 4

Parang usang nauuhaw
akong sabik sa Maykapal.

o kaya Salmo 50, 12-13. 14-15. 18-19

D’yos ko, sa aki’y likhain
tapat na puso’t loobin.

Roma 6, 3-11
Salmo 117, 1-2. 16ab-17. 22-23

Aleluya! Aleluya! Aleluya!

Lucas 24, 1-12

Easter Vigil in the Holy Night of Easter (White)

UNANG PAGBASA
Genesis 1, 1-2. 2

Pagbasa mula sa aklat ng Genesis

Nang simulang likhain ng Diyos ang lupa at ang langit, ang lupa ay wala pang hugis o anyo. Dilim ang bumabalot sa kalaliman at umiihip ang malakas na hangin sa ibabaw ng tubig. Sinabi ng Diyos: “Magkaroon ng liwanag!” At nagkaroon nga. Nasiyahan ang Diyos nang ito’y mamasdan. Pinagbukod niya ang liwanag at ang dilim. Ang liwanag ay tinawag niyang Araw at ang dilim naman ay tinawag niyang Gabi. Dumaan ang gabi, at sumapit ang umaga – iyon ang unang araw.

Sinabi ng Diyos: “Magkaroon ng kalawakang maghahati sa tubig upang ito’y magkahiwalay!” At nangyari ito. Ginawa ng Diyos ang kalawakan na pumagitan sa tubig na nasa itaas at nasa ibaba. Langit ang itinawag niya sa kalawakan. Dumaan ang gabi, at sumapit ang umaga – iyon ang ikalawang araw.

Sinabi ng Diyos: “Magsama sa isang dako ang tubig sa silong ng langit upang lumitaw ang lupa.” At ito’y nangyari. Ang lupa ay tinawag niyang Daigdig, at Karagatan naman ang nagsama-samang tubig. Nasiyahan siya nang ito’y mamasdan. Pagkatapos, sinabi ng Diyos: “Magkaroon sa lupa ng lahat ng uri ng halamang namumunga at nagbubutil!” At nangyari ito. Tumubo nga sa lupa ang gayong mga halaman. Nasiyahan siya sa kanyang ginawa nang ito’y mamasdan. Dumaan ang gabi, at sumapit ang umaga – iyon ang ikatlong araw.

Sinabi pa ng Diyos: “Magkaroon ng mga tanglaw sa langit para mabukod ang araw sa gabi. Ito ang magiging batayan sa bilang ng mga araw, taon at kapistahan. Mula sa langit, ang mga ito’y magsasabog ng liwanag sa daigdig.” At gayun nga ang nangyari. Nilikha ng Diyos ang dalawang malaking tanglaw: ang Araw, upang tumanglaw sa maghapon, at ang Buwan, upang magbigay liwanag kung gabi. Nilikha rin niya ang mga bituin. Inilagay niya sa langit ang mga tanglaw na ito upang magsabog ng liwanag sa daigdig, tumanglaw kung araw o gabi, at magbukod sa liwanag at dilim. Pinagmasdan ng Diyos ang kanyang ginawa at siya’y nasiyahan. Dumaan ang gabi, at sumapit ang umaga – iyon ang ika-apat na araw.

Sinabi ng Diyos: “Magkaroon sa tubig ng maraming bagay na may buhay, at magkaroon din ng mga ibon sa himpapawid.” Nilikha ng Diyos ang mga dambuhala sa dagat, at lahat ng bagay na nabubuhay sa tubig, at lahat ng uri ng ibon. Minasdan niya ang kanyang ginawa, at siya’y nasiyahan. Pinagpala niya ang mga ito at sinabi: “Magpakarami ang lahat ng bagay na nabubuhay sa tubig at punuin ang karagatan; magpakarami rin ang mga ibon at punuin ang daigdig.” Dumaan ang gabi, at sumapit ang umaga iyon ang ikalimang araw.

Sinabi ng Diyos: “Magkaroon ng lahat ng uri ng hayop sa lupa – maaamo, maiilap, malalaki at maliliit.” At gayun nga ang nangyari. Nilikha nga niya ang lahat ng ito, at siya’y lubos na nasiyahan nang mamasdan ang mga ito.

Pagkatapos likhain ang lahat ng ito, sinabi ng Diyos: “Ngayon, lalangin natin ang tao. Ating gagawin siyang kalarawan natin. Siya ang mamamahala sa mga isda, mga ibon at lahat ng hayop, maging maamo o mailap, malaki o maliit.” Nilalang nga ng Diyos ang tao ayon sa kanyang larawan. Lumalang siya ng isang lalaki at isang babae, at sila’y pinagpala. Wika niya, “Magpakarami kayo at punuin ng inyong mga supling ang buong daigdig, at pamahalaan ito. Binibigyan ko kayo ng kapangyarihan sa mga isda, sa mga ibon, at sa lahat ng maiilap na hayop, maging malalaki o maliliit. Bibigyan ko rin kayo ng lahat ng uri ng butil at mga bungangkahoy na inyong makakain. Ang lahat ng halamang luntian ay ibibigay ko naman sa maiilap na hayop, malaki man o maliit, at sa lahat ng mga ibon.” At ito nga ang nangyari. Pinagmasdan ng Diyos ang lahat niyang ginawa, at lubos siyang nasiyahan. Dumaan ang gabi, at sumapit ang umaga ito ang ika-anim na araw.

Gayon nilikha ng Diyos ang lupa, ang langit at lahat ng bagay na naroroon. Sa loob ng anim na araw, tinapos niyang likhain ang lahat ng ito, at siya’y nagpahinga sa ikapitong araw.

Ang Salita ng Diyos.

o kaya: Maikling Pagbasa
Genesis 1, 1. 26-31a

Pagbasa mula sa aklat ng Genesis

Nang simulang likhain ng Diyos ang lupa at ang langit, sinabi ng Diyos: “Ngayon, lalangin natin ang tao. Ating gagawin siyang kalarawan natin. Siya ang mamamahala sa mga isda, mga ibon at lahat ng hayop, maging maamo o mailap, malaki o maliit.” Nilalang nga ng Diyos ang tao ayon sa kanyang larawan. Lumalang siya ng isang lalaki at isang babae, at sila’y pinagpala. Wika niya, “Magpakarami kayo at punuin ng inyong mga supling ang buong daigdig, at pamahalaan ito. Binibigyan ko kayo ng kapangyarihan sa mga isda, sa mga ibon, at sa lahat ng maiilap na hayop, maging malalaki o maliliit. Bibigyan ko rin kayo ng lahat ng uri ng butil at mga bungangkahoy na inyong makakain. Ang lahat ng halamang luntian ay ibibigay ko naman sa maiilap na hayop, malaki man o maliit, at sa lahat ng mga ibon.” At ito nga ang nangyari. Pinagmasdan ng Diyos ang lahat niyang ginawa, at lubos siyang nasiyahan.

Ang Salita ng Diyos.

SALMONG TUGUNAN
Salmo 103, 1-2a. 5-6. 10 at 12. 13-14. 24 at 35k

Espiritu mo’y suguin Poon,
tana’y ‘yong baguhin.

Pinupuri ka, Poong Diyos, nitong aking kaluluwa
ikaw Panginoong Diyos ko, kay dakila mong talaga!
Ang taglay mong kasuuta’y dakila ri’t marangal pa.
Nababatbat ka, Poong Diyos, ng liwanag na kay ganda.

Espiritu mo’y suguin Poon,
tana’y ‘yong baguhin.

Ikaw na rin ang nagtayo ng saligan nitong lupa,
matatag na ginawa mo’t hindi ito mauuga.
Ang ibabaw ng saliga’y ginawa mong karagatan,
at tubig din ang bumalot sa lahat ng kabundukan.

Espiritu mo’y suguin Poon,
tana’y ‘yong baguhin.

Lumilikha ka ng ilog na patungong kapatagan,
sa gilid ng mga burol, umaagos na marahan.
Sa naroong kakahuya’y umaawit ng masaya,
mga ibo’y nagpupugad sa malabay nilang sanga.

Espiritu mo’y suguin Poon,
tana’y ‘yong baguhin.

Magmula sa kalangitan, mga bundok ay nadilig,
ibinuhos ang biyaya’t lumaganap sa daigdig.
Tumubo ang mga damong pagkain ng mga baka.
Nagkaroon ng halamang masaganang namumunga;
anupa’t ang mga tao’y may pagkaing nakukuha.

Espiritu mo’y suguin Poon,
tana’y ‘yong baguhin.

Sa daigdig, Panginoon, kay rami ng iyong likha
pagkat ikaw ay marunong kaya ito ay nagawa,
ang dami ng nilikha mong nakalaganap sa lupa
Panginoo’y purihin mo, purihin mo, kaluluwa!
Purihin ang Panginoon, o purihin mo nga siya!

Espiritu mo’y suguin Poon,
tana’y ‘yong baguhin.

IKALAWANG PAGBASA
Genesis 22, 1-18

Noong mga araw na iyon, sinubok ng Diyos si Abraham. Tinawag siya ng Diyos at tumugon naman siya.

Sinabi sa kanya, “Isama mo ang pinakamamahal mong anak na si Isaac, at magpunta kayo sa lupain ng Moria. Umakyat kayo sa bundok na ituturo ko sa iyo, at ihandog mo siya sa akin.”

Kinabukasan, maagang bumangon si Abraham, at sumakay sa asno, kasama si Isaac at ang dalawang aliping lalaki. May dala silang kahoy na panggatong. Matapos ang tatlong araw na paglalakbay, natanaw nila ang dakong kanilang patutunguhan. Kaya’t sinabi ni Abraham sa kanyang mga alipin, “Bantayan na ninyo rito ang asno at kami na lamang ni Isaac ang magtutuloy. Sasamba lamang kami sa dako roon, at babalikan namin kayo.”

Ipinapasan ni Abraham kay Isaac ang kahoy na panggatong, dala naman niya ang apoy at patalim, at magkasama silang lumakad. Tinawag ni Isaac ang pansin ng ama, “Ama!”

“Ano iyon, anak?” tugong patanong ni Abraham.

“Mayroon po tayong apoy at panggatong, ngunit nasaan ang korderong ihahandog?” tanong ni Isaac.

Sumagot si Abraham, “Anak ng Diyos ang magbibigay niyon sa atin.” Kaya’t nagpatuloy sila sa paglakad.

Pagsapit nila sa dakong itinuro ng Diyos, gumawa ng dambana si Abraham. Inayos niya sa ibabaw nito ang panggatong at inihiga si Isaac, matapos gapusin. Nang sasaksakin na niya ang bata, tinawag siya ng anghel ng Panginoon at mula sa langit ay sinabi: “Abraham! Abraham! Huwag mong patayin ang bata. Huwag mo siyang saktan! Naipakita mo nang handa kang sumunod sa Diyos, sapagkat hindi mo ipinagkait sa kanya ang kaisa-isa at pinakamamahal mong anak.”

Paglingon niya’y may nakita siyang isang lalaking tupa na ang mga sungay ay napasabit sa mga sanga ng kahoy. Ito ang kinuha ni Abraham at inihandog kapalit ng kanyang anak. Ang lugar na iyo’y tinawag ni Abraham na, “Ang Panginoon ang Nagkaloob.” At magpahanggang ngayon, sinasabi ng mga tao: “Sa bundok ng Panginoon ay may nakalaan.”

Mula sa langit, nagsalitang muli kay Abraham ang anghel ng Panginoon. Wika nito, “Akong Panginoon ang nangangako sa iyo: yamang hindi mo ipinagkait sa akin ang kaisa-isa mong anak, pagpapalain kita. Ang lahi mo’y magiging sindami ng bituin sa langit at ng buhangin sa dagat. Lulupigin nila ang mga lungsod ng kanilang mga kaaway. Sa pamamagitan ng iyong lahi, pagpapalain ang lahat ng bansa sa daigdig sapagkat ikaw ay tumalima sa akin.”

Ang Salita ng Diyos.

o kaya: Maikling Pagbasa
Genesis 22, 1-2. 9a, 10-13. 15-18

Pagbasa mula sa aklat ng Genesis

Noong mga araw na iyon: Sinubok ng Diyos si Abraham. Tinawag siya ng Diyos at tumugon naman siya.

Sinabi sa kanya, “Isama mo ang pinakamamahal mong anak na si Isaac, at magpunta kayo sa lupain ng Moria. Umakyat kayo sa bundok na ituturo ko sa iyo, at ihandog mo siya sa akin.”

Pagsapit nila sa dakong itinuro ng Diyos, gumawa ng dambana si Abraham. Inayos niya sa ibabaw nito ang panggatong. Nang sasaksakin na niya ang bata, tinawag siya ng anghel ng Panginoon at mula sa langit ay sinabi: “Abraham! Abraham! Huwag mong patayin ang bata. Huwag mo siyang saktan! Naipakita mo nang handa kang sumunod sa Diyos, sapagkat hindi mo ipinagkait sa kanya ang kaisa-isa at pinakamamahal mong anak.”

Paglingon niya’y may nakita siyang isang lalaking tupa na ang mga sungay ay napasabit sa mga sanga ng kahoy. Ito ang kinuha ni Abraham at inihandog kapalit ng kanyang anak.

Mula sa langit, nagsalitang muli kay Abraham ang anghel ng Panginoon. Wika nito, “Akong Panginoon ang nangangako sa iyo: yamang hindi mo ipinagkait sa akin ang kaisa-isa mong anak, pagpapalain kita. Ang lahi mo’y magiging sindami ng bituin sa langit at ng buhangin sa dagat. Lulupigin nila ang mga lungsod ng kanilang mga kaaway. Sa pamamagitan ng iyong lahi, pagpapalain ang lahat ng bansa sa daigdig sapagkat ikaw ay tumalima sa akin.”

Ang Salita ng Diyos.

SALMONG TUGUNAN
Salmo 15, 5 at 8. 9-10. 11

D’yos ko, ang aking dalangi’y
ako’y iyong tangkilikin.

Ikaw lamang, Panginoon, ang lahat sa aking buhay.
Ako’y iyong tinutugon sa lahat kong kailangan;
ang biyayang kaloob mo ay kahanga-hangang tunay.
Nababatid ko na ika’y kasama ko oras-oras,
sa piling mo kailanma’y hindi ako matitinag.

D’yos ko, ang aking dalangi’y
ako’y iyong tangkilikin.

Kaya’t ako’y nagdiriwang, ang diwa ko’y nagagalak,
ang lagi kong nadarama’y hindi ako matitinag.
Pagkat di mo tutulutang ang mahal mo ay malagak,
sa balon ng mga patay upang doon ay maagnas.

D’yos ko, ang aking dalangi’y
ako’y iyong tangkilikin.

Ituturo mo ang landas na buhay ang hahantungan,
sa piling mo’y madarama ang lubos na kagalakan;
ang tulong mo’y nagdudulot ng ligayang walang hanggan.

D’yos ko, ang aking dalangi’y
ako’y iyong tangkilikin.

IKATLONG PAGBASA
Exodo 14, 15 – 15, 1

Pagbasa mula sa aklat ng Exodo

Noong mga araw na iyon: Sinabi ng Panginoon kay Moises, “Bakit mo ako tinatawag? Palakarin mo ang mga Israelita. Itapat mo sa ibabaw ng dagat ang iyong tungkod; mahahati ang tubig at matutuyo ang lalakaran ninyo. Lalo kong pagmamatigasin ang mga Egipcio at pasusundan ko kayo sa kanila, ngunit doon sila lilipulin: ang mga Egipcio, ang mga kawal ng Faraon, pati ang kanilang mga karwahe. Ipakikita ko sa kanila ang aking kapangyarihan. Sa gayon, malalaman ng mga Egipciong iyan na ako ang Panginoon.”

Ang anghel ng Diyos na pumapatnubay sa paglalakbay ng mga Israelita ay nagpatihuli sa kanila, gayon din ang haliging ulap. Ang ulap ay lumagay sa pagitan ng mga Israelita at ng mga Egipcio at lumatag ang kadiliman. Dumating ang gabi at ang mga Egipcio ay di makalapit sa mga Israelita.

Itinapat ni Moises ang kanyang tungkod sa ibabaw ng dagat. Magdamag na pinaihip ng Panginoon ang isang malakas na hangin mula sa silangan at nahati ang tubig. Ang mga Israelita’y bumagtas sa dagat na ang nilakara’y tuyong lupa, sa pagitan ng animo’y pader na tubig. Hinabol sila ng mga Egipcio, ng mga kawal, karwahe at kabayuhan ng Faraon. Nang magbubukang-liwayway na, ang mga Egipcio’y ginulo ng Panginoon mula sa haliging apoy at ulap. Nalubog ang gulong ng mga karwahe at hindi na sila makatugis nang matulin. Kaya sinabi nila, “Umalis na tayo rito sapagkat ang Panginoon na ang kalaban natin.”

Sinabi ng Panginoon kay Moises, “Itapat mo ang iyong tungkod sa ibabaw ng dagat at tatabunan ng tubig ang mga Egipcio pati ng kanilang karwahe.” Ganoon nga ang ginawa ni Moises, at pagbubukang-liwayway, nanumbalik sa dati ang dagat. Ang mga Egipcio’y nagsikap makatakas ngunit pinalakas ng Panginoon ang dating ng tubig kaya’t sila’y nalunod na lahat. Nang manauli ang dagat, natabunan ang mga karwahe’t kabayo ng Faraon, pati ng kanyang mga kawal at walang natira isa man. Ngunit ang mga Israelita’y nakatawid sa dagat, na tuyo ang dinaanan, sa pagitan ng animo’y pader na tubig.

Nang araw na yaon ang mga Israelita’y iniligtas ng Panginoon sa mga Egipcio; nakita nila ang bangkay ng mga Egipcio, nagkalat sa baybay-dagat. Dahil sa kapangyarihang ipinakita ng Panginoon laban sa mga Egipcio, nagkaroon sila ng takot sa kanya at sumampalataya sila sa kanya at sa alagad niyang si Moises.

Ito ang inawit ni Moises at ng mga Israelita para sa Panginoon.

“Ang Panginoo’y atin ngayong awitan
sa kanyang kinamtang Dakilang tagumpay;
ang mga kabayo’t kawal ng kaaway
sa pusod ng dagat, lahat natabunan.”

Ang Salita ng Diyos.

SALMONG TUGUNAN
Exodo 15, 1-2. 3-4. 5-6. 17-18

Poon ay ating awitan
sa kinamtan n’yang tagumpay.

Ang Panginoo’y atin ngayong awitan
sa kanyang kinamtang Dakilang tagumpay;
ang mga kabayo’t kawal ng kaaway
sa pusod ng dagat, lahat natabunan.
Ako’y pinalakas niya’t pinatatag,
Siya ang sa aki’y nagkupkop, nag-ingat,
Diyos ng magulang ko, aking manliligtas.

Poon ay ating awitan
sa kinamtan n’yang tagumpay.

Siya’y mandirigma na walang kapantay,
Panginoo’y kanyang pangalan.
Nang ang mga kawal ng Faraon
sa Dagat ng mga Tambo ay mangagsilusong,
ang lahat ng ito ay kanyang nilunod
pati na sasakya’y kanyang pinalubog.

Poon ay ating awitan
sa kinamtan n’yang tagumpay.

Sila’y natabunan ng alon sa dagat,
tulad nila’y batong lumubog kaagad.
Ang mga bisig mo ay walang katulad,
wala ngang katulad, walang kasinlakas,
sa isang hampas mo, kaaway nangalat,
nangadurog mandin sa ‘yong mga palad.

Poon ay ating awitan
sa kinamtan n’yang tagumpay.

Sila’y dadalhin mo sa pinili mong bundok.
Sa lugar na itinangi mo, para maging iyong lubos
at sa santwaryong natayo ayon sa iyong loob.
Ikaw, Poon, maghahari magpakailanman.

Poon ay ating awitan
sa kinamtan n’yang tagumpay.

IKAAPAT NA PAGBASA
Isaias 54, 5-14

Pagbasa mula sa aklat ni propeta Isaias

Ang iyong naging kasintaha’y
ang may likha sa iyo,
Siya ang Makapangyarihang Panginoon;
ililigtas ka ng Diyos ng Israel,
Siya ang hari ng lahat ng bansa.
Israel, ang katulad mo ay babaing bagong kasal,
iniwan ng asawa, batbat ng kalungkutan.
Ngunit tinawag kang muli ng Panginoon
sa kanyang piling at sinabi:
“Sandaling panahong kita’y iniwanan
ngunit dahil sa tapat kong pag-ibig,
muli kitang kukupkupin.
Sa tindi ng galit nilisan kita sandali,
ngunit habang panahon kong ipadarama sa iyo ang tapat kong pagmamahal.”
Iyan ang sabi ng Panginoon na nagligtas sa iyo.
“Nang panahon ni Noe,
Ako ay sumumpang di na mauulit
na ang mundong ito’y gunawin sa tubig.
Gayon din sa ngayon,
iiwasan ko nang sa iyo’y magalit
at hindi na kita parurusahan uli.
Maguguho ang mga bundok at ang mga burol,
ngunit ang pag-ibig ko’y hindi maglalaho,
at mananatili ang kapayapaang aking pangako.”
Iyan ang sinasabi ng Diyos na Panginoon,
na nagmamahal sa iyo.
Sinabi ng Panginoon, “O Jerusalem, nagdurusang lungsod
na walang umaliw sa kapighatian,
muling itatayo ang mga pundasyon mo,
ang gagamitin ko’y mamahaling bato.
Gagamiti’y rubi sa mga tore mo,
batong maningning ang iyong pintuan,
at sa mga pader ay mga hiyas na makinang.
Ako ang magtuturo sa iyong mga anak.
Sila’y magiging payapa at buhay ay uunlad.
Patatatagin ka ng katarungan at katuwiran,
magiging malayo sa mananakop at sa takot.”

Ang Salita ng Diyos.

SALMONG TUGUNAN
Salmo 29, 2 at 4. 5-6. 11 at 12a at 13b

Poong sa aki’y nagligtas,
ang dangal mo’y aking galak.

O Panginoon ko,
sa iyong ginawa, kita’y pinupuri’t ako’y iniligtas,
kaya ang kaaway ay di na nakuhang matuwa’t magalak.
Mula sa libingang daigdig ng patay, hinango mo ako at muling binuhay;
ako, na kasama nilang napabaon sa kailaliman.

Poong sa aki’y nagligtas,
ang dangal mo’y aking galak.

Purihin ang Poon,
Siya ay awitan ng lahat ng tapat na mga hinirang.
Iyong gunitain ang mga ginawa ng Diyos na Banal,
ang kanyang ginawa ay alalahanin at pasalamatan!
Hindi nagtatagal
yaong kanyang galit, at ang kabutihan niya’y walang wakas.
Ang abang may hapis at tigmak sa luha sa buong magdamag,
sa bukang-liwayway ay wala nang lungkot, kapalit ay galak.

Poong sa aki’y nagligtas,
ang dangal mo’y aking galak.

Kaya’t ako’y dinggin,
Ikaw ay mahabag sa akin, O Poon, ako ay pakinggan,
mahabag ka, Poon! Ako ay dinggin mo at iyong tulungan.
Nadama ko’y galak nang iyong hubarin ang aking panluksa.
Sa pasasalamat sa iyo, O Poon, ay di magsasawa.

Poong sa aki’y nagligtas,
ang dangal mo’y aking galak.

IKALIMANG PAGBASA
Isaias 55, 1-11

Pagbasa mula sa aklat ni propeta Isaias

Sinabi ng Panginoon, “Narito ang tubig, mga nauuhaw.
Ang mga walang salapi ay
kumuha rito at bumili ng pagkain.
Halikayo at bumili ng alak at gatas,
bumili kayo, ngunit walang bayad.
Bakit ginugugol ang salapi
sa mga bagay na hindi nakabubusog?
Bakit inuubos ang pera
sa mga bagay na walang halaga?
Makinig kayo sa akin at sundin ang utos ko
at matitikman ninyo ang pinakamasarap na pagkain.
Pumarito kayo,
kayo ay lumapit at ako’y pakinggan,
makinig sa akin nang kayo’y mabuhay;
ako’y may gagawing walang hanggang tipan,
at ipalalasap sa inyo ang pagpapalang
ipinangako ko kay David.
Ginawa ko siyang hari
at puno ng mga bansa
at sa pamamagitan niya’y ipinamalas ang aking kapangyarihan.
Iyong tatawagin ang mga bansang hindi mo kilala,
mga bansang di ka kilala’y sa iyo pupunta,
dahilan sa Panginoon,
Banal ng Israel,
ang Diyos na nagpala’t sa iyo’y dumakila.”
Hanapin ang Panginoon
samantalang siya’y iyong makikita,
Siya ay tawagin habang malapit pa.
Ang mga gawain ng taong masama’y
dapat nang talikdan, at ang mga liko’y
dapat magbago na ng maling isipan;
sila’y manumbalik,
lumapit sa Panginoon upang kahabagan,
at mula sa Diyos,
matatamo nila ang kapatawaran,
ang wika ng Panginoon:
“Ang aking isipa’y di ninyo isipan,
at magkaiba ang ating daan.
Kung paanong ang langit
higit na mataas, mataas sa lupa,
ang daa’t isip ko’y
hindi maaabot ng inyong akala.
Ang ulan at niyebe
paglagpak sa lupa’y di na nagbabalik,
aagos na ito sa balat ng lupa’t nagiging pandilig,
Kaya may pagkai’t butil na panghasik.
Ganyan din ang aking mga salita,
magaganap nito ang lahat kong nasa.”

Ang Salita ng Diyos.

SALMONG TUGUNAN
Isaias 12, 2-3. 4bkd. 5-6

May galak tayong sumalok
sa batis ng Manunubos.

Ang Diyos ang siyang nagliligtas sa akin,
tiwalang-tiwala ako at wala munti mang pangamba.
Sapagkat ang Poon ang lahat sa akin,
Siya ang aking awit, ang aking kaligtasan.
Malugod kayong sasalok ng tubig
sa batis ng kaligtasan.

May galak tayong sumalok
sa batis ng Manunubos.

Magpasalamat kayo sa Poon,
Siya ang inyong tawagan;
ipaalam ninyo sa mga bansa ang kanyang ginawa.
Ipahayag ninyo ang kadakilaan ng kanyang pangalan.

May galak tayong sumalok
sa batis ng Manunubos.

“Umawit kayo ng papuri sa Poon,
sapagkat kahanga-hanga ang kanyang mga ginawa,
ipinahayag ninyo ito sa buong daigdig.
Mga anak ng Sion, umawit kayo nang buong galak,
sapagkat nasa piling ninyo ang dakila at
ang Banal ng Israel.”

May galak tayong sumalok
sa batis ng Manunubos.

IKA-ANIM NA PAGBASA
Baruc 3, 9-15. 32 – 4, 4

Pagbasa mula sa aklat ni propeta Baruc

Dinggin mo, Israel, ang mga kautusang nagbibigay-buhay; makinig ka at nang ikaw ay matuto. Israel, bakit ka nasa lupain ng iyong mga kaaway? Bakit ka tumanda sa ibang lupain? Bakit itinakwil kang parang patay at ibinilang na sa mga patay? Ang dahilan ay sapagkat itinakwil mo ang bukal ng Karunungan. Kung lumakad ka lang sa landas ng Diyos, sana’y namumuhay kang matiwasay sa habang panahon. Hanapin mo ang bukal ng pang-unawa, lakas at kaalaman, at malalaman mo kung nasaan ang mahabang buhay, ang liwanag na sa iyo’y papatnubay, at ang kapayapaan.

May nakatuklas na ba kung saan nakatira ang Karunungan, o nakapasok sa kanyang taguan ng yaman?

Ang Diyos na naakaalam ng lahat ng bagay ang tanging nakakikilala sa Karunungan. Natatarok din niya ito sa pamamagitan ng kanyang kaalaman. Siya ang lumikha at naglagay dito ng lahat ng uri ng mga hayop. Nag-utos siya at lumitaw ang liwanag; nanginginig ito sa takot kapag siya’y tumatawag. Tinawag din niya ang mga tala at madali silang nagsitugon: “Narito po kami.” Lumagay sila sa kani-kanilang lugar at masayang nagniningning para bigyang lugod ang lumikha sa kanila. Ito ang ating Diyos! Walang makapapantay sa kanya. Alam niya ang daan ng Karunungan, at ito’y ipinagkaloob niya sa lingkod niyang si Jacob, kay Israel na kanyang minamahal. Mula noon, nakita na sa daigdig ang Karunungan, at nanatili sa sangkatauhan.

Ang Karunungan ang siyang aklat ng mga utos ng Diyos, ang batas na mananatili magpakailanman. Ang manghawak dito’y mabubuhay, at ang tumalikod ay mamamatay. O bayang Israel, tanggapin ninyo ang Karunungan at lumakad kayo sa kanyang liwanag. Huwag ninyong ibigay sa ibang lahi ang inyong karangalan at mga karapatan. Mapalad tayo, mga Israelita, pagkat alam natin kung ano ang nakasisiya sa Diyos.

Ang Salita ng Diyos.

SALMONG TUGUNAN
Salmo 18, 8. 9. 10. 11

Panginoon, iyong taglay
ang Salitang bumubuhay.

Ang batas ng Panginoon ay batas na walang kulang,
ito’y utos na ang dulot sa tao ay bagong buhay;
yaong kanyang mga batas ay mapagtitiwalaan,
nagbibigay ng talino sa pahat ang kaisipan.

Panginoon, iyong taglay
ang Salitang bumubuhay.

Ang tuntuning ibinigay ng Poon ay wastong utos,
liligaya ang sinuman kapag ito ang sinunod;
ito’y wagas at matuwid pagkat mula ito sa Diyos,
pang-unawa ng isipan yaong bungang idudulot.

Panginoon, iyong taglay
ang Salitang bumubuhay.

Yaong paggalang sa Poon ay marapat at mabuti,
isang banal na tungkulin na iiral na parati;
pati mga hatol niya’y matuwid na kahatulan,
kapag siya ang humatol, ang pasya ay pantay-pantay.

Panginoon, iyong taglay
ang Salitang bumubuhay.

Ito’y higit pa sa ginto, na maraming nagnanais,
higit pa sa gintong lantay na ang hangad ay makamit;
matamis pa kaysa pulot, sa pulot na sakdal tamis,
kahit anong pulot ito na dalisay at malinis.

Panginoon, iyong taglay
ang Salitang bumubuhay.

IKAPITONG PAGBASA
Ezekiel 36, 16-17a. 18-28

Pagbasa mula sa aklat ni propeta Ezekiel

Sinabi sa akin ng Panginoon, “Tao, nang ang Israel ay unang tumira sa kanilang lupain, pinarumi nila ito sa kanilang kasamaan. At dahil sa dugong pinadanak nila sa lupain, at dahil sa kanilang mga diyus-diyusan, ibinuhos ko sa kanila ang aking matinding poot. Itinapon ko sila at ikinalat sa iba’t ibang panig ng daigdig. Ginawa ko sa kanila ang nararapat sa kanila. Ngunit sa mga lugar na kinatapunan nila, binigyang-daan nila ang mga tao upang hamakin ang aking pangalan. Sinabi ng mga tao sa kanila, ‘Hindi ba sila’y mga mamamayan ng Panginoon, bakit pinaalis sa kanilang bayan?’ Nabahala ako dahil sa banal kong pangalan na ipinahamak ng mga Israelita sa mga dakong kinapuntahan nila.

“Kaya sabihin mo sa Israel na ito ang ipinasasabi ko: Lahat ng ginagawa ko ay hindi dahil sa inyo, mga Israelita, kundi sa banal kong pangalan na inyong binigyan-daang hamakin sa mga lugar na pinagtapunan ko sa inyo. Ipakikita ko ang kabanalan ng dakila kong pangalan na nalapastangan sa harap ng mga bansa. Makikilala ng lahat na ako ang Panginoon kung maipakita ko na sa kanila ang aking kabanalan. Titipunin ko kayo mula sa iba’t ibang bansa upang ibalik sa inyong bayan. Wiwisikan ko kayo ng tubig na dalisay upang kayo’y luminis. Aalisin ko rin ang naging mantsa ninyo dahil sa inyong mga diyus-diyusan. Bibigyan ko kayo ng bagong puso at bagong espiritu. Ang masuwayin ninyong puso ay gagawin kong masunurin. Bibigyan ko kayo ng aking Espiritu upang makalakad kayo ayon sa aking mga tuntunin at masunod ninyong mabuti ang aking mga utos. Ititira ko kayo sa lupaing ibinibigay ko sa inyong mga ninuno. Kayo ay magiging bayan ko at ako ang inyong Diyos.”

Ang Salita ng Diyos.

SALMONG TUGUNAN
Salmo 41, 3. 5bkd; Salmo 42, 3. 4

Parang usang nauuhaw
akong sabik sa Maykapal.

Nananabik ako sa Diyos, Diyos na buhay, walang iba;
kailan kaya maaaring sa harap mo ay sumamba?

Parang usang nauuhaw
akong sabik sa Maykapal.

Papunta sa templo ng Diyos ako ang siyang nangunguna;
pinupuri namin ang Diyos, sa pag-awit na masaya!

Parang usang nauuhaw
akong sabik sa Maykapal.

Ang totoo’t ang liwanag, buhat sa’yo ay pakamtan,
upang sa Sion ay mabalik, sa bundok mong dakong banal
sa bundok mong pinagpala, at sa templo mong tirahan.

Parang usang nauuhaw
akong sabik sa Maykapal.

Sa dambana mo, O Diyos, ako naman ay dudulog,
yamang galak at ligaya ang sa aki’y iyong dulot;
sa saliw ng aking alpa’y magpupuri akong lubos
buong lugod na aawit ako sa Diyos na aking Diyos!

Parang usang nauuhaw
akong sabik sa Maykapal.

o kaya
Salmo 50, 12-13. 14-15. 18-19

D’yos ko, sa aki’y likhain
tapat na puso’t loobin.

Isang pusong tapat sa aki’y likhain,
bigyan mo, O Diyos, ng bagong damdamin.
Sa iyong harapa’y h’wag akong alisin;
ang Espiritu mo ang papaghariin.

D’yos ko, sa aki’y likhain
tapat na puso’t loobin.

Ang galak na dulot ng ‘yong pagliligtas,
ibalik at ako ay gawin mong tapat.
Kung magkagayon na, aking tuturuang
sa iyo lumapit ang makasalanan.

D’yos ko, sa aki’y likhain
tapat na puso’t loobin.

Hindi mo na nais ang mga panghandog;
sa haing sinunog di ka nalulugod.
Ang handog ko, O Diyos, na karapat-dapat
ay ang pakumbaba’t pusong mapagtapat.

SULAT
Roma 6, 3-11

Pagbasa mula sa sulat ni Apostol San Pablo sa mga taga-Roma

Mga kapatid:

Hindi ba ninyo nalalaman na tayong lahat na nabinyagan kay Kristo Hesus ay nabinyagan sa kanyang kamatayan? Samakatwid, tayo’y namatay at nalibing na kasama niya sa pamamagitan ng binyag upang kung paanong binuhay na muli si Kristo sa pamamagitan ng dakilang kapangyarihan ng Ama, tayo nama’y mabuhay sa isang bagong pamumuhay.

Sapagkat kung nakaisa tayo ni Kristo sa isang kamatayang tulad ng kanyang kamatayan, tiyak na makakaisa niya tayo sa isang muling pagkabuhay tulad ng kayang pagkabuhay. Alam natin na ang dati nating pagkatao ay ipinakong kasama niya upang mamatay ang makasalanang katawan at nang hindi na tayo maalipin pa ng kasalanan. Sapagkat ang namatay na ay pinalaya mula sa kapangyarihan ng kasalanan. Ngunit tayo’y naniniwalang mabubuhay tayong kasama ni Kristo kung namatay tayong kasama niya. Alam nating si Kristo na muling binuhay ay hindi na muling mamamatay. Wala nang kapangyarihan sa kanya ang kamatayan. Nang siya’y mamatay, namatay siya nang minsanan para sa kasalanan, at ang buhay niya ngayo’y para sa Diyos. Kaya dapat ninyong ibilang ang inyong sarili na patay na sa kasalanan datapwa’t buhay naman para sa Diyos sa inyong pakikipag-isa kay Kristo Hesus.

Ang Salita ng Diyos.

SALMONG TUGUNAN
Salmo 117, 1-2. 16ab-17. 22-23

Aleluya! Aleluya! Aleluya!

O pasalamatan
ang D’yos na Panginoon, pagkat siya’y mabuti;
ang kanyang pag-ibig
ay napakatatag at mananatili.
Ang taga-Israel,
bayaang sabihi’t kanilang ihayag,
“Ang pag-ibig ng Diyos, ay hindi kukupas.”

Aleluya! Aleluya! Aleluya!

Ang lakas ng Poon,
ang siyang nagdulot ng ating tagumpay
sa pakikibaka sa ating kaaway.
Aking sinasabing
di ako papanaw, mabubuhay ako
upang isalaysay
ang gawa ng Diyos na Panginoon ko.

Aleluya! Aleluya! Aleluya!

Ang batong natakwil
ng nangagtatayo ng tirahang-bahay,
sa lahat ng bato’y higit na mahusay.
Ang lahat ng ito
ang nagpamalas ay ang Panginoong Diyos.
kung iyong mamasdan ay kalugud-lugod.

Aleluya! Aleluya! Aleluya!

MABUTING BALITA
Lucas 24, 1-12

Ang Mabuting Balita ng Panginoon ayon kay San Lucas

Umagang-umaga nang araw ng Linggo, ang mga babae’y nagtungo sa libingan, dala ang mga pabangong inihanda nila. Nang dumating sila, naratnan nilang naigulong na ang batong nakatakip sa pintuan ng libingan. Ngunit nang pumasok sila, wala ang bangkay ng Panginoong Hesus. Samantalang nagugulo ang kanilang isip tungkol dito, nakita nila’t sukat sa tabi nila ang dalawang lalaking nakasisilaw ang damit. Dahil sa matinding takot, sila’y lumuhod, sayad ang mukha sa lupa. Tinanong sila ng mga lalaki, “Bakit ninyo hinahanap ang buhay sa gitna ng mga patay? Wala na siya rito – siya’y muling nabuhay! Alalahanin ninyo ang sinabi niya sa inyo noong nasa Galilea pa siya: ‘Ang Anak ng Tao ay kailangang maipagkanulo sa mga makasalanan at maipako sa krus, at sa ikatlong araw ay muling mabuhay.’” At naalaala ng mga babae ang mga sinabi niya. Pagbabalik mula sa libingan, isinalaysay nila ang lahat ng ito sa Labing-isa at sa iba pang kasama nila. Ang mga babaing ito’y sina Maria Magdalena, Juana, at Mariang ina ni Santiago; sila at ang iba pang mga babaing kasama nila ang nagbalita nito sa mga apostol. Ngunit inakala ng mga apostol na kahibangan lamang ang kanilang sinabi, kaya hindi nila pinaniwalaan ang mga babae. Gayunma’y tumindig si Pedro at patakbong nagpunta sa libingan. Yumukod siya at pagtingin sa loob ay wala siyang nakita kundi ang mga kayong lino. Kaya’t umuwi siyang nagtataka sa nangyari.

Ang Mabuting Balita ng Panginoon.

PANALANGIN NG BAYAN
Magdamagang Pagdiriwang sa Pasko ng Muling Pagkabuhay

Pinalakas ng pananatili ng Panginoon sa piling natin at binibigyang sigla ng kanyang napakalaking pag-ibig para sa ating lahat, lubos na pagtitiwalang idulog natin sa kanya ang ating mga kahilingan para sa pangangailangan ng sangkatauhan sa ating panalanging:

Panginoon, dinggin Mo kami!

Upang ang buong Simbahan ay magtamo ng tunay na muling pagkabuhay at paglaya sa lahat ng mga nagdaang pagkatalo, kapintasan at pagtalikod, manalangin tayo!

Upang ang Santo Papa at lahat ng mga pinunong espirituwal ay palakasin ng pagkabuhay na muli ni Hesus at bigyan ng kasiyahan sa kanilang dinaranas na kahirapan, manalangin tayo!

Upang ang lahat ng bagong binyag ay manatiling tapat sa kanilang pangakong itakwil ang masama at mamuhay ayon sa Ebanghelyo, manalangin tayo!

Upang ang lahat ng taong nasalanta ng digmaan at sakuna ng kalikasan ay makalasap ng kapayapaan at ng kagalakan ng muling pagkabuhay, manalangin tayo!

Upang matagpuan ng mga nasa bingit ng kamatayan, sa muling pagkabuhay ng Panginoon, ang kanilang bukal ng pag-asa at katiwasayan sa paglisan nila sa buhay na ito, manalangin tayo!

Taimtim tayong manalangin para sa ating mga pansariling kahilingan. (Tumahimik sandali.)
Manalangin tayo!

Panginoong Diyos, nawa’y punuin ng kaningningan ng muling pagkabuhay ni Kristo ang aming mga araw, palakasin kami sa mga pagsubok at dalhin kami sa walang hanggang Pagkabuhay na Muli sa langit kung saan Ikaw ay nabubuhay at naghahari magpasawalang hanggan.

Amen!

UNARMED STRUGGLE AND DISARMING PEACE

 2,720 total reads

What a joy it was to take part in the recently concluded 27th Annual Convention of my colleagues in the Catholic Biblical Association of the Philippines (CBAP), held at the Philippine Bible Society. It was especially heartwarming to have in our company fellow biblical scholars from Protestant and Evangelical churches, sharing in our common love for the Scriptures and our commitment to making the Word of God speak meaningfully to the world today.

The theme of our convention was “Beat Swords into Plowshares. Be Peacemakers.” I delivered a keynote on the topic “Unarmed Struggle and Disarming Peace: Pope Leo XIV’s Biblical Theology of Peace.”

I began by recalling my youthful activist years, when I found the argument for armed struggle morally compelling in societies where the poor suffered violence through oppression, exploitation and systemic injustice. I have never ceased to believe that poverty itself can be a form of violence. But history has also taught me to ask: What happens when the oppressed finally acquire the gun? How do we prevent yesterday’s slaves from becoming tomorrow’s tyrants?

Drawing from Isaiah’s vision of swords being transformed into plowshares, I reflected on the alarming return of the logic of power and rearmament in our world today. Resources that could sustain life through food security, healthcare, education and care for creation are increasingly being redirected toward instruments of destruction.

Pope Leo reminds us that Christian peace is not passive resignation. It calls for an unarmed struggle against injustice—a struggle that refuses to reproduce the very violence it seeks to overcome. Jesus’ command to put away the sword finds its deepest meaning in the Cross, where he takes upon himself the consequences of human sin without returning evil for evil.

The Risen Christ still bears his wounds, but he does not turn them into weapons. He comes to his frightened disciples with the greeting, “Peace be with you” (Jn 20:19).

Perhaps this is the challenge before us, especially as people entrusted with interpreting the Scriptures: to help liberate the struggle for justice from the logic of vengeance, and to ensure that the Word of God is never turned into a weapon against another people.

As St. Paul reminds us, “Do not be overcome by evil, but overcome evil with good” (Rom 12:21).

That is the unarmed struggle. And perhaps only such a struggle can lead us to a truly disarming peace.

THE LORD ROARS OVER GAZA

 2,727 total reads

A Modern Oracle in the Tradition of Amos 1:6–2:16

Thus says the Lord:

For three transgressions of Israel, and for four, I will not revoke my judgment.

Because you have turned the land of Gaza into a wasteland, and made its people wander like strangers in their own homeland.

Because you have brought down the houses of the poor upon their heads, and reduced their dwellings to heaps of rubble.

Because you have commanded entire communities to leave their homes, yet have given them no place where they may dwell in safety.

Because you have driven the widow from her dwelling and the orphan from his inheritance, and have made the little children weep for the homes to which they may never return.

You say, “We have warned them to leave.”

But where shall they go?
To the sea, where there is no land on which to build their tents? To the south, where the displaced already crowd together under the burning sun? To the streets, where there is no shelter from the heat of the day or the cold of the night?

You say, “We have marked their buildings for destruction.”

But have you marked the tears of the mothers who must gather their children and flee? Have you counted the days of the elderly who have nowhere left to go? Have you measured the anguish of those who must abandon the homes in which they have lived all their lives?

You say, “We are defending our people.”

But shall the suffering of your people justify the suffering of another? Shall the blood of your children be avenged by the blood of other children?

Have I not commanded you, O Israel, to remember that you were once strangers in the land of Egypt? Have I not taught you to protect the widow, the orphan, and the stranger who dwells among you?

You have remembered the promise of the land, but have you forgotten the demands of justice?

You have remembered the covenant, but have you forgotten the God who made it with you?

 

Therefore, thus says the Lord:

I will not be silenced by the thunder of your weapons, nor shall the cries of the innocent be drowned out by the proclamations of your rulers.

I will call to account those who command the destruction, those who carry it out, and those who justify the suffering of the innocent.

For no nation shall claim my blessing while trampling upon the dignity of another people.

No army shall invoke my name to excuse the destruction of the defenseless.

And no ruler shall hide behind the security of his own people to escape accountability for the suffering of another.

For I am the Lord who hears the cry of the oppressed, and the blood of the innocent cries out to me from the ground.

 

Thus says the Lord:
For three transgressions of the powerful nations, and for four, I will not revoke my judgment.
Because you have seen the destruction and have turned away your eyes.
Because you have heard the cries of the displaced and have stopped your ears.
Because you have supplied the weapons of war while speaking eloquently of peace.
Because you have weighed the lives of the innocent against your alliances and your interests, and have found the latter more precious.
You gather in your assemblies and speak of human rights. You sign solemn declarations and proclaim the dignity of every human person.
Yet when the children cry out for bread, you offer them resolutions. When the homeless plead for shelter, you offer them expressions of concern. When the wounded cry out for mercy, you calculate the political cost of speaking the truth.

 

Therefore, thus says the Lord:

I despise your solemn declarations when they are not accompanied by justice.
I take no delight in your conferences when the cries of the oppressed are left unanswered.
Let justice roll down like waters, and righteousness like an ever-flowing stream!
And now, O people of God, hear the word of the Lord.
Do not imagine that these oracles are addressed only to the nations whose names have been spoken.
For the Lord who judges the nations also judges those who profess to worship him.
You who gather in your churches and synagogues, you who bow in your mosques, you who invoke the name of the God of Abraham, what have you done for the least of his children?
Have you allowed your loyalty to your own people to make you indifferent to the suffering of another?
Have you remained silent because the victims do not belong to your nation, your religion, or your community?
Have you condemned the cruelty of your enemies while finding excuses for the cruelty of your friends?
Do you think that your prayers can rise to heaven while the cries of the innocent remain unheard upon the earth?

 

Thus says the Lord:

I do not ask you to choose which children deserve to live.
I do not ask you to decide which mothers deserve to weep.
I do not ask you to weigh the suffering of one people against the suffering of another.
I ask you to do justice, to love mercy, and to walk humbly with your God.
For the day will come when the weapons shall fall silent, when the ruins shall be cleared, and when the children of Gaza and Israel shall no longer be taught to fear one another.
But that day will not come through the multiplication of graves, nor through the destruction of homes, nor through the humiliation of one people by another.
It will come when justice is restored, when the captives are set free, when the displaced are allowed to return to their homes, and when every child, Palestinian and Israeli alike, can sleep without fear of the night.
For thus says the Lord:
I desire mercy, not vengeance; justice, not domination; and peace, not the silence of the grave.
Let those who have ears hear.
(Scriptural inspiration: Amos 1:3–2:16; 5:21–24; Exodus 22:20–23;

I GREW UP UNDER MARTIAL LAW

 2,735 total reads

21 September 2026 — 54th Anniversary of Martial Law

I was thirteen years old, a second-year high school student, when Ferdinand Marcos declared martial law in September 1972. I was too young then to understand fully what was happening to our country. All I knew was that, almost overnight, the Philippines had changed. Newspapers stopped coming out. Television and radio stations went off the air. Soldiers appeared in the streets. Political leaders were being arrested. People began to speak in whispers, afraid that someone might be listening.

I would spend practically all my adolescence, my seminary years, and the first years of my priesthood under the shadow of a dictatorship. By the time it finally ended in February 1986, I was already twenty-six years old.

Marcos justified martial law by invoking the communist insurgency and the threat of rebellion. There were indeed serious problems of political instability and armed conflict in the country. But instead of addressing them within the framework of democratic institutions, he concentrated the powers of government in his own hands. Congress was shut down. Prominent opposition figures, including Senators Benigno Aquino Jr., Jose W. Diokno, and Ramon Mitra Jr., were arrested. Freedom of speech, freedom of assembly, and freedom of the press were severely restricted. Independent newspapers, including the Manila Times, the Manila Chronicle, and the Philippines Free Press, were closed. ABS-CBN and other broadcasting networks were shut down, and their facilities were seized or placed under government control.

Eventually, newspapers and broadcasting stations were allowed to operate again, but largely under the control of businessmen associated with the regime. Roberto Benedicto, a close Marcos associate, acquired extensive interests in broadcasting and the print media. There was no social media then. When the government controlled the newspapers, radio, and television, it could largely determine what the public was allowed to know. The country could be portrayed as peaceful and prosperous, while reports of abuses, corruption, and growing public discontent were suppressed.

I remember the atmosphere of fear. People were careful about what they said, especially in public places. Political conversations were conducted in whispers. One never knew who might be listening or reporting to military intelligence.

In many parts of the countryside, the military presence became even more pronounced. Farmers, workers, students, community organizers, and even church workers could be suspected of subversion because of their involvement in social movements. People were arrested and detained without due process. Some were tortured. Others were abducted and killed. We had a disturbing word for these killings: salvaging. It was the term commonly used then for what we now call extrajudicial killings. Others simply disappeared. We called them the desaparecidos. Their families did not know whether they were still alive, where they were being held, or whether they would ever return.

What was happening in the Philippines was not an isolated phenomenon. We were living in the Cold War, when the world was divided between the United States and its allies on one side, and the Soviet Union and its allies on the other. In the name of containing communism, the United States maintained close relations with several authoritarian governments. Indonesia was under Suharto, South Korea under Park Chung-hee, and Chile under Augusto Pinochet. Brazil had been under military rule since 1964, and Argentina would come under military dictatorship in 1976.

Marcos presented himself as a dependable American ally. The United States maintained important military installations at Clark and Subic, and successive American administrations continued to regard the Philippines as strategically important despite growing documentation of human rights abuses. It was a troubling contradiction for those of us who were growing up during those years. Countries that professed to defend freedom and democracy could nevertheless support authoritarian governments when their economic and geopolitical interests were served.

Marcos did not govern through military force alone. He also sought to give his continued rule a constitutional and legal framework. Under the 1935 Constitution, he was supposed to step down at the end of his second presidential term in 1973. Instead, martial law allowed him to remain in power, and a new Constitution was introduced in 1973. It provided for a modified parliamentary system, but transitional provisions allowed Marcos to exercise both presidential and prime-ministerial powers. The 1976 constitutional amendments expressly made him both president and prime minister. When the Interim Batasang Pambansa was established in 1978, government departments were converted into ministries, and department secretaries became ministers. Marcos continued to rule extensively through presidential decrees, which carried the force of law. He called this system constitutional authoritarianism. Even after martial law was formally lifted in January 1981, the authoritarian political structure remained substantially intact.

During the early years of martial law, the government projected an image of economic progress. There were ambitious infrastructure projects, new highways, government buildings, cultural centers, and large industrial ventures. Many of these were financed through foreign borrowing. But behind this image of modernization, another economic system was taking shape. We came to know it as crony capitalism.

This was an arrangement in which access to economic opportunities depended increasingly on one’s political connections with the ruling family. Favored businessmen were given monopolies, government contracts, loans, regulatory privileges, and control over important industries. Among them were Roberto Benedicto, who exercised extensive influence over the sugar industry and broadcasting, and Eduardo “Danding” Cojuangco Jr., who became a major figure in the coconut industry and banking.

The coconut levy was especially controversial. Funds collected from coconut farmers were used to finance acquisitions and investments associated with powerful political and business interests, while many of the farmers themselves continued to struggle for a decent livelihood.

Meanwhile, the government was accumulating enormous foreign debts. By the early 1980s, the economy was in serious difficulty. The debt crisis, declining investor confidence, economic mismanagement, and political instability eventually produced one of the most severe economic downturns in our postwar history. Businesses closed. Workers lost their jobs. Prices rose, and ordinary families found it increasingly difficult to make ends meet. The economy contracted sharply in both 1984 and 1985. The promised prosperity of the New Society had not materialized for the majority of Filipinos.

Another development during the Marcos years would have lasting consequences for our country: the institutionalization of overseas employment. In 1974, the government promulgated the Labor Code, which established a formal framework for the recruitment and deployment of Filipino workers abroad. Overseas employment was initially presented as a temporary response to domestic unemployment and the growing demand for foreign workers, particularly in the Middle East. But what began as a temporary measure gradually became a permanent feature of Philippine economic life.

As employment opportunities at home remained inadequate, more and more Filipinos sought work abroad. Their remittances helped sustain their families and provided much-needed foreign exchange for the country. Yet the social consequences were profound. Parents had to leave their children behind. Husbands and wives endured years of separation. Children grew up with one or both parents working in distant countries. I have always admired the sacrifices of our overseas Filipino workers. But I have also often wondered what it says about our economic system when millions of our people must leave their own country in order to provide their families with a decent livelihood.

I had already been a priest for a few months when, on August 21, 1983, the news broke that former Senator Benigno “Ninoy” Aquino Jr. had been assassinated at the Manila International Airport. He had just returned from three years of exile in the United States. He was under military escort when he was shot dead on the airport tarmac.

His assassination sent shock waves throughout the country. The fear that had kept so many Filipinos silent for years began to give way to indignation. When his funeral procession took place on August 31, an immense multitude filled the streets of Metro Manila. What began as a funeral became a massive public demonstration against the dictatorship. Protest rallies multiplied. Opposition groups, students, workers, professionals, religious communities, and ordinary citizens began to find common cause in their demand for political change. Ninoy’s widow, Corazon Aquino, gradually emerged as a unifying figure of the opposition.

In November 1985, Marcos announced that he would call a snap presidential election. Corazon Aquino agreed to run against him, with Salvador Laurel as her running mate. The election was held on February 7, 1986, amid widespread reports of intimidation, violence, and electoral fraud. The Batasang Pambansa proclaimed Marcos the winner, but Corazon Aquino rejected the result and called for a campaign of nonviolent civil disobedience.

Then came February 22. Defense Minister Juan Ponce Enrile and Armed Forces Vice Chief of Staff Fidel V. Ramos broke away from Marcos and took refuge in the military camps along EDSA. Cardinal Jaime Sin appealed over Radio Veritas for the people to come to their aid and prevent a military confrontation. What followed was extraordinary. Hundreds of thousands of Filipinos converged on EDSA. Priests, religious sisters, seminarians, students, workers, professionals, and families stood together before soldiers and tanks. People prayed the rosary, sang, offered food to the soldiers, and appealed to them not to fire upon their fellow Filipinos.

On February 25, 1986, Corazon Aquino took her oath as President of the Philippines. That evening, Ferdinand Marcos and his family left Malacañang and departed for exile in Hawaii. The dictatorship had finally ended.

Looking back, I realize that the People Power Revolution did not begin on February 22, 1986. It had been prepared by years of suffering, resistance, organizing, and the gradual awakening of the Filipino people. It was prepared by political prisoners who refused to surrender their convictions, by journalists who continued to seek the truth despite censorship, by lawyers who defended the rights of detainees, and by families who searched tirelessly for their disappeared loved ones. It was prepared by farmers and workers who organized for their rights, by students who challenged the culture of fear, and by priests, religious, and laypeople who accompanied communities subjected to violence and repression.

When millions of Filipinos finally gathered along EDSA in February 1986, they were not merely responding to a disputed election or a military rebellion. They were reclaiming freedoms that had been taken away from them fourteen years earlier.

And now, fast forward to 2026. Forty years after the People Power Revolution, the Philippines is once again governed by a Marcos. Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr., the son and namesake of the president whose dictatorship ended in February 1986, was elected president in 2022.

For someone like me, who spent practically all his adolescence and early adulthood under the dictatorship of his father, this is an extraordinary turn in our country’s history. I am reminded of the biblical teaching that children should not be made to bear the guilt of their fathers. Every person must be judged according to his or her own actions. But neither should the return of a Marcos to Malacañang become a reason for us to forget the history of martial law or dismiss the suffering of those who lived through it.

In fact, it brings me back to one of the most important lessons we learned from that painful period of our history: the danger of allowing political power to become concentrated in the hands of one person, one family, or a small circle of privileged families.

When democracy was restored in 1986, the framers of the 1987 Constitution sought to establish safeguards against the recurrence of authoritarian rule. Among these was the provision in Article II, Section 26, which requires the State to guarantee equal access to opportunities for public service and prohibit political dynasties, as may be defined by law.

Yet, for almost four decades, Congress failed to enact the law that would give effect to this constitutional mandate. Political power continued to be concentrated in many of the same families, with public offices sometimes passing from parents to children, from spouses to spouses, or among siblings and other relatives. In some places, elective positions have come to resemble family inheritances rather than opportunities for public service open to all qualified citizens.

This is why the recent decision of the Supreme Court is historically significant. On September 16, the Court declared that Congress’s failure to enact an anti-political dynasty law for 39 years constituted grave abuse of discretion and a continuing violation of its constitutional duty. It directed Congress to enact the appropriate law at the earliest opportunity.

The Supreme Court has left it to Congress to define political dynasties and determine the scope of the prohibition. The challenge now is to give meaningful effect to the constitutional mandate while ensuring that the resulting legislation is clear, fair, and capable of addressing the concentration of political power within families.

It is worth remembering that the 1987 Constitution was born out of our experience of dictatorship. Its safeguards were intended not merely to prevent another declaration of martial law, but also to protect democratic institutions against the excessive concentration and perpetuation of political power.

For my generation, democracy was never simply an abstract political concept. We experienced what it meant to lose it. We saw how easily fear could silence a people, how institutions could be manipulated to perpetuate power, how economic privilege could be concentrated in the hands of a few, and how the language of national security could be used to justify violations of human rights.

We also witnessed how ordinary people, when they overcame their fear and acted together, could recover the freedom that had been taken from them.

The restoration of democracy in 1986 did not solve all our country’s problems. Poverty, corruption, political dynasties, inequality, and abuses of power did not disappear with the departure of Marcos. The work of building democratic institutions and a just society remained unfinished.

As we commemorate the 54th anniversary of the declaration of martial law, I hope we can continue to remember those years with historical honesty, respect for the victims, and a commitment to learning from our past.

Remembering history is not about making children answer for the sins of their parents. It is about ensuring that the suffering of previous generations is not rendered meaningless by forgetfulness.

For those of us who grew up under martial law, the freedom to speak without fear, to question those in power, to demand accountability, and to participate in shaping our country’s future is something we learned never to take for granted.

And perhaps one of the most meaningful ways of honoring the memory of those who struggled to restore our democracy is to ensure that the constitutional safeguards born out of that struggle are finally given their full effect.

After all, the democracy we recovered in 1986 was never intended to become the exclusive inheritance of a few privileged families. It was meant to belong to the Filipino people.

Veritas Editorial

Picture of Rev. Fr. Anton CT Pascual

Rev. Fr. Anton CT Pascual

Mas mabigat kaysa teknikalidad

 23,878 total reads

 23,878 total reads Mga Kapanalig, sa Ebanghelyo ni San Mateo, matutunghayan natin ang pagtuligsa ni Hesus sa mga tagapagturo ng kautusan at sa mga Pariseo. Mababasa

Read More »

Sense of entitlement!

 89,935 total reads

 89,935 total reads Kapanalig, laganap sa ating bayan.. sa ating mga Pilipino, lalu na sa mga lider ng bansa ang ‘culture of superiority’, maging sa loob

Read More »

SIMPLENG LOHIKA

 109,240 total reads

 109,240 total reads Kapanalig, simpleng lohika lamang ang kailangan ng mga Senador-judges para pagbotohan kung iko-convict o hindi si Vice-President Sara Duterte. Ito ang kasagutan ni

Read More »

Paghilom ng ozone layer

 187,627 total reads

 187,627 total reads Mga Kapanalig, break muna tayo sa mga bad news. Pag-usapan naman natin ang isang magandang balita sa usapin ng klima. Naaalala ba ninyo

Read More »

Pagnanakaw sa kabataan

 230,781 total reads

 230,781 total reads Mga Kapanalig, hindi lang sa mga flood control projects may scam. Tila may nakawán ding nangyayari sa mga paaralan!   Lumabas noong isang linggo

Read More »

Watch Live

RELATED TOPICS

Huwebes, Setyembre 24, 2026

 99 total reads

 99 total reads Huwebes ng Ika-25 Linggo sa Karaniwang Panahon (II) Mangangaral 1, 2-11 Salmo 89, 3-4. 5-6. 12-13. 14 at 17 Poon, amin kang tahanan

Read More »

Miyerkules, Setyembre 23, 2026

 1,785 total reads

 1,785 total reads Paggunita kay San Pio ng Pietrelcina, pari Kawikaan 30, 5-9 Salmo 118. 29. 72. 89. 101. 104. 163 Salita mo’y aking tanglaw, patnubay

Read More »

Martes, Setyembre 22, 2026

 3,487 total reads

 3,487 total reads Martes ng Ika-25 Linggo sa Karaniwang Panahon (II) Kawikaan 21, 1-6. 10-13 Salmo 118, 1. 27. 30. 34. 35. 44 Sa pagsunod sa

Read More »

Lunes, Setyembre 21, 2026

 4,997 total reads

 4,997 total reads Kapistahan ni Apostol San Mateo, manunulat ng Mabuting Balita Efeso 4, 1-7. 11-13 Salmo 18, 2-3. 4-5 Laganap na sa daigdig ang kanilang

Read More »

Linggo, Setyembre 20, 2026

 5,940 total reads

 5,940 total reads Ika-25 Linggo sa Karaniwang Panahon (A) Isaias 55, 6-9 Salmo 144, 2-3. 8-9. 17-18 D’yos ay tapat at totoo sa dumadalanging tao. Filipos

Read More »

SUPPORT OUR MISSION

BECOME A KAPANALIG MEMBER AND EUCHARISTIC ADVOCATE!

CATHOLINK

THE PHILIPPINES CATHOLIC CHURCH ONLINE DIRECTORIES

Scroll to Top