Mga Katutubo sa ating Bayan

SHARE THE TRUTH

 310 total views

Nitong Agusto 9 ating inalala ang Indigenous People’s Day. Marami sa atin ang mababa ang kamalayan ukol sa sitwasyon ng mga IPs sa ating bansa. Kamusta na nga ba sila?

Unang una kapanalig, hindi natin malaman kung ano nga ba ang tunay na bilang nila. Base sa report ng TEBTEBBA – Indigenous Peoples’ International Center for Policy Research and Education – walang maayos na datos ukol sa IPs sa bansa, kahit pa naisama ang usaping ethnicity sa 2010 census. Ang mga paunang datos mula sa pamahalaan noon ay nagsasabi na nasa walong milyon ang bilang ng mga IPS kahit pa ayon sa National Commission on Indigenous Peoples, mga 14 million ang bilang nila.

Kung hindi nga natin sila mabilang, paano ba natin mabibigyang atensyon ang kanilang kabuhayan? Makikita natin kapanalig, na maraming IPs sa ating paligid ang humihingi na lamang ng limos, lalo na pagdating ng pasko. Maraming mga Badjao at Ita ang tila iniipon ng mga grupo at dinadala sa mga siyudad upang manlimos. Ito ay isang kalapastangan sa kanilang dignidad, ngunit tila wala tayong magawa dito. Ano nga ba ang kanilang kabuhayan sa mga kanayunan kundi ang pagsasaka, isang industriyang hirap makagulapos sa ngayon dahil sa climate change, kompetisyon, at lumang mga istratehiya at pasilidad?

Ang industriya rin ng pagmimina ay patuloy pa ring nakaka-apekto sa buhay ng maraming IPs sa ating bayan. Ang kanilang mga ancestral territories ay unti-unting  nasisira ng mga minahan. Ilang lumad pa ba kapanalig, ang dudulog sa atin upang matigil na ang pagmimina sa kanilang komunidad?

Ang kawalan ng kapayapaan sa maraming lugar sa ating bansa ay malaking banta rin sa buhay at kabuhayan ng IPs. Sila ang naiipit sa mga bakbakan ng militar at ng mga armadong grupo. Isipin naman natin kapanalig, walang kalaban laban ang mga IPs sa baril. Saan sila tatakbo? Lagi na lamang ba sila tatakbo sa takot?

Alam din naman natin kapanalig, na nasa liblib at pusod ng kabundukan o kagubatan ang mga tahanan ng IPs. Mahirap maabot kaya’t kadalasan, hindi na inaabot. Marami sa mga kababayan nating IPs ay hindi pa nakakasalamuha ng doktor o nars kahit minsan sa kanilang buhay. Marami sa kanila, namamatay na walang paunang lunas, liban sa mga dahong inaasahang magpapagaling sa kanilang mga hinaing. Hindi lamang doctor to the barrios ang kanilang kailangan kapanalig,  kundi doctors to the boondocks.

Ito ay iilan lamang sa mga isyu na hinaharap ng mga IPs sa ating bayan ngayon. Kapanalig, wala man sila sa mga business centers ng ating bayan, mahalaga ang kanilang papel sa ating lipunan. Sila ay ating mga kapatid na buong tapang na nagpapatuloy ng ating sinaunang kultura at nagbabantay sa ating kalikasan na lagi na lamang nating sinisira. Sila ay ating mga kalahi. Ang pagsasawalang bahala sa kanila ay pagsasawalang bahala rin sa ating sarili. Kapanalig, ayon nga sa Gaudium et Spes: anumang diskriminasyon nagmumula sa kasarian, antas ng pamumuhay, lahi, kulay, o relihiyon ay dapat masupil. Hindi ito ayon sa nais ng Diyos para sa atin.

Screenshot 2024-04-26 121114
ads
ads
2
3
4
previous arrow
next arrow

Veritas Editorial

Rev. Fr. Anton CT Pascual

Rev. Fr. Anton CT Pascual

President of Radio Veritas

Universal Health Care Law

 58,011 total views

 58,011 total views Accessible health care sa mga Pilipino…. Ito ang natatanging hangarin ng UHC law na ipinatupad limang taon na ang nakalipas. Ipinapangako ng UHC law ang accessible at abot kayang serbisyong pangkalusugan para sa mga Pilipino sa alinmang panig ng Pilipinas. Kapanalig, natatamasa mo ba ang benepisyong dulot ng UHC law? Nabuo ang UHC

Read More »

2024 Job Losses

 71,578 total views

 71,578 total views Nakakaalarma… Hindi lamang bumabagal ang paglago ng ekonomiya ng Pilipinas sa unang quarter ng taong 2024, sinabayan pa ito ng “job losses” o mataas na bilang ng mga Pilipinong nawalan ng trabaho. Sa data ng National Economic Development Authority (NEDA), bumagal ang economic growth ng bansa mula 8.1-porsiyento noong unang quarter ng taong

Read More »

Baka makalusot

 67,188 total views

 67,188 total views Kapanalig, sang-ayon po ba kayo na isa ito sa character traits nating mga tao. Ang mali ay pilit ginagawang tama, laganap ito sa alin mang ahensiya ng pamahalaan, local government units, sa pribadong sektor, sa lansangan, sa pamayanan, negosyo maging sa loob ng tahanan. Ang nakakalungkot, madalas itong ginagawa sa executive branch tulad

Read More »

Banta ng red-tagging

 64,904 total views

 64,904 total views Mga Kapanalig, ihinto ang red-tagging!  Ito ang panawagan ng ilang mamamahayag at human rights groups matapos manindigan si Pangulong Bongbong Marcos Jr na hindi niya bubuwagin ang National Task Force to End the Local Armed Conflict (o NTF-ELCAC). Ang red-tagging ay ang pagtatatak sa mga tao o grupong kritikal sa pamahalaan o nagsusulong

Read More »

Pakikilakbay sa mga mag-asawa

 69,165 total views

 69,165 total views Mga Kapanalig, “ang pinagsama ng Diyos ay huwag paghiwalayin ng tao.” Ang mga salitang ito mula sa Mateo 19:6 ay ang pinakamadalas nating marinig sa tuwing lumulutang ang usapin tungkol sa divorce o diborsyo sa ating bansa. Ginagamit itong battlecry, ‘ika nga, ng mga tutol sa pagkakaroon ng batas na magpapahintulot sa mga

Read More »

Watch Live

catholink
Shadow
truthshop
Shadow

Related Story

Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Universal Health Care Law

 58,012 total views

 58,012 total views Accessible health care sa mga Pilipino…. Ito ang natatanging hangarin ng UHC law na ipinatupad limang taon na ang nakalipas. Ipinapangako ng UHC law ang accessible at abot kayang serbisyong pangkalusugan para sa mga Pilipino sa alinmang panig ng Pilipinas. Kapanalig, natatamasa mo ba ang benepisyong dulot ng UHC law? Nabuo ang UHC

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

2024 Job Losses

 71,579 total views

 71,579 total views Nakakaalarma… Hindi lamang bumabagal ang paglago ng ekonomiya ng Pilipinas sa unang quarter ng taong 2024, sinabayan pa ito ng “job losses” o mataas na bilang ng mga Pilipinong nawalan ng trabaho. Sa data ng National Economic Development Authority (NEDA), bumagal ang economic growth ng bansa mula 8.1-porsiyento noong unang quarter ng taong

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Baka makalusot

 67,189 total views

 67,189 total views Kapanalig, sang-ayon po ba kayo na isa ito sa character traits nating mga tao. Ang mali ay pilit ginagawang tama, laganap ito sa alin mang ahensiya ng pamahalaan, local government units, sa pribadong sektor, sa lansangan, sa pamayanan, negosyo maging sa loob ng tahanan. Ang nakakalungkot, madalas itong ginagawa sa executive branch tulad

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Banta ng red-tagging

 64,905 total views

 64,905 total views Mga Kapanalig, ihinto ang red-tagging!  Ito ang panawagan ng ilang mamamahayag at human rights groups matapos manindigan si Pangulong Bongbong Marcos Jr na hindi niya bubuwagin ang National Task Force to End the Local Armed Conflict (o NTF-ELCAC). Ang red-tagging ay ang pagtatatak sa mga tao o grupong kritikal sa pamahalaan o nagsusulong

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Pakikilakbay sa mga mag-asawa

 69,166 total views

 69,166 total views Mga Kapanalig, “ang pinagsama ng Diyos ay huwag paghiwalayin ng tao.” Ang mga salitang ito mula sa Mateo 19:6 ay ang pinakamadalas nating marinig sa tuwing lumulutang ang usapin tungkol sa divorce o diborsyo sa ating bansa. Ginagamit itong battlecry, ‘ika nga, ng mga tutol sa pagkakaroon ng batas na magpapahintulot sa mga

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Rigodon sa Senado

 35,521 total views

 35,521 total views Mga Kapanalig, tila drama ang nangyaring rigodon sa Senado dalawang araw bago matapos ang second regular session ng 19th Congress.  Bumaba sa pagiging Senate President si Senador Juan Miguel Zubiri. Pinalitan siya ni Senador Francis Escudero. Hinala ni Senador Zubiri, nabigo raw siyang sundin ang ipinagagawa ng mga nasa itaas o ang “powers

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

No to “baby for sale”

 57,742 total views

 57,742 total views Mga Kapanalig, nasubukan na ba ninyong bumili ng gamit sa Facebook? Kahit hindi pa, siguradong nakakita na kayo ng samu’t saring bagay na ibinebenta sa social media app na ito. Sa Facebook na rin kasi nagnenegosyo ang ibang tao, sa lawak ba naman ng naaabot ng mga posts dito. Kaso, sa sobrang daling

Read More »
Latest News
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Saribuhay

 46,539 total views

 46,539 total views Mga Kapanalig, ang darating na buwan ng Hunyo ay Philippine Environment Month. Taun-taon, nagsasagawa ang iba’t ibang organisasyon at ahensya ng gobyerno ng mga aktibidad na naglalayong iangat ang awareness o kamalayan ng publiko sa mga environmental issues. Nagkakaroon ng mga pangako ng pagkilos tungo sa pangangalaga sa kalikasan at kapaligiran. Gaya ng

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Haka-haka lang ang kahirapan?

 79,569 total views

 79,569 total views Mga Kapanalig, ano ang isasagot mo sa tanong na ito ng Social Weather Stations (o SWS): “Saan ninyo ilalagay ang inyong pamilya sa kard na ito: hindi mahirap o mahirap?” Nang huling tinanong ‘yan ng SWS noong Marso, 46% ang nagsabing sila ay “mahirap” habang 23% ang nagsabing silay ay “hindi mahirap”. Ang

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Maliit na Kabuhayan

 94,444 total views

 94,444 total views Maliit man ang kabuhayan, ito naman ang pinanggagalingan ng yaman ng maraming pamilyang Pilipino. Ang small business, kapanalig, ay karaniwang source of livelihood na natin. Minsan ito na ang main source of income, minsan, side gig lamang ito para may pandagdag pang-gastos. Ang kasabihan na ang maliit ay nakakapuwing ay totoo pagdating sa

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Technical Vocational Education and Training

 104,678 total views

 104,678 total views Kapanalig, marami sa atin sa technical and vocational education umaasa para magkaroon ng trabaho. Tinatayang umabot sa mahigit pa sa 1.2 million ang technical vocational education and training (tech-voc) graduates at halos isang milyon na rin ang certified skilled workers noong 2023. Ang laking tulong ng tech-voc sa maraming pamilya. Dahil dito, nagkakaroon

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Paglago ng Artificial Intelligence

 93,422 total views

 93,422 total views Maraming inobasyon at modernong teknolohiya ang nagdadala ng malawakang pagbabago sa job landscape hindi lamang sa Pilipinas, kundi sa buong mundo ngayon. Malaking hamon ito sa mga bansang gaya sa atin na nangangailangan ng mas maraming trabaho at oportunidad para sa maraming mamamayan. Isa ngang halimbawa ngayon ay ang mabilis na paglaganap ng

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

“Climate crisis is a child crisis”

 113,008 total views

 113,008 total views Mga Kapanalig, para maiwasan nang makulob ang ating mga estudyante sa mainit na silid-aralan tuwing Abril at Mayo, ia-adjust na ng Department of Education (o DepEd) ang darating na school year. Ang paparating na school year 2024-2025 ay magsisimula sa July 29 ngayong taon at matatapos sa March 31 ng susunod na taon.

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Kuryente at kalikasan

 55,760 total views

 55,760 total views Mga Kapanalig, kumasa na rin ba kayo sa “bill reveal challenge” na uso ngayon sa social media? Ito ay mga video kung saan dahan-dahan ipinasisilip ang total electric bill na para bang premyo sa isang gameshow. (Pero ingat lang po sa paggawa ng challenge na ito; baka kumalat ang inyong personal na impormasyon

Read More »
Latest Blog
Rev. Fr. Anton CT Pascual

Paano tayo bumuboto?

 54,321 total views

 54,321 total views Mga Kapanalig, may misteryong sinusubukang lutasin ang ating mga senador habang dinidinig nila ang isyu ng mga Philippine Offshore Gaming Operators (o POGO) sa Pilipinas, partikular na sa probinsya ng Tarlac.  Iniuugnay kasi sa mga ito ang alkalde ng bayan ng Bamban, Tarlac na si Mayor Alice Leal Guo. Nasa kanyang bayan kasi

Read More »

Latest Blogs

Scroll to Top