Homiliya para sa Huwebes sa Ika-20 Linggo ng KP, Paggunita kay Santo Papa Pio X, 21 Agosto 2025, Hukom 11:29-39a; Mat 22:1-14
Obvious sa akin na ang sinumang pumili sa ating Salmong Tugunan ay nagri-react sa malagim na kwento ng ating first reading from the Book of Judges 11. Namanata daw si Jephtah sa Panginoon—na kung pananalunin siya sa giyera laban sa mga Ammonites, pag-uwi niya ng bahay, ang sinumang unang lumabas at sumalubong sa kanya mula sa giyera ay isasakripisyo niya sa Panginoon. At sino ang unang sumalubong sa kanya pagdating niya? Ang nag-iisang anak niyang babae. Hindi na daw niya maiatras dahil nakapagbitiw siya ng pangako sa Diyos at kailangan tuparin niya. At nag-cooperate naman ang anak niya. Grabeng kuwento ito.
Sabi ng Salmong binasa: “Hindi naman sakripisyo o susunuging handog o pambayad kasalanan ang hinihiling ng Diyos, kundi pusong handang tumalima sa kanyang kalooban.” Sa madaling salita—sino ba ang nagsabi kay Jephtah na isakripisyo niya ang anak niyang babae? Hindi ang Diyos kundi sarili niya. (Baka bumilib pa ako kay Jephtah kung sinabi niya, “Panginoon, dahil di hamak na mas mahalaga ang buhay ng anak ko kaysa sariling buhay ko, ako na lang ang kunin ninyo.”)
Kahit sa ating mga Pilipino, iba ang Panata sa Tipan. Ang panata ay one-way, kumbaga. Kung tutuusin, kung minsan may pagka-manipulative. “Kung pagbibigyan mo ako sa hinihiling ko, handa akong isakripisyo ito, Panginoon.”
Sa Tipanan, may pangako ring binibigkas, pero hindi one-way. Ito ay kasunduan ng magkabilang panig. Walang sapilitan. Kusang-loob. Inaalam muna ang kalooban ng isa’t isa, upang magkatagpo at magkasundo. Humihingi ito ng pananagutan. Kailangang panindigan ang sinumpaang salita, na hindi pinilit kundi pinili. Tulad ng sinumpaang salita ni Ninoy Aquino sa bayan na babalik siya para hamunin ang diktadura, kahit alam niyang pwede niyang ikamatay ito. Ang kamatayan niya’y naging paanyaya rin sa marami sa atin ng mamanata sa konteksto ng pakikitipan sa bayan.
Ito ang ipinupunto ng ating ebanghelyo at ng talinghaga ukol sa mga imbitado sa kasalan. Hindi lang personal na pamamanata kundi pakikitipan, pagpasok sa kasunduan, ito ang itinuro sa atin ng Anak ng Diyos.
Madalas nating marinig ngayon ang salitang public trust, na nilalabag ng mga lingkod bayan na nang-aabuso ng tungkuling ipinagkatiwala sa kanila. Naging maugong ang linyang binigyan ng standing ovation ng mga kongresista sa nakaraang SONA ng Presidente: MAHIYA NAMAN KAYO.
Sa atin kasing mga Asians, importante ang hiya. Ang mga Hapones nga, ngasu-suicide (Harakiri) kapag napahiya. Pero ano ang dapat gawin kapag hindi na umuubra ang kultura ng hiya? Sa binigkas ni Hesus na talinghaga sa ebanghelyo, tinalian daw iyung taong pumasok sa kasalan na hindi nakadamit pangkasal. Magandang palaisipan. Ang tipan ay kusang-loob na pagtatali. At ang magtatali sa atin ay salita, kusang-loob na pangako na kung hindi ko paninindigan, wala akong karapatan na makisalo sa hapag na inihanda ng Diyos sa kasalan.
