BIYERNES, ABRIL 7, 2023

SHARE THE TRUTH

 2,883 total reads

Biyernes Santo sa Pagpapakasakit ng Panginoon

Isaias 52, 13-53, 12
Salmo 30, 2 at 6. 12-13. 15-16. 17 at 25

Ama, sa mga kamay mo
habilin ko ang buhay ko.

Hebreo 4, 14-16; 5, 7-9
Juan 18, 1-19, 42

Friday of the Lord’s Passion (Red)

UNANG PAGBASA
Isaias 52, 13 – 53, 12

Pagbasa mula sa aklat ni Propeta Isaias

Sinabi ng Panginoon,
“Ang lingkod ko’y magtatagumpay sa kanyang gawain,
mababantog siya at dadakilain.
Marami ang nagitla
nang siya’y makita,
dahil sa pagkabugbog sa kanya’y
halos di makilala kung siya’y tao.
Ngayo’y marami rin
ang mga bansang magugulantang;
pati mga hari pag siya’y nakita ay matitigilan,
makikita nila ang di nabalita kahit na kailan,
at mauunawa ang di pa narinig ninuman!”

Sagot ng mga tao,
“Sino ang maniniwala sa ibinalita naming ito?
Sino ang makapagpapatunay na pinahihintulutan ito ng Panginoon?
Kalooban ng Panginoon na ang kanyang lingkod
ay matulad sa isang halamang
natanim sa tuyong lupa,
walang katangian o kagandahang makatawag-pansin,
wala siyang taglay na pang-akit para lapitan siya.
Hinamak siya ng mga tao at itinakwil.
Nagdanas siya ng sakit at hirap.
Wala man lang nagtapon ng sulyap sa kanya.
Hindi natin siya pinansin, para siyang walang kabuluhan.
Tiniis niya ang hirap
na tayo ang dapat magbata,
gayun din ang kirot na tayo sana ang lumasap;
akala natin ang dinanas niya’y
parusa sa kanya ng Diyos.
Dahil sa ating mga kasalanan kaya siya nasugatan;
Siya ay binugbog dahil sa ating kasamaan.
Tayo ay gumaling dahil sa pahirap na tinamo niya
at sa mga hampas na kanyang tinanggap.
Tayong lahat ay parang mga tupang naligaw;
nagkanya-kanya tayo ng lakad.

Ngunit inibig ng Panginoon
na sa kanya ipataw ang parusang
tayo ang dapat tumanggap.
Siya ay binugbog at pinahirapan,
ngunit di tumutol kahit kamunti man;
tulad ay korderong hatid sa patayan,
parang mga tupang
hindi tumututol kahit na gupitan,
ni hindi umimik kahit gaputok man.
Nang siya’y hulihin, hatulan at dalhin sa dakong patayan,
wala mang nangahas na ipagsanggalang,
wala man lang dumamay.
Siya ay pinatay dahil sa sala ng sangkatauhan.
Siya’y inilibing
na kasama ng masasama at mayayaman,
bagaman wala siyang kasalanan
o nagsabi man ng kasinungalingan.

Sinabi ng Panginoon,
“Ang kanyang paghihirap ay kalooban ko;
inihandog niya ang sarili
upang sa pamamagitan noon ay magkaroon ng kapatawaran.
Dahil dito’y mabubuhay siya nang matagal,
makikita ang lahing susunod sa kanya.
At sa pamamagitan niya’y maisasagawa ang aking panukala.
Pagkatapos ng pagdurusa,
lalasap siya ng ligaya,
malalaman niyang hindi nawalan ng kabuluhan ang kanyang pagtitiis.
Ang aking tapat na lingkod at lubos kong kinalulugdan
ang siyang tatanggap sa parusa ng marami
at alang-alang sa kanya sila’y aking patatawarin.
Dahil dito siya’y aking pararangalan,
kasama ng mga dakila;
pagkat kusang-loob niyang ibinigay ang sarili
at nilasap ang kaparusahan ng masasama.
Inako niya ang mga makasalanan
at idinalanging sila’y patawarin.”

Ang Salita ng Diyos.

SALMONG TUGUNAN
Salmo 30, 2 at 6. 12-13. 15-16. 17 at 25

Ama, sa mga kamay mo
habilin ko ang buhay ko.

Sa iyo, O Poon, ako’y lumalapit
upang ingatan mo, nang hindi malupig;
sa mga kamay mo habilin ko’y buhay ko
Tagapagligtas kong tapat at totoo.

Ama, sa mga kamay mo
habilin ko ang buhay ko.

Lahat kong kaaway ay humahalakhak,
pati kapitbahay ako’y hinahamak;
dating kakilala ay nagsisiilag,
kung masalubong ko ay nagsisiiwas.
Nilimot na aking tulad ng namatay,
di na pinapansin, parang yagit lamang.

Ama, sa mga kamay mo
habilin ko ang buhay ko.

Subalit, O Poon, ang aking tiwala
ay sasaiyo, Diyos na dakila!
Sa iyong kalinga, umaasa ako,
laban sa kaaway ay ipagtatanggol mo;
at sa umuusig na sinumang tao.

Ama, sa mga kamay mo
habilin ko ang buhay ko.

Itong iyong lingkod, sana ay lingapin,
ingatan mo ako’t iyong pagpalain;
iligtas mo ako at iyong sagipin,
tanda ng pag-ibig na di nagmamaliw!
O magpakatatag ang mga nilikha,
lahat ng sa Poon ay nagtitiwala.

Ama, sa mga kamay mo
habilin ko ang buhay ko.

IKALAWANG PAGBASA
Hebreo 4, 14-16; 5, 7-9

Pagbasa mula sa sulat sa mga Hebreo

Mga kapatid:

Magpakatatag tayo sa ating pananampalataya, yamang mayroon tayong dakilang saserdote na pumasok sa kalangitan sa harapan ng Diyos, walang iba kundi si Hesus na Anak ng Diyos. Ang dakilang saserdote nating ito ay nakauunawa sa ating mga kahinaan sapagkat sa lahat ng paraa’y tinukso siya tulad natin, ngunit hindi nagkasala. Kaya’t huwag na tayong mag-atubiling lumapit sa trono ng mahabaging Diyos, at doo’y kakamtan natin ang habag at kalinga sa panahong kailangan natin ito.

Noong si Hesus ay namumuhay dito sa lupa, siya’y dumalangin at lumuluhang sumamo sa Diyos na makapagliligtas sa kanya sa kamatayan. At dininig siya dahil sa lubusan siyang nagpakumbaba. Bagamat siya’y Anak ng Diyos, natutuhan niya ang tunay na kahulugan ng pagsunod sa pamamagitan ng pagtitiis. At nang maganap na niya ito, siya’y naging walang hanggang Tagapagligtas ng lahat ng sumusunod sa kanya.

Ang Salita ng Diyos.

AWIT-PAMBUNGAD SA MABUTING BALITA
Filipos 2, 8-9

Masunuring Kristo Hesus
naghain ng buhay sa krus,
kaya’t dinakila ng D’yos
binigyan ng ngalang tampok
sa langit at sansinukob.

MABUTING BALITA
Juan 18, 1 – 19, 42

Ang Pagpapakasakit ng ating Panginoong Hesukristo ayon kay San Juan

Noong panahong iyon, umalis si Hesus kasama ang kanyang mga alagad. Pumunta sila sa ibayo ng batis Cedron at pumasok sa isang halamanan doon. Ang lugar na ito’y alam ni Judas na nagkanulo sa kanya, sapagkat madalas magpunta roon si Hesus at ang kanyang mga alagad. Pumaroon si Judas, kasama ang ilang bantay sa templo at isang pangkat ng mga kawal na padala ng mga punong saserdote at mga Pariseo. May dala silang mga parol, sulo at sandata. Alam ni Hesus ang lahat ng mangyayari sa kanya, kaya’t sila’y sinalubong niya at tinanong, “Sino ang hinahanap ninyo?” “Si Hesus na taga-Nazaret,” tugon nila. Sinabi niya, “Ako si Hesus.”

Kaharap nila si Judas na nagkanulo sa kanya. Nang sabihin ni Hesus na siya nga, napaurong sila at nabuwal sa lupa. Muli siyang nagtanong, “Sino nga ba ang hinahanap ninyo?” “Si Hesus na taga-Nazaret,” sagot nila. “Sinabi ko na sa inyong ako si Hesus. Kung ako ang hinahanap ninyo, hayaan ninyong umalis ang mga taong ito,” wika niya. Sinabi niya ito upang matupad ang kanyang salita, “Walang napahamak kahit isa sa mga ibinigay mo sa akin, Ama.” Binunot ni Simon Pedro ang kanyang tabak at tinaga ang alipin ng pinakapunong saserdote. Natigpas ang kanang tainga ng aliping yaon na ang pangala’y Malco. Sinabi ni Hesus kay Pedro, “Isalong mo ang iyong tabak! Dapat kong inumin ang kalis ng paghihirap na ibinigay sa akin ng Ama.”

Si Hesus ay dinakip at ginapos ng mga bantay na Judio at ng pangkat ng mga kawal sa pamumuno ng kanilang kapitan. Siya’y dinala muna kay Anas na biyenan ni Caifas na pinakapunong saserdote nang panahong yaon. Si Caifas ang nagpayo sa mga Judio na mas mabuti para sa kanila na isang tao lamang ang mamatay alang-alang sa bayan.

Si Simon Pedro at ang isa pang alagad ay sumunod kay Hesus. Kilala ng pinakapunong saserdote ang alagad na ito, kaya’t nakapasok siyang kasama ni Hesus sa patyo ng bahay ng pinakapunong saserdote. Naiwan naman si Pedro sa labas ng pintuan. Lumabas ang alagad na kilala ng pinakapunong saserdote, kinausap ang dalagang nagbabantay sa pinto, at pinapasok si Pedro. Si Pedro’y tinanong ng dalaga, “Hindi ba’t isa ka sa mga alagad ng taong iyan?” “Hindi,” sagot ni Pedro.

Maginaw noon, kaya’t nagpabaga ng uling ang mga alipin at mga bantay at tumayo sa paligid ng siga upang, magpainit. Nakihalo si Pedro at nagpainit din.

Si Hesus ay tinanong ng pinakapunong saserdote tungkol sa kanyang mga alagad at sa kanyang itinuturo. Sumagot si Hesus, “Hayagan akong nagsasalita sa madla; lagi akong nagtuturo sa mga sinagoga at sa templo ng mga Judio. Wala akong sinabing palihim. Bakit ako ang tinatanong ninyo? Ang tanungin ninyo’y ang mga nakarinig sa akin; alam nila kung ano ang sinasabi ko.” Pagkasabi nito, siya’y sinampal ng isa sa mga bantay na naroroon. “Bakit mo sinasagot nang ganyan ang pinakapunong saserdote?” tanong niya. Sinagot siya ni Hesus, “Kung nagsalita ako ng masama, patunayan mo! Ngunit kung mabuti ang sinabi ko, bakit mo ako sinampal?”

Si Hesus na nagagapos pa noon ay ipinadala ni Anas kay Caifas, ang pinakapunong saserdote.

Samantala, naroon pa rin si Simon Pedro at nagpapainit. Siya’y tinanong nila, “Hindi ba’t alagad ka rin ng taong iyan?” “Hindi!” sagot ni Pedro. Tinanong naman siya ng isa sa mga alipin ng pinakapunong saserdote, kamag-anak ng lalaking tinigpasan niya ng tainga, “Hindi ba ikaw ang nakita kong kasama ni Hesus sa halamanan?” Muling itinatwa ito ni Pedro. Siya namang pagtilaok ng manok.

Mula sa bahay ni Caifas, si Hesus ay dinala nila sa palasyo ng gobernador. Umaga na noon. Hindi pumasok ang mga Judio sa palasyo ng gobernador, upang sila’y huwag maituring na di-karapat-dapat kumain ng Hapunang Pampaskuwa. Kaya’t sa labas sila tinanggap ni Pilato at tinanong, “Ano ang sakdal ninyo laban sa taong ito?” Sumagot sila, “Kung hindi po siya gumawa ng masama, hindi namin siya dadalhin sa inyo.” Sinabi sa kanila ni Pilato, “Dalhin ninyo siya, at hatulan ayon sa inyong kautusan.” Sumagot ang mga Judio, “Wala po kaming kapangyarihang humatol ng kamatayan kaninuman.” Nangyari ito upang matupad ang sinabi ni Hesus tungkol sa paraan ng kanyang pagkamatay. Si Pilato’y pumasok uli sa palasyo at tinawag si Hesus, “Ikaw ba ang Hari ng mga Judio?’ tanong niya. Sumagot si Hesus, “Iyan ba’y galing sa inyong sariling isipan, o may nagsabi sa inyo?” “Ako ba’y Judio?” tanong ni Pilato. “Ang mga kababayan mo at ang mga punong saserdote ang nagdala sa iyo rito. Ano ba ang ginawa mo?” Sumagot si Hesus, “Ang kaharian ko’y hindi sa sanlibutang ito. Kung sa sanlibutang ito ang aking kaharian, ipinakipaglaban sana ako ng aking mga tauhan at hindi naipagkanulo sa mga Judio. Ngunit hindi sa sanlibutang ito ang aking kaharian!” “Kung gayon, isa kang hari?” sabi ni Pilato. Sumagot si Hesus, “Kayo na ang nagsasabing ako’y hari. Ito ang dahilan kung bakit ako ipinanganak at naparito sa sanlibutan: upang magsalita tungkol sa katotohanan. Nakikinig sa aking tinig ang sinumang nasa katotohanan.” “Ano ba ang katotohanan?” tanong ni Pilato.

Pagkasabi nito, muling lumabas si Pilato at sinabi sa mga Judio, “Wala akong makitang kasalanan sa taong ito. Ngunit ayon sa inyong kaugalian, dapat akong magpalaya ng isang bilanggo kung araw ng Paskuwa. Ibig ba ninyong palayain ko ang Hari ng mga Judio?” “Hindi!” sigaw nila. “Huwag siya, kundi si Barrabas!” Si Barrabas ay isang tulisan.

Kaya’t ipinakuha ni Pilato si Hesus at ipinahagupit. Ang mga kawal ay kumuha ng halamang matinik, ginawang korona, at ipinutong kay Hesus. At sinuutan siya ng balabal na purpura. Isa’t isa’y lumalapit sa kanya at ang wika, “Mabuhay ang Hari ng mga Judio!” At siya’y pinagsasampal.

Lumabas uli si Pilato at sinabi sa kanila, “Ihaharap ko siya sa inyo upang malaman ninyo na wala akong makitang kasalanan niya!” At inilabas si Hesus na may koronang tinik at balabal na purpura. Sinabi sa kanila ni Pilato, “Narito ang tao!” Pagkakita sa kanya ng mga punong saserdote at ng mga bantay, sila’y sumigaw: “Ipako siya sa krus! Ipako sa krus!” Sinabi ni Pilato, “Kunin ninyo siya, at kayo ang magpako sa kanya. Wala akong makitang kasalanan niya.” Sumagot ang mga Judio, “Ayon sa aming kautusa’y nararapat siyang mamatay, sapagkat siya’y nagpapanggap na Anak ng Diyos.”

Lalong natakot si Pilato nang marinig ang mga pananalitang ito. Muli siyang pumasok sa palasyo at tinanong si Hesus, “Taga-saan ka ba?” Subalit hindi tumugon si Hesus. “Ayaw mo bang makipag-usap sa akin?” ani Pilato. “Hindi mo ba alam na maaari kitang palayain o ipapako sa krus?” At sumagot si Hesus, “Kaya mo lamang magagawa iyan ay sapagkat ipinagkaloob sa iyo ng Diyos ang kapangyarihang iyan, kaya mas mabigat ang kasalanan ng nagdala sa akin dito.” Nang marinig ito ni Pilato, lalo niyang hinangad na palayain si Hesus. Ngunit nagsigawan ang mga tao, “Kapag pinalaya mo ang taong iyan, hindi ka kaibigan ni Cesar! Sinumang nagpapanggap na hari ay kalaban ng Cesar.” Pagkarinig ni Pilato sa pangungusap na ito, inilabas niya si Hesus. At siya’y lumuklok sa hukuman, sa dakong tinatawag na “Ang Plataporma.” Gabata sa wikang Hebreo.

Araw noon ng Paghahanda sa Paskuwa at mag-iikalabindalawa na ng tanghali. Sinabi ni Pilato sa mga Judio, “Narito ang inyong hari!” Sumigaw sila, “Patayin siya! Patayin! Ipako sa krus!” “Ipapako ko ba sa krus ang inyong hari?” tanong ni Pilato. Sumagot ang mga punong saserdote, “Wala kaming hari kundi ang Cesar!” Kaya’t si Hesus ay ibinigay sa kanila ni Pilato upang ipako sa krus.

Kinuha nga nila si Hesus. At lumabas siya na pasan ang kanyang krus, patungo sa lugar na kung tawagi’y “Dako ng Bungo,” Golgota sa wikang Hebreo. Pagdating doon, siya’y ipinako sa krus, kasama ng dalawa pa – isa sa gawing kanan at isa sa kaliwa. Sumulat si Pilato ng ganitong pangungusap at ipinalagay sa krus: “Si Hesus na taga-Nazaret, ang Hari ng mga Judio.” Nasusulat ito sa mga wikang Hebreo, Latin, at Griego at marami sa mga Judio ang nakabasa nito, sapagkat malapit sa lungsod ang dakong pinagpakuan kay Hesus. Kaya’t sinabi ng mga punong saserdote kay Pilato, “Huwag ninyong isulat na Hari ng mga Judio, kundi, ‘Sinabi ng taong ito, Ako ang Hari ng mga Judio.’” Sumagot si Pilato, “Ang naisulat ko’y naisulat ko na.”

Nang maipako na ng mga kawal si Hesus, kinuha nila ang kanyang kasuotan at pinaghati-hatian ng apat. Kinuha rin nito ang kanyang tunika; ito’y walang tahi at hinabi nang buo mula sa itaas hanggang sa ibaba. Nag-usap-usap ang mga kawal, “Huwag nating punitin ito; magsapalaran na lamang tayo para malaman kung kanino ito mauuwi.” Nangyari ito upang matupad ang isinasaad ng Kasulatan,

“Pinaghati-hatian nila ang aking mga kasuotan;
at ang aking damit ay kanilang pinagsapalaran.”

Gayon nga ang ginawa ng mga kawal.

Nakatayo sa tabi ng krus ni Hesus ang kanyang ina at ang kapatid na babae nitong si Maria, na asawa ni Cleopas. Naroon din si Maria Magdalena. Nang makita ni Hesus ang kanyang ina, at ang minamahal niyang alagad sa tabi nito, kanyang sinabi, “Babae, narito ang iyong anak!” At sinabi sa alagad, “Narito ang iyong ina!” Mula noon, siya’y pinatira ng alagad na ito sa kanyang bahay.

Pagkatapos nito, alam ni Hesus na naganap na ang lahat ng bagay; at bilang katuparan ng Kasulatan ay sinabi niya, “Nauuhaw ako!” May isang mangkok doon na puno ng maasim na alak. Itinubog nila rito ang isang espongha, ikinabit sa sanga ng isopo at idiniit sa kanyang bibig. Nang masisip ni Hesus ang alak ay kanyang sinabi, “Naganap na!” Iniyukayok niya ang kanyang ulo at nalagot ang kanyang hininga.

Dito luluhod ang tanan at sandaling mananahimik.

Noo’y Araw ng Paghahanda, at ayaw ng mga Judio na manatili sa krus ang mga bangkay sa Araw ng Pamamahinga sapagkat dakila ang Araw ng Pamamahingang ito. Kaya’t hiniling nila kay Pilato na ipabali nito ang mga binti ng mga ipinako sa krus, at alisin doon ang mga bangkay. Naparoon nga ang mga kawal at binali ang mga binti ng dalawang ipinakong kasabay ni Hesus.

Ngunit pagdating nila kay Hesus at makitang patay na siya, hindi na nila binali ang kanyang binti. Subalit inulos ng sibat ng isa sa mga kawal ang tagiliran ni Hesus, at biglang dumaloy ang dugo at tubig. Ang nakakita nito ang nagpapatotoo — tunay ang kanyang patotoo at alam niyang katotohanan ang sinabi niya – upang kayo’y maniwala. Nangyari ang mga ito upang matupad ang sinasabi ng Kasulatan, “Walang mababali isa man sa kanyang mga buto.” At sinabi naman ng ibang bahagi ng Kasulatan, “Pagmamasdan nila ang kanilang inulos.”

Pagkatapos nito, si Jose na taga-Arimatea ay nagsadya kay Pilato upang humingi ng pahintulot na makuha ang bangkay ni Hesus. Si Jose’y isang alagad ni Hesus, ngunit palihim nga lamang dahil sa takot sa mga Judio. At pinahintulutan siya ni Pilato; kaya’t kinuha ni Jose ang bangkay ni Hesus. Sumama sa kanya si Nicodemo, may dalang pabango – mga sandaang libra ng pinaghalong mira at aloe. Siya ang nagsadya kay Hesus isang gabi. Kinuha nila ang bangkay ni Hesus, at nilagyan ng pabango habang binabalot sa kayong lino, ayon sa kaugalian ng mga Judio. Sa pinagpakuan kay Hesus ay may isang halamanan, at dito’y may isang bagong libingang hindi pa napaglilibingan. Yamang noo’y araw ng Paghahanda ng mga Judio, at dahil sa malapit naman ang libingang ito, doon nila inilibing si Hesus.

Ang Mabuting Balita ng Panginoon.

PANALANGING PANGKALAHATAN

Kaisa ni Hesukristo kami’y sumasamo sa ‘yo, D’yos Ama ng mga tao, pakiusap ay dinggin mo kahilingan naming ito.

1. Para sa Banal na Simbahan

Namumuno: Idalangin natin, mga mahal kong kapatid, ang banal na Sambayanan ng Diyos sa buong daigdig. Upang pagkalooban ng kapayapaan at pagkupkop, pagkakaisa at pagtataguyod ang mga kaanib nito sa sansinukob at upang tayo’y bigyan ng pamumuhay na matiwasay para tayo’y makasamba sa Diyos Ama nating makapangyarihan.

Kaisa ni Hesukristo kami’y sumasamo sa Iyo, D’yos Ama ng mga tao, pakiusap ay dinggin mo kahilingan naming ito.

Pari: Ama naming Makapangyarihan, sa katauhan ng Anak mong si Kristo ipinahayag mo ang iyong kadakilaan sa lahat ng mga tao. Lingapin mong ang iyong mga ginagawa dahil sa pag-ibig upang ang iyong Sambayanang laganap sa buong daigdig ay mamalaging matatag sa pananampalatayang iyong bigay para sambahin ang banal mong ngalan sa pamamagitan ni Hesukristo kasama ng Espiritu Santo magpasawalang hanggan.

Amen.

2. Para sa Santo Papa

Idalangin natin ang ating Banal na Papa na si N., na hinirang ng Diyos sa hanay ng mga tagapangasiwa upang kanyang bigyan ng kalusugan at mahabang buhay para sa kapakanan ng kanyang banal na Sambayanang ipinagkatiwala para paglingkuran.

Kaisa ni Hesukristo kami’y sumasamo sa Iyo, D’yos Ama ng mga tao, pakiusap ay dinggin mo kahilingan naming ito.

Pari: Ama naming makapangyarihan, sa iyong kapasyahan umiiral ang sanlibutan. Paunlakan mo ang aming kahilingan na iyong lingapin si Papa N., na iyong hinirang para kami pangasiwaan upang ang Sambayanang Kristiyano na iyong pinamumunuan ay mapamahalaan niya nang may kaunlaran sa pananampalataya at gawang kabutihang iyong inaasahan sa pamamagitan ni Hesukristo kasama ng Espiritu Santo magpasawalang hanggan.

Amen.

3. Para sa Kaparian at Lahat ng Kaanib ng Simbahan

Idalangin din natin si N., na ating Obispo, gayun din ang lahat ng mga Obispo, mga pari, at mga diyakono at ang tanang kabilang sa Sambayanang Kristiyano.

Kaisa ni Hesukristo kami’y sumasamo sa Iyo, D’yos Ama ng mga tao, pakiusap ay dinggin mo kahilingan naming ito.

Pari: Ama naming makapangyarihan, ang iyong Espiritu ay nagpapabanal at nagtataguyod sa buong Simbahan. Dinggin mo ang aming pagluhog para sa iyong mga tagapaglingkod upang mapaglingkuran kang matapat sa tulong ng iyong kagandahang-loob sa pamamagitan ni Hesukristo kasama ng Espiritu Santo magpasawalang hanggan.

Amen.

4. Para sa mga Inihahandang Tao sa Pagbibinyag

Idalangin din natin ang mga inihahandang tao sa pagbibinyag upang ang kanilang kalooban ay makatugon sa pagtawag ng Diyos Ama nating makapangyarihan para sa tubig ng binyag sila’y muling maisilang sa ikapagpapatawad ng lahat ng kasalanan at sa ikapagkakamit ng pakikisalo kay Hesus na Poong mahal.

Kaisa ni Hesukristo kami’y sumasamo sa Iyo, D’yos Ama ng mga tao, pakiusap ay dinggin mo kahilingan naming ito.

Pari: Ama naming makapangyarihan, lagi mong pinauunlad ang Sambayanan sa pagkakaroon ng karagdagang kabilang. Sa pananampalataya at pagkaunawa ay magkaroon nawa ng pag-unlad ang mga inihahanda sa pagbibinyag upang sa muli nilang pagsilang bilang binyagan sila’y mapabilang sa mga kaanib ng iyong angkan sa pamamagitan ni Hesukristo kasama ng Espiritu Santo magpasawalang hanggan.

Amen.

5. Para sa Pagkakaisa ng mga Kristiyano

Idalangin din natin ang lahat ng ating mga kapatid na pawang kay Hesukristo nananalig upang marapatin ng Diyos Ama nating makapangyarihan na sila’y tipunin at lingapin sa iisa niyang Sambayanan.

Kaisa ni Hesukristo kami’y sumasamo sa Iyo, D’yos Ama ng mga tao, pakiusap ay dinggin mo kahilingan naming ito.

Pari: Ama naming makapangyarihan, tinitipon mo ang mga nawalay at tinatangkilik mo ang mga nagkakatipon sa iyong Sambayanan. Lingapin mo ang mga kabilang sa kawan ng iyong Anak na sa iyo itinalaga sa buklod ng iisang binyag upang sila’y magkabuklod sa buong pananalig at sila’y magkapisan sa buklod ng pag-ibig sa pamamagitan ni Hesukristo kasama ng Espiritu Santo magpasawalang hanggan.

Amen.

6. Para sa mga Judio

Idalangin din natin ang mga Judio na unang pinagpahayagan ng Diyos na totoo upang ipagkaloob niyang sa pag-ibig sa kanyang ngalan sila ay umunlad sa pagiging matapat sa kanyang tipan.

Kaisa ni Hesukristo kami’y sumasamo sa Iyo, D’yos Ama ng mga tao, pakiusap ay dinggin mo kahilingan naming ito.

Pari: Ama naming makapangyarihan, pinangangatawanan mo ang iyong mga pangako kay Abraham at sa tanang sa kanya ay sumilang. Dinggin mo ang pagluhog ng iyong Sambayanan upang ang mga tao na iyong unang hinirang ay pagindapating sumapit sa kaganapan ng kaligtasan sa pamamagitan ni Hesukristo kasama ng Espiritu Santo magpasawalang hanggan.

Amen.

7. Para sa mga di Sumasampalataya kay Kristo

Idalangin din natin ang tanang hindi pa sumasampalataya kay Kristo upang tahakin nila ang landas ng kaligtasan na nililiwanagan ng Espiritu Santo.

Kaisa ni Hesukristo kami’y sumasamo sa Iyo, D’yos Ama ng mga tao, pakiusap ay dinggin mo kahilingan naming ito.

Pari: Ama naming makapangyarihan, gawin mong ang mga hindi pa nananalig sa iyong Anak ay makatuklas sa katotohanan sa pamumuhay nilang wagas at kaming sa pag-ibig mo ay laging umuunlad sa pagmamalasakit sa tanang sa iyo’y humahanap ay maging mga saksing mapapaniwalaan ng iyong dakilang pag-ibig sa sanlibutan sa pamamagitan ni Hesukristo kasama ng Espiritu Santo magpasawalang hanggan.

Amen.

8. Para sa mga hindi pa Sumasamapalataya sa Diyos

Idalangin din natin ang mga hindi pa sumasampalataya sa Diyos upang pagindapating sa kanya’y makadulog sa paniniwalang wagas na kanilang sinusunod.

Kaisa ni Hesukristo kami’y sumasamo sa Iyo, D’yos Ama ng mga tao, pakiusap ay dinggin mo kahilingan naming ito.

Pari: Ama naming makapangyarihan, nilikha mo ang lahat ng mga tao upang lagi kang hanapin at pag natagpuan ka’y masiyahang walang maliw. Ipagkaloob mong kahit may mga di kanais-nais na balakid mabanaagan pa rin ng tanan ang mga pahiwatig ng iyong pag-ibig at matanggap nito ang mga gawang kabutihan ng mga sumasampalataya bilang kaakit-akit na katibayan na ikaw ang Diyos na totoo at Amang aming pinanggalingan sa pamamagitan ni Hesukristo kasama ng Espiritu Santo magpasawalang hanggan.

Amen.

9. Para sa mga Umuugit sa Pamahalaan

Idalangin natin ang mga may tungkuling maglingkod sa bayan at umuugit sa ating pamahalaan upang ang kalooban nila ay itaguyod ng Amang Maykapal alinsunod sa kanyang kinalulugdan sa ikapagkakamit ng kapayapaan at kalayaan ng tanan.

Kaisa ni Hesukristo kami’y sumasamo sa Iyo, D’yos Ama ng mga tao, pakiusap ay dinggin mo kahilingan naming ito.

Pari: Ama naming makapangyarihan, nasa iyong kamay ang adhika at karapatan ng tanan. Tunghayan mo ang mga umuugit sa aming pamahalaan upang sumagana ang tanan sa sanlibutan sa ikapagkakamit ng kapayapaan at ikapapanatili ng kalayaan na ikaw ay sambahin alinsunod sa iyong loobin sa pamamagitan ni Hesukristo kasama ng Espiritu Santo magpasawalang hanggan.

Amen.

10. Para sa mga may Tanging Pangangailangan

Idalangin natin, mga kapatid, sa Ama nating makapangyarihan na ang sanlibutan ay maibsan ng tanang katiwalian, ang mga karamdaman ay malunasan, ang kagutuman ay maparam, ang mga nasa piitan ay lumayang tuluyan, ang mga naaapi ay mahango sa kawalang-katarungan, ang mga naglalakbay ay maluwalhating sumapit sa paroroonan, ang mga nasa ibang bansa ay makauwi sa kanilang bayan, ang mga maysakit ay magkamit ng kagalingan at ang mga nag-aagaw-buhay ay matiwasay na mahimlay.

Kaisa ni Hesukristo kami’y sumasamo sa Iyo, D’yos Ama ng mga tao, pakiusap ay dinggin mo kahilingan naming ito.

Pari: Ama naming makapangyarihan, binubuhayan mo ng loob ang mga nasa kapighatian, pinatatatag mo ang mga may mabigat na pinapasan. Paunlakan mo ang mga kahilingan ng mga dumaraing dahil sa maraming mga pinagtitiisan upang bawa’t nasa kagipitan ay magkamit ng kasiyahang madama ang iyong pagmamahal sa pamamagitan ni Hesukristo kasama ng Espiritu Santo magpasawalang hanggan.

Amen.

IKAW PALA ANG MISYON NIYA SA LUPA

 2,415 total reads

Isang tula tungkol sa pag-ibig, pagkawala, at pananampalataya

Bakit nga ba, Panginoon,
sa dami ng taong maaari naming makilala,
may mga pusong sa sandaling dumating sa aming buhay
ay nagiging tahanan,
ngunit hindi pala maaaring manatili
hanggang sa huling pahina?

Bakit ang taong nagturo sa aming magmahal,
ang taong yumakap sa aming mga kahinaan,
ang taong tumingin sa amin nang may paniniwala
kahit ang sarili namin ay hindi na makita ang aming halaga,
ay siya pang taong kailangan naming matutuhang pakawalan?

Ang daya naman yata ng buhay, Panginoon.

May mga taong dumarating
nang hindi natin hinihiling,
ngunit sila pala ang sagot
sa mga panalanging hindi natin masambit.

May mga taong nagsisimula bilang kapitbahay,
nagiging kaklase,
hanggang sa maging kasintahang
kasama nating mangarap sa hinaharap.

At bago natin mamalayan,
sila na pala ang tahanang
ayaw na nating iwanan.

Gaya nina Romeo at Keyne.

Mahigit siyam na taong pag-ibig,
mga pangarap na unti-unting binuo,
mga alaalang naging saksi
sa dalawang pusong piniling manatili.

Sa mundong minsang nagparamdam kay Romeo
na wala siyang halaga,
dumating si Keyne upang ipaalala
na hindi kailangang maging dakila
upang maging karapat-dapat mahalin.

Minsan, sapat nang may isang taong magsabi:
“Narito ako. Nakikita kita. Mahalaga ka.”

At sa payak na mga salitang iyon,
may pusong muling natutong mabuhay.

Ngunit bakit, Panginoon?

Bakit may mga kuwentong
habang tumatagal ay lalong gumaganda,
ngunit sa gitna ng kanilang pamumulaklak
ay biglang tinatapos ng kamatayan?

Bakit ang mga pangarap na sabay na binuo
ay kailangang ipagpatuloy ng isang tao na lamang?

Bakit may mga pangakong
hindi naman kusang binitiwan,
ngunit hindi na rin kayang tuparin
dahil ang isa ay nauna nang lumisan?

Noong 2021,
may isang pusong kailangang matutong mamuhay
sa mundong wala na ang isa pang tibok
na dati nitong tinatawag na tahanan.

At marahil,
walang salitang sapat upang ilarawan
ang katahimikang iniwan ng isang taong
dating bahagi ng bawat bukas.

Sapagkat ang pagluluksa
ay hindi lamang pag-iyak sa mga nawala.

Ito rin ay ang biglang paglingon
dahil may nais kang ibalita sa kaniya,
ang pagngiti sa isang alaala
bago muling masaktan,
ang paghahanap sa isang tinig
sa gitna ng katahimikan.

Ito ang pagpapatuloy ng buhay
habang may bahagi ng puso
na nananatiling nakaupo
sa tabi ng isang bakanteng upuan.

At dito natin nauunawaan,
na ang paghilom ay hindi palaging paglimot.

Minsan, ang paghilom
ay ang matutong ngumiti nang hindi nagkakasala,
ang muling mangarap nang hindi itinatatwa ang nakaraan,
ang tanggapin na maaari kang magpatuloy
nang hindi kailangang burahin
ang taong minsang naging buong mundo mo.

Sapagkat hindi naman itinuturo ng Simbahan
na kailangang kalimutan ang mga yumao
upang magpatuloy sa pananampalataya.

Itinuturo nitong ang kamatayan
ay hindi ang huling salita.

Sa paanan ng krus,
nakita rin ni Maria ang kaniyang Anak na nagdurusa.
At sa libingan ni Lazaro,
lumuha rin si Hesus.

Kaya sino tayo upang ikahiya ang pag-iyak?
Sino tayo upang sabihing kulang ang pananampalataya
ng isang taong hindi pa rin makaahon
sa bigat ng kaniyang pangungulila?

Maging ang Panginoon ay lumuha.

Sapagkat ang tunay na pag-ibig
ay hindi nagiging manhid sa pagkawala.
At ang pananampalataya
ay hindi nangangahulugang hindi na tayo masasaktan.

Ang pananampalataya
ay ang pagkapit sa Diyos
kahit wala tayong mahanap na sagot,
kahit ang panalangin ay nauuwi sa mga luha,
kahit ang tanging nasasambit natin
ay ang paulit-ulit na tanong na:

“Panginoon, bakit siya?”

At marahil,
hindi lahat ng bakit
ay masasagot natin habang tayo’y nabubuhay.

Hindi natin laging mauunawaan
kung bakit may mga buhay na maagang nagtatapos,
kung bakit may mga pag-ibig na napuputol
sa panahong marami pa sanang maaaring mangyari.

Ngunit sa gitna ng mga tanong,
may isang katotohanang hindi dapat mawala:

Ang halaga ng isang buhay
ay hindi nasusukat sa haba nito,
kundi sa pag-ibig na naibahagi nito.

At kung may isang pusong natutong maniwala sa sarili
dahil minahal siya ng isa pang puso,
kung may isang taong muling natutong mangarap
dahil may naniwala sa kaniya,
kung may isang buhay na naging mas makabuluhan
dahil sa presensiya ng isang minamahal—

masasabi bang walang saysay ang lahat?

Hindi.

Sapagkat may mga taong
hindi man nanatili hanggang sa ating pagtanda,
ay may iniwang kabutihang
magpapatuloy sa ating pagkatao.

May mga pag-ibig na hindi na maipagpapatuloy
sa paraang dati nating pinangarap,
ngunit maaari pa ring maging dahilan
upang tayo’y maging mas mabuting tao.

At marahil, Romeo,
sa paglingon mo sa mga taon
na kasama mo si Keyne,
unti-unti mong makikita
na hindi lamang siya bahagi ng iyong nakaraan.

Bahagi rin siya ng taong ikaw ay naging.

Ngunit sa lahat ng ito,
may isang bagay na hindi natin dapat ipagpalagay:
na nawala si Keyne dahil kailangan kang turuan ng Diyos
ng isang aral tungkol sa pag-ibig.

Hindi natin kailangang tawaging mabuti ang kamatayan
upang makakita ng kabutihang
patuloy na umuusbong sa gitna ng dalamhati.

Hindi kailangang sabihing ginusto ng Diyos ang iyong sakit
upang maniwalang hindi ka Niya iniiwan
habang dinadala mo ito.

Sapagkat ang Diyos na ating pinananaligan
ay hindi lamang Diyos ng mga sagot.

Siya rin ang Diyos na sumasama
sa mga taong walang mahanap na paliwanag,
ang Diyos na nakikinig sa mga panalanging
hindi na kayang buuin ng mga labi,
ang Diyos na nananatili
kahit ang puso ay pagod nang umasa.

At kung isang araw ay muli kang ngumiti,
hindi nangangahulugang nakalimutan mo na siya.

Kung muli kang umibig,
hindi nangangahulugang ipinagkanulo mo ang nakaraan.

Kung dumating ang araw na kaya mo nang alalahanin siya
nang mas nangingibabaw ang pasasalamat kaysa sakit,
hindi nangangahulugang lumiit ang pagmamahal mo.

Nangangahulugan lamang iyon
na unti-unti mong natututuhang dalhin
ang isang pag-ibig na hindi na kayang yakapin,
ngunit hindi kailangang itatwa.

At sa huling sandali ng ating mga tanong,
marahil ay hindi natin kailangang malaman
kung bakit naging maikli ang kanilang panahon.

Marahil, ang maaari lamang nating gawin
ay ipagkatiwala sa Diyos
ang mga bagay na hindi natin kayang baguhin.

Ipanalangin ang yumao.
Alagaan ang mga alaalang nagturo sa atin ng kabutihan.
At ipagpatuloy ang buhay
nang may pusong marunong magmahal.

Sapagkat ang pag-asa ng Kristiyano
ay hindi lamang ang maniwalang may dahilan ang bawat sakit.

Ito ay ang maniwalang
kahit ang kamatayan ay hindi makapaghihiwalay
sa pag-ibig ng Diyos
sa mga taong kumakapit sa Kaniya.

At kung sakaling dumating ang araw
na magkita silang muli sa piling ng Panginoon,
iyon ay hindi dahil kaya nating ipaliwanag
ang lahat ng nangyari sa mundong ito.

Kundi dahil nananalig tayo
sa pangakong mas dakila sa ating pangungulila:
na kay Kristo,
ang kamatayan ay hindi wakas,
at ang pag-ibig ay hindi nauuwi
sa isang libingang walang pag-asa.

Kaya ngayon,
kung tatanungin kung bakit siya dumating
at kung bakit kinailangang lumisan,
marahil ay mananatiling tahimik
ang langit sa ating mga katanungan.

Ngunit sa bawat kabutihang iniwan niya,
sa bawat pusong natuto niyang mahalin,
sa bawat buhay na nabago ng kaniyang presensiya,
may isang bagay na hindi na maikakaila:

May mga taong hindi natin nakasama habambuhay,
ngunit ang pag-ibig na itinanim nila
ay patuloy na nabubuhay
sa mga pusong kanilang binago.

At marahil, sa pagbabalik-tanaw ni Romeo
sa lahat ng kanilang pinagsamahan,
sa bawat alaala, sa bawat luha, sa bawat pasasalamat,
ang mga salitang ito
ang pinakamalapit na sagot na maibibigay ng puso:

“Keyne, hindi ko man naunawaan
kung bakit kinailangang maging ganito ang ating kuwento,
salamat dahil sa panahong ipinahiram sa atin,
ipinaramdam mong karapat-dapat akong mahalin.”

At sa Diyos, na nakaaalam
ng mga kuwentong hindi natin kayang tapusin,
ipagkakatiwala niya ang natitirang mga pahina.

Dahil ang buhay ay hindi laging patas.
Ang pamamaalam ay hindi laging nauunawaan.
At ang pag-ibig ay hindi laging nagtatapos
sa paraang ating ipinagdarasal.

Ngunit hangga’t may pananampalataya,
hangga’t may pag-asang nakaugat kay Kristo,
at hangga’t may pag-ibig na patuloy na nagbubunga ng kabutihan—

may dahilan pa upang magpatuloy.

Hindi dahil hindi na masakit.
Kundi dahil kahit masakit,
may pag-ibig pang dapat dalhin,
may buhay pang dapat yakapin,
at may Diyos na hindi tayo iniiwan
kahit ang puso natin
ay hindi pa handang magpaalam.

THE SCHOOL BAN ON CELLPHONES AND THE REVOLUTION OF HIGH SCHOOL STUDENTS IN FRANCE

 1,635 total reads

I’ve just watched a video in French. A lady high school teacher proposed a hypothesis about the connection of the total school ban on cellphones to the high school students’ uprising in France. She made a lot of sense to me. She said:

“We have forgotten to discuss one element in this high school student mobilization—an element that is central to the lives of teenagers, and indeed to everyone’s lives: the mobile phone.”

“The law of August 24 extended the ban on mobile phones during school hours to high schools. It is no longer simply a matter of ‘no phones during class.’ It has become ‘no phones anywhere on school premises’—not in the courtyard, not in the corridors, not in the cafeteria. Phones must be switched to airplane mode.”

“And then, just one month later, this high school student movement erupted, denouncing the shortage of substitute teachers, dilapidated school buildings, anxiety over Parcoursup—the university admissions system—and excessively long school days.

Coincidence? I don’t think so.”

“Now, I am not saying that mobile phones are the cause of the movement. And I am certainly not suggesting that students are setting garbage bins on fire because someone confiscated their TikTok. In fact, I am suggesting quite the opposite.”

“My hypothesis is that the mobile phone ban was the invisible trigger of this anger. What do I mean?”

“We know from scientific research what happens when adolescents who are heavily dependent on their smartphones are suddenly deprived of them. It resembles a withdrawal syndrome. And you don’t need to be a neurologist to understand this. Just observe what happens at home when you confiscate your teenager’s phone.”

“What fascinates me is the coincidence. We have just taken away from an entire generation the object around which they have organized practically their entire social lives.”

“Those born between 2008 and 2011 are the first generation to have been suddenly subjected to eight hours of disconnection every day—something that we adults would probably be quite incapable of imposing on ourselves.”

“And what did they do? They raised their heads. And they saw the condition of their schools. They noticed the filthy toilets, the absent teachers, the endless school days. The gaps in their class schedules suddenly became eternities without screens.”

“We wanted them to put down their phones. And they did. They started talking to one another between classes. And they discovered that they all agreed: what was happening around them was scandalous.”

“And this is precisely what a teacher from Seine-Saint-Denis describes this morning in an article published on the website Le Grand Continent:

“When my students lifted their eyes from their phones, they became noisy again. And they discovered that we had prepared an unbearable world for them.”

“And what if the mobile phone was not the instrument of their rebellion, but rather the very thing that had prevented that rebellion from happening earlier? That is my hypothesis. The high school students taking to the streets represent a generation that is beginning to reconnect with itself.”

PAKIKIPAGKAPWA-TAO

 1,644 total reads

Homiliya para sa Ika-30 Linggo ng Karaniwang Panahon
Ika-25 ng Oktubre 2026
Ebanghelyo: Mateo 22:34–40

May ikukuwento muna ako sa inyo. Nangyari ito maraming taon na ang nakararaan, noong hindi pa ako obispo. Formator at professor pa ako noon sa aming seminaryo sa Pampanga.

Doon, mayroon kaming mag-asawang nagtatrabaho noon sa seminaryo. Ang mister ay kusinero at ang misis naman ay labandera. Rose ang pangalan ng misis.

Isang hapon, lumabas si Rose para maglaba sa tabi ng poso, sa ilalim ng isang malaking puno ng kaimito. Hindi niya alam na may ilang batang galing sa kalapit na squatters’ area na pumasok sa bakuran at umakyat sa puno para mamitas ng mga hinog na kaimito.

Nang marinig ng mga bata na may paparating, dali-dali silang nagsibabaan at nagtakbuhan. Maliban sa isa—iyong pinakamaliit sa kanila. Mukhang hindi pa siya sanay umakyat ng puno. Naiwan siya sa itaas, takot na takot na baka mahuli siya.

Walang kamalay-malay si Rose. Inihanda niya ang kanyang mga labahin sa tabi ng poso. Sa kasamaang palad, tuyong sanga pala ang kinakapitan ng batang nasa itaas. Biglang bumigay ito at nabali. Nahulog ang bata sa tabi mismo ng batyang pinaglalabahan ni Rose.

Laking gulat ni Rose! Napasigaw siya nang makita ang batang nangingisay sa lupa. Agad niya itong pinulot, kinalong, at patakbong dinala sa labas ng seminaryo. Nakalimutan na tuloy niyang magsuot ng tsinelas. Sumakay siya sa isang tricycle at nagpahatid sa pinakamalapit na ospital.

Pagdating sa emergency room, iyak siya nang iyak habang humihingi ng tulong sa mga doktor at nurse. Pero pinaupo muna siya ng isang nurse para kunin ang impormasyon tungkol sa bata.

“Mrs., ano po ang pangalan ng bata?”
“Hindi ko po alam.”
“Ilang taon na siya?”
“Hindi ko rin po alam.”
“Sino ang mga magulang niya?”
“Hindi ko rin po alam.”

Nagtaka ang nurse at nagtanong, “Eh, hindi niyo pala kaano-ano ang batang ito. Bakit kanina pa kayo iyak nang iyak diyan?”

Parang napahiya si Rose. Pinilit niyang pakalmahin ang sarili. Huminga siya nang malalim at saka sumagot.

“Ma’am, pasensiya na po kayo. Hindi ko talaga kilala ang batang iyan. Nahulog lang siya mula sa puno ng kaimito sa tabi ng aming bahay. Siguro galing siya sa mga bahay sa kabila ng seminaryo.
“Pero alam ninyo, Ma’am, mayroon din akong anak na halos kasing-edad ng batang iyan. Nang makita ko siyang nahulog at nangingisay sa lupa, parang anak ko ang nakita ko sa kanya. Naisip ko, paano kung sa anak ko nangyari iyon? Paano kung walang pumulot sa kanya? Kaya hindi ko siya kayang pabayaan.”

Di ba ang ganda ng sinabi ni Rose? Ang nakita niya sa batang hindi niya kaano-ano ay hindi ibang bata, kundi ang sarili niyang anak. At iyon ang nagtulak sa kanya para kumilos, para iligtas ito.

Sa ating Ebanghelyo ngayon, isang tanong lamang ang itinanong kay Hesus: “Guro, alin po ang pinakamahalagang utos sa Kautusan?” Pero dalawa ang isinagot niya. Una: “Ibigin mo ang Panginoon mong Diyos nang buong puso, buong kaluluwa, at buong pag-iisip.” At pangalawa: “Ibigin mo ang iyong kapwa gaya ng iyong sarili.”

Ang sabi pa ni Hesus, ang pangalawa ay katulad ng una. Ibig sabihin, hindi mapaghihiwalay ang pag-ibig sa Diyos at ang pag-ibig sa kapwa.

Napakaganda ng ating salitang Filipino para sa neighbor o fellow human being: KAPWA.

May isang Pilipinong psychologist, si Virgilio Enriquez, na nagpalalim sa kahulugan ng salitang kapwa sa ating kulturang Pilipino. Ayon sa kanya, sa karaniwang pag-unawa sa kulturang Kanluranin, malinaw ang pagkakaiba ng ako at ng ibang tao. Ako ito, at sinumang taong labas sa akin ay iba sa akin.

Pero sa ating pagkaunawang Pilipino, ang kapwa ay hindi lamang ibang tao. Siya ay taong may pagkataong katulad ng sa akin. Magkaiba man kami, may iisang pagkatao kaming pinagsasaluhan.
Kaya kapag namulat ako sa katotohanang iyon, hindi ko na siya basta ituturing na ibang tao. Kapwa ko siya. At ang kanyang pagdurusa ay hindi ko na kayang balewalain, dahil may pagkataong nag-uugnay sa aming dalawa.

At alam ninyo, mas pinalalalim pa ng ating pananampalatayang Kristiyano ang kahulugan ng kapwa. Sapagkat ayon sa Bibliya, ang tao ay nilikha sa larawan at wangis ng Diyos. Ibig sabihin, ang kapwa ko ay hindi lamang kapwa-tao. Kapwa-larawan din siya ng Diyos.

Kaya pala napakahalaga sa ating kulturang Pilipino ang mga pagpapahalagang tulad ng pakikiramdam, malasakit, pakikiramay, pakikisangkot, at pakikiisa. Lahat ng ito ay nakaugat sa pagkilala natin sa ating kapwa.

At ang buod ng pagpapakatao para sa atin ay pakikipagkapwa-tao. Paano ko masasabing makatao ako kung hindi ako marunong makipagkapwa-tao?

Pero sa liwanag ng ating Ebanghelyo, may mas malalim pang tanong: Paano ko masasabing makadiyos ako kung hindi naman ako makatao?

Dito natin makikita kung bakit pinag-ugnay ni Hesus ang dalawang dakilang utos. Hindi maaaring paghiwalayin ang pagiging makadiyos at pagiging makatao.

Kung sinasabi kong mahal ko ang Diyos, pero malupit naman ako sa aking kapwa, baka hindi talaga ang tunay na Diyos ang sinasamba ko. Baka isang diyos-diyosan lamang na ako rin ang gumawa ayon sa sarili kong kagustuhan.

Sapagkat ang Diyos na ating sinasamba ay Diyos na maawain at mahabagin. Kaya kung hindi ko makita ang larawan ng Diyos sa aking kapwa, paano ko masasabing tunay kong kilala at minamahal ang Diyos?

Napakalinaw nito sa ating unang pagbasa mula sa aklat ng Exodo.

Ang bayang Israel ay tinawag ng Diyos upang maging isang banal na bayan. Pero paano nila maipapakita ang kanilang kabanalan? Hindi lamang sa pamamagitan ng pagsamba, pagdarasal, o paghahandog sa templo. Kundi sa pamamagitan ng kanilang pakikitungo sa mga taong mahihina at walang kalaban-laban—sa mga dayuhan, mga balo, mga ulila, at mga dukha.

Bakit ipinagbabawal ng Diyos na apihin ang mga dayuhan? Ang sabi niya: “Sapagkat kayo man ay naging mga dayuhan sa lupain ng Ehipto.”

Napakaganda ng pangangatwirang ito ng Diyos. Para bang sinasabi niya: “Alam ninyo kung gaano kasakit ang maapi. Naranasan ninyo iyan noong kayo ay mga dayuhan sa Ehipto. Kaya huwag ninyong gagawin sa iba ang ayaw ninyong gawin sa inyo.”

Hindi sinasabi ng Diyos: “Dahil inapi kayo noon, gantihan ninyo ang mga umaapi sa inyo ngayon.”

Hindi tayo tinuturuan ng Diyos na maghiganti. Tinuturuan niya tayong matuto mula sa ating sariling karanasan ng pagdurusa, upang maging mas maunawain at mahabagin sa pagdurusa ng iba.
At bakit? Dahil ang Diyos mismo ay maawain at mahabagin. Sabi niya sa unang pagbasa, kapag dumaing sa kanya ang taong inaapi, pakikinggan niya ang daing nito. “Sapagkat ako ay mahabagin.”
Mga kapatid, kung tayo ay nilikha sa larawan at wangis ng Diyos, wala tayong ibang dapat tularan kundi ang Diyos mismo. At ang tunay na palatandaan ng pagiging makadiyos ay ang pagiging maawain at mahabagin.

Balikan natin si Rose. Hindi niya inalam kung sino ang bata, kung saan ito nakatira, o kung bakit ito pumasok sa bakuran ng seminaryo. Ang nakita niya ay isang batang nangangailangan ng tulong. At sapat na iyon para kumilos siya.

Siguro iyan din ang nais ituro sa atin ni Hesus sa Ebanghelyo ngayon.

Kapag tumingin tayo sa ating kapwa, lalo na sa mga mahihirap, mga dayuhan, mga bilanggo, mga inaapi, at mga taong madaling husgahan at itakwil ng lipunan, ano ang nakikita natin? Ibang tao ba? Taong walang kinalaman sa atin? O kapwa-tao na may dignidad na katulad ng sa atin?

Mga kapatid, ang tunay na pagsamba sa Diyos ay kailangang magbunga ng malasakit sa kapwa. Kung wala ito, baka ang ating pagpapakabanal ay nauuwi lamang sa pagbabanal-banalan.

Sapagkat hindi tayo magiging tunay na makadiyos kung hindi tayo marunong maging makatao. At hindi tayo magiging tunay na makatao kung hindi tayo marunong makipagkapwa-tao.

Veritas Editorial

Picture of Rev. Fr. Anton CT Pascual

Rev. Fr. Anton CT Pascual

MADALDAL KULANG SA GAWA

 70,964 total reads

 70,964 total reads Kapanalig, magaling itong si Department of Interior and Local Government secretary Jonvic Remulla. Sa press release lalu na sa pagsasalita sa media, magaling

Read More »

MAY MAPAPARUSAHAN KAYA?

 156,331 total reads

 156,331 total reads Kapanalig, taon-taon kapag isinumite ng Office of the President sa pamamagitan ng Department of Budget and Management sa Kongreso ang panukalang National Expenditure

Read More »

Troublemaker

 203,066 total reads

 203,066 total reads Mga Kapanalig, nang tanungin ang kanyang opinyon tungkol sa umano’y pagtanggap ng pera mula sa China at Hong Kong ng isang kompanyang iniuugnay

Read More »

Hindi sapat ang balde

 250,938 total reads

 250,938 total reads Mga Kapanalig, bumili na raw tayo ng mga timba, balde, at iba pang imbakan ng tubig bilang paghahanda sa paparating na Super El

Read More »

Hindi punchline ang mga taong may kapansanan

 351,411 total reads

 351,411 total reads Mga Kapanalig, hindi nakatutuwang pagtawanan ang mga taong may kapansanan o persons with disability. Siguradong narinig na ninyo ang tungkol sa episode ng

Read More »

Watch Live

RELATED TOPICS

Miyerkules, Oktubre 28, 2026

 213 total reads

 213 total reads Kapistahan nina Apostol San Simon at San Judas Efeso 2, 19-22 Salmo 18, 2-3. 4-5 Laganap na sa daigdig ang kanilang mga tinig.

Read More »

Martes, Oktubre 27, 2026

 2,200 total reads

 2,200 total reads Martes ng Ika-30 Linggo sa Karaniwang Panahon (II) Efeso 5, 21-33 Salmo 127, 1-2. 3, 4-5 Mapalad ang sumusunod na taong may takot

Read More »

Lunes, Oktubre 26, 2026

 4,099 total reads

 4,099 total reads Lunes ng Ika-30 Linggo sa Karaniwang Panahon (II) Efeso 4, 32 – 5, 8 Salmo 1, 1-2. 3. 4 at 6 Lahat kayong

Read More »

Linggo, Oktubre 25, 2026

 6,562 total reads

 6,562 total reads Ika-30 Linggo sa Karaniwang Panahon (A) Exodo 22, 20-26 Salmo 17, 2-3a 3bk-4. 47 at 51ab Poong aking kalakasan, iniibig kitang tunay. 1

Read More »

Sabado, Oktubre 24, 2026

 7,296 total reads

 7,296 total reads Sabado ng Ika-29 na Linggo sa Karaniwang Panahon (II) o kaya Paggunita kay San Antonio Maria Claret, obispo o kaya Paggunita sa Mahal

Read More »

SUPPORT OUR MISSION

BECOME A KAPANALIG MEMBER AND EUCHARISTIC ADVOCATE!

CATHOLINK

THE PHILIPPINES CATHOLIC CHURCH ONLINE DIRECTORIES

Scroll to Top