Mga Kapanalig, habang isinasagawa noong nakaraang linggo ang confirmation of charges hearing ng dating Pangulong Duterte sa International Criminal Court (o ICC), pinutakte sa social media ang mga kapamilya ng drug war victims na tinulungang lumipad sa The Hague para personal na saksihan ang naturang pagdinig.
Ikinalat sa social media ang litrato nina Llore Pasco at Sheerah Escudero, mga kamag-anak ng drug war victims, at Rubilyn Litao, coordinator ng grupong Rise Up for Life and for Rights, na may hawak na luxury handbags. Ang unang Facebook post ng kumalat na larawan ay nagmula sa isang kilalang pro-Duterte vlogger. Nag-post din ang dose-dosenang accounts na may magkakaparehong mensahe—o ang tinatawag na copy-paste script—kung saan kinukutya ang tatlo at nakasaad ang presyo ng umano’y mamahaling handbags. Umani ang mga posts ng maraming reaksyon at komentong panlalait at akusasyon sa tatlo. Mga bayarán daw sila. Yumaman daw sila dahil sa extrajudicial killings. Buwis pa raw natin ang ginamit na panggastos para makabiyahe sila patungong The Hague.
Peke ang nasabing larawan. Agad na nilinaw ito ng mismong kumuha ng litrato na isang TV news anchor. Minanipula ang litrato gamit ang artificial intelligence (o AI). Sa orihinal na larawan, walang hawak ang tatlo na mamahaling bag.
Kinundena ng iba’t ibang grupo ang pambabastos sa tatlo at ang pagpapakalat ng fake news. Sinabi ni Atty Maria Sol Taule, isang human rights lawyer, na nanghiram pa sa kanya si Sheena Escudero ng damit-panlamig. Nagtulung-tulong din ang mga tao at organisasyong sumusuporta sa mga biktima upang makarating ang tatlo sa The Netherlands. Naghain na rin ng reklamo ang National Union of People’s Lawyers sa NBI laban sa mga nagpakalat ng dinuktor na litrato. Umabot ng halos dalawang araw bago matanggal ang naturang post.
Kumalat ang minanipulang litrato ilang oras matapos ipahayag ng ICC prosecution na sinadya sa ilalim ng war on drugs ang pag-target sa mahihirap dahil maliit daw ang posibilidad na magsampa sila ng kaso laban sa pulis. Timing na timing ang paglalabas ng pekeng larawan.
Matapos ipaaresto ng ICC ang dating pangulo, lalong lumaganap ang disinformation tungkol sa madugong giyera kontra drogra. Naging sandata ng mga disipulo ni Duterte ang AI at fake news para magpakalat ng kasinungalingan at lunurin ang katotohanan. Layon nilang makuha ang simpatya ng mga tao at ipagtanggol ang dating pangulo, pagdudahan ng publiko ang kredibilidad ng ICC, at gipitin ang mga kapamilya ng drug war victims.
Habang ginugunita ang ika-40 na anibersaryo ng EDSA People Power Revolution at isinasagawa ang ikatlong Trillion Peso March laban sa mga korap at magnanakaw, nagpapakalat naman ng kasinunganlingan ang mga tagasuporta ng dating Pangulong Duterte sa digital space. Sabi nga, kapatid ng sinungaling ang magnanakaw. Ang baha ng korapsyon at disimpormasyon ay magkaugnay. Ikinukubli ng mga ito ang katotohanan at binabalewala ang pananagutan o accountability para sa interes ng mga makapangyarihan. Sa Catholic social teaching na Christus Vivit, sinabi ni Pope Francis na ang paglaganap ng fake news ay nagpapahiwatig ng isang kulturang binabaluktot ang katotohanan upang pagsilbihan ang interes ng iilan. Labanan natin ang kulturang ito.
Mga Kapanalig, habang hinihintay natin ang resulta ng confirmation of charges hearing ng ICC, manatili tayong mapagmatyag at mapanuri sa mga balitang naririnig at nakikita, lalo na sa social media kung saan madaling ipakalat ang mga larawan gamit ang AI. Paalala pa nga sa Mga Kawikaan 17:4-5, “ang sinungaling ay sumusunod sa baluktot na dila. Ang nanlalait sa mahirap ay humahamak sa Maykapal, at ang nagagalak sa kapahamakan ng iba’y mayroon ding pananagutan.” Labanan natin ang baha ng disimpormasyon.
Sumainyo ang katotohanan.
