Veritas PH

The WORD. The TRUTH.

ENVIRONMENT NEWS

Dumaraming landfill sa bansa, tinawag ni Cardinal David na climate injustice

 7,038 total views

Binigyang-diin ni Kalookan Bishop Pablo Virgilio Cardinal David, dating pangulo ng Catholic Bishops’ Conference of the Philippines (CBCP), na ang patuloy na pag-iral ng maruruming landfill sa bansa ay malinaw na anyo ng climate injustice at seryosong banta sa kalusugan ng publiko.

Ayon sa kardinal, malinaw ang itinatakda ng Republic Act 9003, o ang Ecological Solid Waste Management Act, na tanging residual waste lamang ang dapat mapunta sa mga landfill matapos ang wastong segregasyon o paghihiwalay, composting, at recycling.

Ngunit sa aktuwal na kalagayan, iginiit ni Cardinal David na nagiging tambakan ang mga ito ng halo-halong basura, kabilang ang toxic at medical waste.

“Let’s call a spade a spade. Most so-called sanitary landfills in the Philippines are dumpsites in disguise, ayon kay Cardinal David.

Ipinaliwanag niya na ang ganitong sistema ay nagbubunga ng pagbuga ng methane na nagpapalala ng climate crisis, pagtagas ng lason sa lupa at katubigan, at paglalantad ng mga pamayanan, lalo na ang mahihirap, sa matitinding panganib sa kalusugan.

Tinukoy rin ni Cardinal David ang kakulangan sa edukasyon at kamalayan bilang pinakamalaking puwang sa implementasyon ng batas.

Aniya, bilyon-bilyong piso ang ginagastos ng mga lokal na pamahalaan sa paghakot at pagtatapon ng basura, ngunit halos walang inilalaan para sa pagtuturo kung paano mababawasan ang paglikha nito.

“[Local government units] spend billions hauling and dumping garbage—but invest almost nothing in teaching people how not to produce it,” giit ng kardinal.

Binigyang-diin din ni Cardinal David na ang mga trahedyang kaugnay ng landfill, tulad ng nangyari sa Cebu, ay hindi simpleng sakuna kundi malinaw na resulta ng kapabayaan at mahinang pagpapatupad ng batas.

Nanawagan ang kardinal sa mamamayan na magsimula sa wastong segregasyon ng basura sa tahanan at papanagutin ang mga lokal na pamahalaan.

Hinikayat din niya ang mga lokal na pamahalaan na ilipat ang pondo mula sa pagtatapon tungo sa edukasyon, at ang Department of Environment and Natural Resources (DENR) na itigil ang pag-apruba sa mga proyektong lumalabag sa batas pangkalikasan.

“This is not just about garbage. It is about health, climate justice, and the future of our children,” saad ni Cardinal David.

Malawakang pinsala ng agri-business at pagmimina sa Mindanao, ibinunyag

 7,600 total views

Ibinunyag ni Fr. Rey Raluto, kura paroko ng Jesus Nazareno Parish sa Libona, Bukidnon at saklaw ng Diyosesis ng Malaybalay, ang malalim na pinsalang dulot ng malawakang agribusiness at pagmimina sa Mindanao, lalo na sa kalagayan ng kagubatan, suplay ng tubig, at buhay ng mga magsasaka at katutubong pamayanan.

Si Fr. Raluto ay nagsilbing tagapagsalita sa 3-day church-led conference ng Caritas Philippines na “Hayuma: Mending the Broken,” na ginanap sa University of Santo Tomas mula January 14 hanggang 16, 2026.
Ayon sa pari, bagama’t napapalibutan ng lupa ang mga lalawigan tulad ng Bukidnon, Lanao del Norte, at Lanao del Sur, dito naman nagmumula ang pinanggagalingan ng malalaking ilog sa bansa.

“Nasa amin ang sources ng mga major rivers, kaya napakahalaga ng forest cover. Dapat 54 porsiyento ito, pero ngayon, 23 na lang,” ayon kay Fr. Raluto.

Tinukoy niya ang unsustainable land use bunsod ng lawak ng mga plantasyon ng saging at pinya, kung saan ang agricultural expansion ay maituturing na parehong biyaya at sumpa—may hatid na pagkain at trabaho, ngunit may kaakibat na pagkasira ng kalikasan, lalo na ng tubig at ekosistema.

Binigyang-diin din ni Fr. Raluto na hindi umaangat ang buhay ng mga pamayanan sa kabila ng presensya ng malalaking agribusiness.

“Displaced ang mga Lumad kahit lupa nila ang tinatamnan. Sila pa rin ang pinakamahihirap sa aking parokya,” ayon sa pari.

Nagbabala rin ang pari sa panganib ng paggamit ng toxic agrochemicals at epekto ng pagmimina sa mga ilog at groundwater, kung saan mahigit 180 ilog sa bansa ang labis nang apektado ng polusyon.

Bilang tugon, nanawagan si Fr. Raluto ng mas malalim na pag-unawa at pagsasabuhay ng integral ecology ayon sa Laudato Si’, at iginiit na hindi maaaring ihiwalay ang pangangalaga sa kalikasan sa pagtatanggol sa mga katutubo.

“Hindi sapat ang tree-planting lang. Lahat ay magkakaugnay—kalikasan, tao, kultura, ekonomiya… Sa Mindanao, walang ecological advocacy kung walang paninindigan para sa Lumad at sa kanilang lupang ninuno,” saad ni Fr. Raluto.

Sa huli, hamon ni Fr. Raluto sa Simbahan at lipunan ang malinaw na paninindigan laban sa mga gawaing sumisira sa lupa, tubig, at buhay.

Aniya, kung patuloy na isasakripisyo ang kagubatan at mga katutubo sa ngalan ng kita at kaunlaran, hindi lamang kalikasan ang mawawala, kundi ang kinabukasan mismo ng mga susunod na henerasyon.

LGU officials ng Nueva Vizcaya, binalaan ni Bishop Mangalinao

 28,560 total views

Iginiit ni Bayombong Bishop Jose Elmer Mangalinao sa mga opisyal ng lalawigan ng Nueva Vizcaya na hindi dapat madaliin ang pag-aalis ng barikada laban sa pagmimina sa Barangay Bitnong, Dupax del Norte.

Ayon kay Bishop Mangalinao, may mahahalagang usapin pa na kailangang malinaw na matukoy, lalo ang pagmamay-ari ng mga lupang maaapektuhan ng proyekto ng Woggle Mining Corporation.

Ang panawagan ng obispo ay kasabay ng kahilingan para sa agarang pagpapatupad ng cease and desist order laban sa nagpapatuloy na mining exploration activities sa lugar kasunod ng pagsisilbi ng korte noong January 13, 2026, ng resolusyon para sa Writ of Preliminary Injunction na nag-uutos sa pagtanggal ng mga barikada patungo sa exploration site.

“Humihingi kami ng cease and desist order para huwag nang ituloy ang pag-aalis sa barikada sapagkat may mga katanungan pa, ang isa ay sino ang magmamay-ari sa mga lupang binabantayan ng mga tao. Kasi kaya malakas ang kanilang loob na isara ang daan dahil sa kanila ang lupa, private property. Sana ma-establish muna kung sino ang may-ari ng private property na nais daanan ng kumpanya,” ayon kay Bishop Mangalinao.

Binigyang-diin din ni Bishop Mangalinao ang pangangailangang magsagawa muna ng land survey upang matukoy kung sino ang may lehitimong karapatan sa lupa, bilang bahagi ng patas at makatarungang proseso.

Kaugnay nito, hiniling din ng obispo ang mapagkalingang presensiya ng mga opisyal ng lalawigan at bayan, kabilang ang gobernador, bise gobernador, alkalde ng Dupax del Norte, at mga kasapi ng Sangguniang Panlalawigan at Sangguniang Bayan.

Umaasa si Bishop Mangalinao na magiging bukas ang mga namumuno sa lalawigan sa panawagan ng Simbahan at ng mga mamamayan para sa mapayapang resolusyon ng usapin.

Iginiit din ng obispo na ang pakikibaka ng mga residente ay hindi para sa pansariling kapakinabangan kundi para sa karapatan sa lupa at pangangalaga sa kalikasan.

“Maaring ang batas ay legal pero ito ay imoral, hindi tama, hindi maka-Diyos, hindi makabayan, dahil ang ipinagtatanggol ng tao ay ang kanilang karapatan at lupa, wala silang porsiyento, wala silang ipinagbibili, wala silang ganansiya. Kaya sino ang may ganansiya d’yan, sino ang nababayaran d’yan?,” giit ni Bishop Mangalinao.

Noong January 12, 2026, pinangunahan ni Bishop Mangalinao ang isang banal na misa, isang araw bago ipatupad ang Writ of Preliminary Injunction, bilang pagpapahayag ng pakikiisa sa mga apektado ng residente at panawagan sa mapayapa at makataong pamamaraan ng pakikipaglaban.

Batay sa 10-pahinang consolidated resolution ng Regional Trial Court Branch 30, iniutos ang agarang pagtanggal ng mga barikada sa Keon Barangay Road patungo sa exploration area.

Gayunman, nilinaw ng hukuman na hindi nito inaalis ang karapatan ng mga kinauukulang panig na ipaglaban ang kanilang karapatan at magsagawa ng nararapat na hakbang sa mga kaukulang ahensiya ng pamahalaan.

Hayuma, inilunsad ng Caritas Philippines

 41,846 total views

Binigyang-diin ng mga lider ng simbahan ang pangangailangang suriin at palalimin ang pagtugon ng Simbahan sa panawagan ng Laudato Si’ makalipas ang isang dekada, sa gitna ng patuloy na krisis sa kalikasan, kahirapan, at pamamahala sa bansa.

Ito ang naging diwa ng Hayuma: Mending the Broken, isang tatlong araw na church-led conference na ginaganap sa University of Santo Tomas mula January 14 hanggang 16, 2026, na dinaluhan ng mga obispo, pari, madre, at layko mula sa iba’t ibang bahagi ng Pilipinas.

Ayon kay Fr. Angel Cortez, Executive Secretary ng Conference of Major Superiors in the Philippines (CMSP) at National Coordinator ng CMSP-Justice, Peace, and Integrity of Creation Commission (JPICC), ang Hayuma ay isang sandali ng sama-samang pagninilay at pananagutan ng Simbahan.

“Pagkatapos ng sampung taon, kailangang tanungin: ano na ang nagawa natin? Ano pa ang dapat gawin ng taong-simbahan? Ano ang dapat gawin ng Simbahan?” ayon kay Fr. Cortez sa panayam ng Radyo Veritas.

Pinangunahan ni San Carlos Bishop Gerardo Alminaza, pangulo ng Caritas Philippines, ang pagtitipon na layong palakasin ang sama-samang pagkilos ng Simbahan at mga katuwang nito sa pagtugon sa magkakaugnay na krisis sa ekolohiya, ekonomiya, at pamamahala.

Binigyang-diin ni Fr. Cortez na ang pagtitipon ay hindi lamang para sa diskurso kundi para sa kongkretong pagtugon sa panawagan ng lipunan.

“Naririto ang CBCP, ang CMSP, ang mga madre, pari, at iba’t ibang organisasyon upang gabayan tayo sa pagninilay, sa pagtingin, at higit sa lahat, sa pagtugon sa panawagan ng ating lipunan,” pagbabahagi ng pari.

Nakaugat ang Hayuma sa paninindigan ng Simbahan sa integral ecology, na pinalakas ng Asilo Conference noong 2015 at ng mga pastoral letter at direktiba ng CBCP na humihikayat ng ecological conversion, makatarungang ekonomiya, at aktibong pakikilahok ng mga komunidad.

Para kay Fr. Cortez, ang lakas ng Simbahan ay nasa kolektibong pagkilos ng mga tao.

“Bilang totoong Simbahan—ang mga tao—may kapangyarihan tayong baguhin ang lipunan sa pamamagitan ng tuwirang pakikisangkot at pag-aalay ng ating sarili,” saad ni Fr. Cortez.

Pagtugon sa krisis sa kalikasan, kahirapan at pamamahala, panawagan ng Caritas Philippines

 18,177 total views

Pinangunahan ng development at advocacy arm ng Catholic Bishops’ Conference of the Philippines ang panawagan para sa mas malalim at sama-samang pagtugon sa krisis sa kalikasan, kahirapan, at pamamahala.

Ito ay sa pamamagitan ng tatlong araw na pagtitipon sa University of Santo Tomas mula January 14-16, 2026, kaugnay ng palulunsad sa Hayuma: Mending the Broken, na naglalayong pagdugtungin ang ekolohiya, ekonomiya, at karapatang pantao.

Ayon sa Caritas Philippines, ang hayuma—salitang Bisaya na tumutukoy sa kolektibong pag-aayos ng napunit na lambat ng mangingisda—ay sumasagisag sa paraan ng pagtugon ng Simbahan sa mga pamayanang paulit-ulit na naaapektuhan ng sakuna.

Binigyang-diin ng institusyon na ang mga kalamidad ay hindi hiwalay sa mas malalim na suliranin ng bansa.

“Disasters reveal not only broken houses and damaged livelihoods, but broken systems of protection, decision-making, and care. When governance fails, when economic life is fragile or unjust, and when the environment is treated as expendable, the net tears early and repeatedly, especially for the poor and themarginalized,” ayon sa Caritas Philippines.

Nakaugat ang Hayuma sa matagal nang paninindigan ng Simbahan sa integral ecology, mula sa Asilo Conference noong 2015 hanggang sa mga direktiba ng CBCP na humihikayat ng ecological conversion, divestment mula sa mapaminsalang industriya, at pagtataguyod ng zero-waste at renewable energy sa mga institusyon ng Simbahan.

Sa ilalim ng Laudato Si’ Convergence, katuwang ng Caritas Philippines ang 13 komisyon ng CBCP at iba’t ibang organisasyong panlipunan upang tiyaking ang mga diyosesis at komunidad ay hindi lamang tagatanggap ng tulong, kundi aktibong kalahok sa pagdedesisyon at pangangalaga sa kalikasan.

Iginiit ng Caritas Philippines na hindi sapat ang agarang relief at rehabilitation kung hindi tutugunan ang ugat ng kahinaan ng mga komunidad.

“Hayuma calls us not only to recovery, but also to mitigation and prevention. To hayuma is to strengthen the net before it tears again. It means addressing the conditions that place communities at risk, including environmental degradation, economic systems that leave people behind, and governance that excludes communities from decisions affecting their lives,” giit ng institusyon .

Sinabi ng Caritas Philippines na ang ekonomiya ay dapat maglingkod sa buhay at dignidad ng tao, sapagkat hindi maaaring isakripisyo ang kalikasan at ang mahihirap sa ngalan ng paglago.

“The future is woven slowly, collectively, and responsibly, people, peace, livelihood, and the earth, thread by thread, together,” ayon sa Caritas Philippines.

Cease and desist order, hiling ng Diocese of Bayombong laban sa Woggle mining corporation

 22,829 total views

Mariing nanawagan ang Diyosesis ng Bayombong sa mga lokal na opisyal ng pamahalaan na agarang magpalabas ng Cease and Desist Order laban sa isinasagawang mining exploration ng Woggle Mining Corporation sa Dupax del Norte, Nueva Vizcaya.

Ito ay kasabay ng kasalukuyang pagpapatupad ng Writ of Preliminary Injunction sa barikada sa Barangay Bitnong na nag-uutos sa mga residente na gibain ang kanilang barikada sang-ayon sa mining company.

Ayon sa diyosesis, ang nasabing hakbang ay isang seryosong banta sa patuloy na pagtatanggol ng komunidad sa buhay, lupa, at kalikasan.

“The Bishop and the entire Diocese once again call on public officials—who are entrusted with authority and solemnly bound to defend and protect the common good—to intervene immediately and decisively. The situation demands action, not delay; courage, not silence,” pahayag ng Diyosesis ng Bayombong.

Noong January 9, 2026, kasabay ng Kapistahan ng Mahal na Poong Jesus Nazareno, nagsumite ng pormal na apela si Bayombong Bishop Jose Elmer Mangalinao sa tanggapan nina Nueva Vizcaya Governor Jose Gambito at Dupax del Norte Mayor Paolo Cayton.

Sa kanyang liham, hinimok ng obispo ang mga opisyal na maglabas ng Cease and Desist Order laban sa operasyon ng Woggle Mining Corporation.

Layunin ng panawagan na bigyang-daan ang isang patas at masusing imbestigasyon, mapangalagaan ang karapatan ng mga residente, at maiwasan ang posibleng pinsala sa kalikasan at mga paglabag sa karapatang pantao.

Nagpadala rin ng magkakahiwalay na apela ang diyosesis kina Vice Governor Eufemia Dacayo at sa Sangguniang Panlalawigan, gayundin kina Vice Mayor RR Asuncion at sa Sangguniang Bayan ng Dupax del Norte, upang suportahan ang panawagan at manindigan sa panig ng mga apektadong komunidad.

“We are now awaiting their urgent and public response. At this critical moment, we call on our leaders to choose the people over profit, justice over expediency, and life over destruction,”  saad ng Diyosesis.

Kasabay nito, hinikayat ng diyosesis ang mga mananampalataya, civil society organizations, environmental defenders, at lahat ng mamamayan na manatiling mapagmatyag, magsalita, at patuloy na makiisa sa mga komunidad ng Barangay Bitnong.

Giit ng Diyosesis ng Bayombong, ang usapin ng pagmimina sa Dupax del Norte ay hindi lamang isang lokal na usapin kundi isang moral at panlipunang pananagutan na dapat harapin ng lahat.

“Let us remain united. Let us stand firm for the land, the people, and the future,” giit ng diyosesis.

Paigtingin ang pagbabantay laban sa mapinsalang pagmimina, panawagan ni Bishop Mangalinao

 25,637 total views

Hinimok ni Bayombong Bishop Jose Elmer Mangalinao ang mga nagbabarikada laban sa pagmimina na iangat sa Panginoon ang kanilang patuloy na pakikibaka, kasabay ng panawagang manatiling matatag sa pagtatanggol sa buhay, lupa, at kapayapaan ng kanilang pamayanan.

Ito’y matapos pangunahan ni Bishop Mangalinao ang pagdiriwang ng Banal na Misa kasama ang mga pari, relihiyoso, at mga anti-mining defender sa Barangay Bitnong, Dupax del Norte noong January 12, 2026, sa gitna ng nagpapatuloy na pagtutol ng mga residente sa mining exploration sa lugar.

Binigyang-diin ni Bishop Mangalinao sa kanyang pagninilay ang kahalagahan ng mas pinaigting na pagbabantay sa barikada upang mapigilan ang pagpasok ng mga kawani ng Woggle Corporation–ang kumpanyang nagsasagawa ng exploration.

Itaas po natin ang ating pagbabantay, itaas natin ang ating barikada. Itinataas natin ito sa pamamagitan ng pagtanggap natin kay Kristo. Itong ipinagtatanggol natin, isama natin si Lord—hindi po tayo nag-iisa,” ayon kay Bishop Mangalinao.

Aminado ang obispo na maaaring maging mahaba at mahirap ang proseso ng pakikipaglaban, subalit nananatili ang pag-asa na sa huli ay mananaig ang kabutihan at katarungan ng Diyos.

“Maaaring matagalan sa ating kalendaryo, pero sa Kanya, ang nararapat, ang tama, ang buhay, mangyayari at mangyayari sa Kanyang kapangyarihan,” dagdag ni Bishop Mangalinao.

Ang pagdiriwang ng Eukaristiya ay malinaw na pagpapahayag ng patuloy na suporta ng Diyosesis ng Bayombong sa mga apektadong mamamayan at ng mariing pagtutol ng Simbahan sa kasalukuyang mining exploration sa Dupax del Norte.

Nagpasalamat naman ang mga anti-mining defender sa mga religious group sapagkat ang Simbahan na lamang ang nagsisilbi nilang kanlungan at katuwang sa pagtatanggol sa kalikasan at sa kanilang karapatan.

Matatandaang noong December 10, 2025, nabigong ipatupad ang Writ of Preliminary Injunction na inilabas ng Regional Trial Court Branch 30 laban sa mga nagbabarikada sa Sitio Keon, Barangay Bitnong, dahil sa mga kakulangan sa kautusan.

Inaasahan naman ngayong Martes, January 13, na muling susubukang ipatupad ang nasabing Writ of Preliminary Injunction laban sa barikada sa lugar.

Gawing waste free ang Nazareno 2026, panawagan ng ECOWASTE coalition

 48,639 total views

Muling nanawagan ang EcoWaste Coalition sa Simbahang Katolika at sa milyun-milyong deboto ng Nuestro Padre Jesus Nazareno na gawing malinis at basura-free ang Nazareno 2026 sa January 9.

Ayon kay Ochie Tolentino, Zero Waste Campaigner ng grupo, kaakibat ng taos-pusong debosyon sa Poong Jesus Nazareno ang pangangalaga sa kalikasan, bilang mga katiwala ng nilikha ng Diyos, kaya’t iginiit nito na dapat isabuhay ng mga deboto ang panawagang “kalakip ng debosyon ang malinis na Traslacion.”

“Let our people’s profound faith in Nuestro Padre Jesus Nazareno inspire us to be better stewards of our planet, preventing and reducing waste and not littering, a punishable environmental offense, at all times but most especially during the Traslacion, a faith-centered feast,” ayon kay Tolentino.

Batay sa tala ng Manila Department of Public Services (DPS), umabot sa 468 metriko toneladang basura ang nakolekta mula January 6 hanggang 10, 2024, habang 382 metric tons naman noong January 8 hanggang 10, 2025—patunay ng patuloy na suliranin sa basura tuwing Traslacion.

Sinabi ng EcoWaste na iniiwan ng anim na kilometrong traslacion mula Quirino Grandstand sa Luneta hanggang Minor Basilica and National Shrine of Jesus Nazareno o Quiapo Church ang bakas ng tone-toneladang basura, na lalong nagpapahirap sa mga kawani ng DPS, Metropolitan Manila Development Authority (MMDA) at Department of Public Works and Highways (DPWH).

Sa obserbasyon naman ng Basura Patrollers ng grupo, kabilang sa madalas na nakakalat sa lansangan ang mga single-use plastic bottles, food containers, bamboo skewers o sticks, tira-tirang pagkain, upos ng sigarilyo, at mga disposable vape—na pawang banta sa kalusugan at kapaligiran.

“The unrestrained generation of garbage and its mixed disposal in landfills releases greenhouse gases, contributing to climate change that adversely impacts everyone, impoverished and marginalized communities,” saad ni Tolentino.

Hinimok din ng EcoWaste Coalition ang mga kinauukulan na magtalaga ng environmental police upang paalalahanan ang mga deboto sa wastong pagtatapon ng basura, alinsunod sa Republic Act 9003 o Ecological Solid Waste Management Act.

Pinaalalahanan naman ang mga deboto na sundin ang no littering, no smoking at no vaping policy sa Rizal Park, umiwas sa single-use plastic, iuwi ang sariling basura, at igalang ang mga pampublikong lugar sa pamamagitan ng wastong asal at kalinisan.

Nanawagan din ang EcoWaste Coalition sa mga namamahagi ng tubig at pagkain na iwasan ang paggamit ng plastik at styrofoam, at sa mga barangay sa paligid ng Quiapo Church na huwag gumamit ng “plastik labo” bilang banderitas.

“We thank and support the Quiapo Church, the Manila City Government, the Hijos del Nazareno, the Green Brigade and other agencies and groups for taking all the necessary steps to promote a meaningful, safe and litter-free observance of Traslacion 2026,” saad ng EcoWaste Coalition.

“Fire-cracker free” sa pagsalubong ng New Year, panawagan ng environment at animal advocates

 55,594 total views

Muling nanawagan ang EcoWaste Coalition at ang Philippine Animal Welfare Society (PAWS) para sa firecracker- at fireworks-free na pagdiriwang ng Bagong Taon, upang mapangalagaan ang mga hayop, kalusugan ng publiko, at kalikasan.

Isinagawa ang “Iwas PapuToxic” event nitong December 28 sa isang mall sa Quezon City, tampok ang pet parade na humihikayat sa publiko na iwasan ang maingay at nakalalasong paputok.

Ayon kay PAWS Executive Director Atty. Anna Cabrera, labis na naaapektuhan ng malalakas na pagsabog ang mga hayop, lalo na ang mga aso sa kalsada at alagang nakatali o nasa labas ng bahay.

Sinabi ni Cabrera na mas sensitibo ang pandinig ng mga hayop kaya nagdudulot ang paputok ng matinding takot at stress na maaaring tumagal ng ilang oras.

“In our country, many dogs remain caged or chained outdoors, yet PAWS advocates for them to live inside as true family members. For those who haven’t yet embraced this, we plead: please bring your dogs inside for New Year’s Eve. Outdoor pets are the most vulnerable during the celebrations; they are defenseless against the deafening explosions and toxic fumes. Be compassionate — bring them indoors,” ayon kay Cabrera.

Bukod sa kapakanan ng hayop, iginiit ng mga grupo ang masamang epekto ng paputok sa kalusugan at kapaligiran, dahil sa pagbuga ng toxic smoke, pinong particulate matter, at climate-warming gases na maaaring magpalala ng sakit sa baga, lalo na sa mga bata, matatanda, at may karamdaman.

Ayon naman kay Aileen Lucero, National Coordinator ng EcoWaste Coalition, mas mainam na salubungin ang Bagong Taon sa paraang people-, pet-, at planet-friendly, sa pamamagitan ng mga alternatibong pamamaraan tulad ng tansan tambourines, maracas de lata, kaldero, kawali, at recycled shakers.

Iginiit ng EcoWaste Coalition at PAWS na ang pag-iwas sa paputok ay nakatutulong upang maiwasan ang pinsala, mabawasan ang basura at polusyon, at mailigtas ang mga hayop mula sa takot at trauma—habang nananatiling masaya at makabuluhan ang pagsalubong sa Bagong Taon.

“Instead of dangerous pyrotechnics that can damage human health, inflict trauma and stress on defenseless dogs and cats, and contaminate the environment with toxic smoke and trash, the EcoWaste Coalition advocates for ‘Iwas PapuToxic’ alternatives… that protect humans, our animal companions, and the environment from harm,” saad ni Lucero.

Una nang binigyang-diin ni Cebu Archbishop Alberto Uy na walang ingay o pansamantalang kasiyahan ang mas mahalaga kaysa sa kaligtasan ng tao at ng mga hayop.

Environmentalist group, nagbabala sa panganib na dulot ng ‘pellet gun’

 41,147 total views

Nagbabala ang toxic watchdog group na BAN Toxics laban sa pagbebenta ng mga firearm replica o “pellet gun” toys na naglalaman ng mapanganib na kemikal at banta sa kalusugan ng mga bata.

Sa isinagawang market surveillance sa Baclaran at Divisoria, nakabili ang grupo ng limang uri ng pellet gun toys na nagkakahalaga ng P100 hanggang P350.

Sa pagsusuri, natuklasang naglalaman ang mga ito ng mataas na antas ng lead at cadmium, at iba pang toxic metals, na lumalabag sa umiiral na safety standards.

Ayon kay Thony Dizon, Advocacy and Campaign Officer ng BAN Toxics, karamihan sa mga laruan ay walang wastong label at walang pahintulot mula sa Food and Drug Administration (FDA), na paglabag sa Republic Act No. 10620 o ang Toy and Game Safety Labeling Act of 2013.

“Toy-like weapons, such as pellet guns and other similar toys, should be banned from manufacturing, distribution, sale, and use to prevent chemical exposure, as they pose a clear and imminent danger to children’s health. Parental supervision is advised to ensure the safety of children from physical harm caused by dangerous toys,” babala ni Dizon.

Babala ng World Health Organization, ang lead exposure ay maaaring magdulot ng pinsala sa pag-unlad at pagkatuto ng mga bata.

Nanawagan ang grupo sa FDA na maglabas ng public health advisory at sa mga lokal na pamahalaan na magpasa ng ordinansang magbabawal sa bentahan at paggamit ng mga mapanganib na laruan, kasabay ng paalala sa mga magulang na maging mapanuri sa pagpili ng laruan para sa mga bata.

“We urge the public to exercise due diligence when selecting gift toys and to refrain from buying dangerous and hazardous toys. The safety of our children should be our concern and not taken for granted,” dagdag ng BAN Toxics.

Nakasaad naman sa Katuruang Panlipunan ng Simbahan na ang kita ng isang mamumuhunan ay katanggap-tanggap lamang kung ito’y hindi nagdudulot ng panlilinlang at hindi nakasasama sa kalusugan ng tao at kalikasan.

Archbishop Uy sa Pasko at Bagong Taon: Pagnilayan ang diwa ng pagdiriwang, iwasan ang mapanganib na kaugalian

 48,548 total views

Hinimok ni Cebu Archbishop Alberto Uy ang mga mananampalataya na pagnilayan ang tunay na diwa ng pagdiriwang ng Pasko ng Pagsilang ng Panginoon at ng pagsalubong sa Bagong Taon, kasabay ng panawagang iwasan ang mga kaugaliang nagdudulot ng panganib sa buhay, kalikasan, at pamayanan.

Sa kanyang pastoral appeal, binigyang-diin ng arsobispo na sa halip na saya, kalungkutan ang madalas na naiiwan ng mga mapanganib na selebrasyon—lalo na sa mga batang nasusugatan, pamilyang nawawalan ng mahal sa buhay, matatanda at maysakit na nababalisa, at mga hayop na nasasaktan dahil sa labis na ingay at polusyon.

Ayon kay Archbishop Uy, walang ingay o panandaliang kasiyahan ang mas mahalaga kaysa sa kaligtasan at dignidad ng buhay ng tao, lalo na ng mga bata at ng mga mahihirap at mahihinang sektor ng lipunan.

“God entrusted creation to us—not to abuse it, but to care for it. The smoke that pollutes our air, the debris that poisons our rivers, and the fires that destroy homes are not signs of joy; they are signs that we have forgotten our responsibility as stewards of God’s gifts,” pahayag ng arsobispo.

Hinimok din ni Archbishop Uy ang mga magulang at nakatatanda na maging huwaran at gabay ng kabataan, at ipaunawa na ang tunay na tapang at saya ay hindi nasusukat sa ingay o panganib, kundi sa paggalang sa buhay at sa kaligtasan ng kapwa.

Para naman sa kabataan, binigyang-diin ng arsobispo na ang kanilang lakas at pagkamalikhain ay maaaring magbunga ng makabuluhang pagdiriwang na nagbibigay-liwanag at hindi nagdudulot ng pinsala—sa pamamagitan ng panalangin, pasasalamat, at mga gawa ng pagmamahal, malasakit, at pagkakaisa.

Sa pagtatapos ng kanyang mensahe, iginiit ni Archbishop Uy na ang tunay na diwa ng Pasko ay nasusukat sa malasakit sa kapwa, sa pangangalaga sa kalikasan, at sa pagprotekta sa mga pinakamahihina sa lipunan.

“May our celebrations be remembered not for their noise, but for their compassion. Not for their smoke, but for their light. May God bless you, protect our children, comfort our animals, and guide us all toward a more caring and responsible community,” dagdag pa ng arsobispo.

Diyosesis ng Bayombong, umapela sa Korte Suprema laban sa ilegal na FTAA Renewal ng OceanaGold

 35,484 total views

Naghain ang Diyosesis ng Bayombong, katuwang ang mga apektadong pamayanan ng Nueva Vizcaya, ng Petition for Certiorari sa Korte Suprema laban sa iligal na pag-renew ng Financial or Technical Assistance Agreement (FTAA) ng OceanaGold Philippines, Inc.

Ang petisyon ay kaugnay ng sinasabing paglabag ng OceanaGold sa karapatan ng mga lokal na pamahalaan at sa obligasyon ng pamahalaan na magsagawa ng sapat na konsultasyon at environmental impact assessment sa mga komunidad na maaapektuhan ng pagmimina.

Pinanagunahan ni Bayombong Bishop Jose Elmer Mangalinao, ang paghahain ng petisyon, at sinabing nagkamali ang Bayombong Regional Trial Court (RTC) sa desisyon nitong balewalain ang karapatan ng mamamayan sa makabuluhang public consultations sa proseso ng pag-renew ng FTAA.

“We reiterate that the OGPI FTAA renewal is illegal for failing to consult communities and local authorities whose concerns over the risks we face for the next 25 years of destructive mining were overrode,” pahayag ni Bishop Mangalinao.

Sa petisyon na isinampa noong Disyembre 19, 2025, iginiit na nilabag ng RTC ruling ang Sections 26 at 27 ng Local Government Code, na nag-uutos sa pambansang pamahalaan na magsagawa ng lokal na konsultasyon at kumuha ng pahintulot mula sa mga lokal na pamahalaan bago ipatupad ang anumang environmentally critical project, kabilang ang FTAA renewal ng OceanaGold.

Binanggit din sa petisyon na nagkamali ang RTC sa interpretasyon nito na ang 2019 Addendum at Renewal Agreement ay simpleng pagpapatuloy lamang ng 1994 FTAA. Sa pagtanggap umano sa ganitong pananaw, nilabag ng korte ang probisyon na ang mineral agreement ay may bisa lamang ng 25 taon at maaari lamang i-renew nang isang beses.

Ipinaliwanag naman ni Atty. Ryan Roset, senior legal fellow ng Legal Rights and Natural Resources Center at isa sa mga abogado ng mga petitioner, na ang mga renewal ay sumasaklaw na sa development at utilization phases ng pagmimina, kaya nangangailangan ng mas mahigpit na pagsunod sa batas dahil sa malalim na epekto nito sa kalikasan at mga komunidad.

“Consider for instance that we are now in an era of unprecedented climate crisis that the Didipio mine’s original designs could not have accounted for. Not only should there be prior consultation, but even more so prior approval,” ayon kay Roset.

Sakaling paboran ng Korte Suprema ang petisyon, maaaring ideklarang walang bisa ang 2019 addendum at renewal agreement ng FTAA No. 001 dahil sa paglabag sa batas, at mapipilitang kanselahin ito ng Office of the President.

Diwa ng Pasko pinatingkad ng tulong sa mga pasyente at kawani ng PGH

 44,671 total views

Binigyang-diin ni University of the Philippines–Philippine General Hospital (UP-PGH) Head Chaplain Fr. Marlito Ocon, SJ, ang tunay na diwa ng pagdiriwang ng Pasko ng Pagsilang ng Panginoon sa pamamagitan ng konkretong pagbabahagi ng tulong at biyaya sa mga pasyente at kawani ng ospital na higit na nangangailangan.

Ayon kay Fr. Ocon, higit na pinagpapala ang nagbibigay kaysa tumatanggap, at ang tunay na kagalakan ng Pasko ay hindi nasusukat sa mga regalong binubuksan, kundi sa pagmamahal at pag-asang ibinabahagi sa kapwa, lalo na sa mga nangangailangan ng pag-aaruga at malasakit.

“May our joy be found not in what we unwrap, but in what we share—especially with our brothers and sisters who need love, care, and hope the most,” pahayag ni Fr. Ocon.

Ibinahagi ng pari na natapos na ang pamamahagi ng tulong sa mga charity patients ng PGH. Dahil sa patuloy na pagdating ng mga donasyon, pinalawak pa ang pamaskong handog na grocery at noche buena gift packs para sa humigit-kumulang 280 security guards at mahigit 600 outsourced janitors at utility workers na nasa job order status.

Nakatanggap din ng pamaskong biyaya ang ilang ground maintenance personnel, mga hardinero, parking attendants, at iba pang contractual workers sa loob ng UP Manila campus.

Nagpasalamat si Fr. Ocon sa mga kaibigan at donors na nagpaabot ng tulong, at iginiit na dahil sa kanilang bukas-palad na puso ay lalong nagningning ang liwanag ng Pasko para sa mga higit na nangangailangan.

Dalangin ng pari na nawa’y maging masaya at mapagpala ang Pasko ng lahat, at patuloy na puspusin ng pagpapala ng Diyos ang mga tumulong at nagbahagi ng biyaya sa kapwa.

“You made the light of Christmas shine all the more brightly to our brothers and sisters who needed it the most. God’s blessing be upon you always,” saad ni Fr. Ocon.

Sama-samang pagkilos sa pagtatanggol ng human rights, panawagan ng CBCP-ECSA-JP

 106,466 total views

Nanawagan ang Catholic Bishops’ Conference of the Philippines – Epsicopal Commission on Social Action, Justice and Peace (CBCP-ECSA-JP)/Caritas Philippines ng mas matatag at sama-samang pagkilos para sa pagtatanggol sa karapatang pantao kasabay ng pagdiriwang ng Human Rights Day at ng ika-77 anibersaryo ng Universal Declaration of Human Rights.

Iginiit ni San Carlos Bishop Gerardo Alminaza, chairman ng CBCP-ECSA-JP at pangulo ng Caritas Philippines, na tungkulin ng pamahalaan, simbahan, at mamamayan na pangalagaan ang karapatan at dignidad ng bawat tao at ng buong sangnilikha, mula sa pagkondena patungo sa konkretong pagkilos para sa katarungan.

“It challenges us to recognize the inherent rights of all God’s creation. Such rights provide us with the free will of conscience and discernment, enabling us to move beyond denouncing injustices toward acting for accountability and transparency in upholding dignity and equality for all people,” pahayag ni Bishop Alminaza.

Binanggit ni Bishop Alminaza ang patuloy na paglabag sa dignidad ng tao na nakikita sa kahirapan, gutom, kawalan ng trabaho, malnutrisyon, at lumalawak na agwat ng mayaman at mahirap—na higit na pinalalala ng extra-judicial killings, ilegal na pag-aresto, red-tagging, at pang-aabuso sa kapangyarihan.

Kinondena rin ng obispo ang malawakang korupsyon sa Department of Public Works and Highways (DPWH) na nagdulot ng substandard o hindi natapos na mga proyekto, na humantong sa pagkasira ng kabuhayan at pagkawala ng buhay.

“Corruption kills and violates human rights. Human Rights is indeed in our everyday life, and we demand accountability,” giit ni Bishop Alminaza.

Binigyang-diin ni Bishop Alminaza ang mga senyales ng pag-asa, kabilang ang lumalawak na pakikilahok ng mamamayan sa mga pagkilos para sa pananagutan, pagpapatupad ng human rights programs ng Caritas Philippines sa 30 diyosesis sa tulong ng European Union at Horizont300, at ang patuloy na pagkilala sa mga human rights defenders.

Tinukoy rin ng obispo ang mahahalagang hakbang sa bansa at mundo—tulad ng International Criminal Court (ICC) arrest warrant laban kay dating Pangulong Rodrigo Duterte; imbestigasyon ng Independent Commission for Infrastructure; utos ng Korte Suprema na ibalik ang P60 bilyon sa Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) trust fund, at mga inisyatiba para sa mas mahigpit na pagbabantay ng proyekto at pagsusulong ng Anti-Dynasty Bill.

“We call for justice—to give to others what is rightfully due. We call for an end to impunity and for transparency and accountability. We call for collective action, which starts from respect for the dignity of every person and awareness that human rights is human dignity that calls for people in the Church to protect and promote justice for every person, every day,” saad ni Bishop Alminaza.

Tiniyak naman ni Bishop Alminaza na mananatiling matatag ang Caritas Philippines sa pagtatanggol sa mga naaapi at iginiit na tungkulin ng Simbahan at sambayanan na pangalagaan ang dignidad at karapatan ng bawat tao, lalo na ngayong Taon ng Hubileo ng Pag-asa.

Pagsasampa ng kaso laban sa Shell, suportado ng CBCP-ECSA-JP

 75,784 total views

Opisyal na nagpasa ng kaso noong December 11, 2025 sa United Kingdom ang 67 biktima ng Super Typhoon Odette mula Cebu at Bohol laban sa oil giant na Shell, isang makasaysayang hakbang na layong papanagutin ang kumpanya sa mga pinsalang dulot ng lumalalang krisis sa klima.

Ayon sa mga nagsampa ng kaso, may pananagutan ang Shell sa bigat ng pinsala ng Bagyong Odette noong 2021 dahil sa malaking ambag nito sa global carbon emissions at climate change.

Hiniling ng mga biktima ang financial compensation para sa mga nasawi, nasaktan, at nawalan ng tahanan, pati na rin ang paghihigpit sa operasyon ng korporasyon na patuloy na nagdudulot ng polusyon.

“This moment truly matters because it centers on the voices of communities who suffered immense loss yet have long been unheard,” ayon sa pahayag.

Kinilala naman ng Simbahang Katolika ang pagsasampa ng kaso bilang mahalagang hakbang sa moral at panlipunang pananagutan.

Binigyang-diin ni Bishop Gerardo Alminaza, chairman ng Catholic Bishops’ Conference of the Philippines – Episcopal Commission on Social Action, Justice and Peace (CBCP-ECSA-JP) at pangulo ng Caritas Philippines, na hindi maaaring manahimik ang Simbahan habang patuloy na naaapektuhan ang mahihirap ng krisis sa klima.

Ayon kay Bishop Alminaza, ang kaso ay paalala na ang desisyon at kapabayaan ng malalaking korporasyon ay may tunay na epekto sa buhay ng mga tao.

Kasabay ng pagdiriwang ng Taon ng Hubileo ng Pag-asa, nanawagan ang obispo sa pamahalaan, pampublikong sektor, at mamamayan na makiisa sa panawagan para sa climate accountability at kaligtasan ng mga komunidad, lalo na sa gitna ng mga desisyong nagbabalik sa mapanganib na fossil fuel dependence.

“Let us support efforts that seek truth, accountability, and healing. Climate justice is not against development. It ensures that development does not sacrifice lives, creation, and future generations,” ayon kay Bishop Alminaza.

Ang pananalasa ng Super Typhoon Odette, na may international name na Rai, noong 2021 ay nagdulot ng malawakang pinsala sa Visayas at Mindanao, kumitil ng daan-daang buhay, at puminsala sa libo-libong tahanan at kabuhayan.

Scroll to Top