Veritas PH

The WORD. The TRUTH.

ENVIRONMENT NEWS

Paghinto ng mining operations ng Woggle corporation, ipinag-utos ng MGB

 3,702 total views

Ipinag-utos ng Mines and Geosciences Bureau (MGB) ang pansamantalang pagpapahinto sa operasyon ng Woggle Corporation kaugnay ng mga naganap na insidente sa Barangay Bitnong, Dupax del Norte.

Sa liham ni MGB Assistant Secretary for Mining Concerns at OIC Director Michael Cabalda kay Woggle Corporation President Tommy Alfonso noong February 5, 2026, ipinag-utos ang agarang suspension ng lahat ng exploration activities ng kumpanya dahil sa umiiral na “force majeure,” kabilang ang mga barikadang humarang sa pagpasok sa permit area.

Ayon sa MGB, mananatili ang suspension hanggang sa maibalik ang normal na peace and order situation batay sa kanilang pagsusuri.

“Woggle is hereby directed to immediately cease and desist from all exploration activities within the permit area for the duration of the suspension. This suspension shall not be construed as a cancellation of the Exploration Permit but is imposed strictly as a regulatory measure in view of existing force majeure situation,” ayon sa liham ni Cabalda.

Nilinaw rin ng ahensya na ang hakbang ay hindi nangangahulugang kanselado ang exploration permit, subalit inatasan ang Woggle na magsagawa ng rehabilitasyon sa mga naapektuhang lugar.

Pinuri naman ng Alyansa Tigil Mina (ATM) ang desisyon ng MGB at kinilala ang paninindigan ng mga residente ng Dupax del Norte na tumutol sa operasyon ng kumpanya sa pamamagitan ng mga kilos-protesta at barikada.

Ayon kay ATM National Coordinator Jaybee Garganera, hindi kikilos ang MGB kung hindi dahil sa matatag na pagtutol ng komunidad sa kabila ng banta at pananakot.

Gayunman, iginiit pa rin ng ATM ang panawagan na tuluyang kanselahin ang exploration permit ng Woggle dahil sa kawalan ng pahintulot ng komunidad at sapat na public consultations.

“The barricades and protest actions of the people clearly show their lack of consent to mining activities. This should compel the MGB to cancel the permit, which has been granted under dubious circumstances due to the absence of public consultations and other requirements,” giit ni Garganera.

Nanawagan din ang grupo sa administrasyon ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na magpatupad ng mas mahigpit na regulasyon sa pagmimina, kabilang ang pagpapawalang-bisa sa Philippine Mining Act at pagpasa ng Alternative Minerals Management Bill.

Bishop Rapadas, nagpaabot ng pakikiramay at pakikiisa sa mga nasalanta ng bagyong Basyang

 15,092 total views

Nagpaabot ng pakikiramay at pakikiisa si Iligan Bishop Jose Rapadas III sa mga mamamayan ng Iligan City, Lanao del Norte na naapektuhan ng bagyong Basyang, lalo na ang mga pamilyang napilitang lumikas, nawalan ng ari-arian, at naapektuhan ang kabuhayan dahil sa malawakang pagbaha.

Sa liham pastoral, inalala ni Bishop Rapadas na para sa maraming Iliganon, muling nagbalik ang takot at emosyonal na pinsalang iniwan ng Bagyong Sendong noong 2011.

Bagamat hindi kasing tindi ng Bagyong Sendong, ayon sa obispo, malinaw na ipinakita ng Bagyong Basyang na nananatiling mapanganib ang lungsod tuwing may malalakas na pag-ulan.

“The fear we felt was not only because of what we saw, but because of what we remember. While Basyang did not bring the same scale of casualty, it reminded us that our city remains vulnerable and that’s because, to be honest, we have not acted enough on the lessons we learned,” pahayag ni Bishop Rapadas.

Binigyang-diin ni Bishop Rapadas na hindi lamang matinding pag-ulan ang dahilan ng malalang pagbaha, kundi ang pinagsama-samang epekto ng pagkasira ng kalikasan—kabilang ang pagkaubos ng kagubatan, pagkipot at pagputik ng mga ilog, baradong drainage system, at patuloy na suliranin sa solid waste management.

Kasabay nito, kinilala at pinasalamatan ng pastol ng Iligan ang mabilis at maagap na pagtugon ng mga lokal na pamahalaan, disaster response teams, mga kawani ng barangay, uniformed personnel, at mga volunteer mula sa Simbahan at social action centers, na naging kasangkapan upang maiwasan ang pagkawala ng buhay.

“The early warnings, pre-emptive evacuations, rescue operations, and quick response helped prevent loss of life. These efforts show that preparedness saves lives, and for this, we give thanks,” ayon kay Bishop Rapadas.

Bilang tugon sa karanasan ng Basyang, nanawagan ang obispo ng mas malalim na pagkakaisa at kongkretong pagkilos, hindi lamang sa pamamahagi ng relief goods kundi pati na rin sa pangmatagalang pangangalaga sa kalikasan bilang bahagi ng pananampalataya.

Iginiit ni Bishop Rapadas na ang pangangalaga sa sangnilikha ay hindi opsyonal kundi isang moral na pananagutan, kaakibat ng tunay na pagmamahal sa kapwa, tulad ng itinuro ni Pope Francis sa Laudato Si’.

Inatasan din ng obispo ang Diocesan Integral Ecology Ministry, katuwang ang mga parokya, paaralan, Basic Ecclesial Communities, kabataan at social action partners, na manguna sa environmental education at mga programang tulad ng watershed protection, tree-growing, river at drainage clean-up, at solid waste management.

Nanawagan din ang pastol ng Iligan sa mga lokal na opisyal at ahensiya ng pamahalaan para sa malinaw, tapat, at patuloy na hakbang sa flood control at environmental protection upang makamit ang mas ligtas at mas matatag na lungsod.

“We ask you to work closely with civil society and church communities so that together, as “salt and light of the world”, we may build a safer, more resilient, and ecologically balanced Iligan for present and future generations,” ayon kay Bishop Rapadas.

Diocese of Iligan, nanawagan ng tulong at panalangin

 38,293 total views

Nanawagan ng tulong at panalangin si Iligan Bishop Jose Rapadas III para sa libo-libong pamilyang labis na naapektuhan ng pananalasa ng Bagyong Basyang sa Iligan City.

Batay sa datos na nakalap ng Diyosesis ng Ilagan, 23 sa kabuuang 44 na barangay sa lungsod ang apektado ng bagyo.

Tinatayang 17,000 indibidwal o humigit-kumulang 3,500 pamilya, kabilang ang halos 500 senior citizen, ang pansamantalang nanunuluyan sa mga barangay gym, barangay hall, paaralan, at ilang simbahan.

“Many homes were damaged, livelihoods disrupted, and basic needs remain unmet, especially among the most vulnerable,” ayon kay Bishop Rapadas.

Dahil sa lawak ng pinsala, idineklara na ng Pamahalaang Lungsod ng Iligan ang State of Calamity upang mapabilis ang paglalabas ng pondo para sa agarang pagtugon sa pangangailangan ng mga apektadong residente.

Aktibo ring kumikilos ang mga lokal na pamahalaan, civil society organizations, at volunteers mula sa mga parokya sa pamamahagi ng relief goods at tulong sa mga evacuation center.

Kabilang sa mga agarang pangangailangan ng mga evacuee ang mga damit, hygiene kits, sleeping mats o sleeping kits, at food packs.

Batay sa huling ulat ng Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA), tuluyan nang humina at naging low pressure area ang Bagyong Basyang, habang ibinaba na rin ang Tropical Cyclone Wind Signal sa bansa.

Pangangalaga sa maysakit, kolektibong misyon ng simbahan

 33,558 total views

Iginiit ni Lipa Archbishop Gilbert Garcera, pangulo ng Catholic Bishops’ Conference of the Philippines (CBCP), na ang pangangalaga sa mga may sakit ay hindi lamang tungkulin ng mga manggagawang pangkalusugan kundi kolektibong misyon ng Simbahan na nagmumula sa habag at dignidad ng tao.

Ito ang pagninilay ni Archbishop Garcera sa Banal na Misa na kanyang pinangunahan noong February 7, 2026 para sa pagdiriwang ng ika-34 na World Day of the Sick at Jubilee Celebration of Healthcare Professionals and Pastoral Healthcare Workers sa Minor

Basilica of the Immaculate Conception – Archdiocesan Shrine of Sto. Niño ng Batangan sa Batangas City, Batangas, sa ilalim ng Archdiocese of Lipa.

“Kapag tayong mga doktor, nurses, medical personnel ay naglilingkod sa may sakit, kayo ay nakikibahagi sa gawain ni Kristo. Ang inyong bokasyon ay hindi namang propesyon. Ito ay pakikibahagi sa ministeryo ng pagpapagaling ni Kristo… You become a sacrament of God’s blessing,” bahagi ng pagninilay ni Archbishop Garcera.

Binigyang-diin ng arsobispo ang kahalagahan ng karunungan ng puso sa larangan ng medisina, na karunungang nagmumula sa Diyos at humuhubog sa makatarungan at makataong pagpapasya, malasakit, at paglilingkod.

Paliwanag ni Archbishop Garcera, ang naturang karunungan ay biyaya ng Diyos na tumutulong makita ang tao hindi lamang bilang pasyente kundi taong may dignidad. Ibinahagi rin ng arsobispo ang pagkakaiba ng incurable at uncarable, kasabay ng paalala ni

Papa Leon XIV na ang kawalan ng lunas ay hindi kailanman dapat mangahulugan ng kawalan ng malasakit.

“Incurable is a medical terminology. Uncareable is a spiritual way of our attitude towards the sick… Pakatandaan natin, tayo din ay may care, may pagpapahalaga, sapagat ang bawat isa—may sakit man o may suliranin sa mental health—ay may dignidad bilang tao,” ayon kay Archbishop Garcera.

Bilang bahagi ng Jubilee Celebration, hinamon ni Archbishop Garcera ang mga deboto ng Mahal na Birhen ng Lourdes at mga healthcare workers na palawakin ang kanilang debosyon tungo sa konkretong paglilingkod sa mga may karamdaman.

Aniya, ang tunay na pananampalataya ay isinasabuhay sa araw-araw na pangangalaga sa mga maysakit. “Panawagan para sa mga [deboto ng] Our Lady of Lourdes, bokasyon ng mga doktor [at] medical personnel, ang inyong mga kamay ay hindi lamang kamay ng propesyonal. Ito ay kamay na hinihirang upang magpagaling. Ang inyong puso ay hindi lamang pusong makatao. Ito ay pusong hinubog ng habag ni Kristo,” hamon ni Archbishop Garcera.

Tema naman ng naturang Jubilee Celebration sa Arkidiyosesis ng Lipa ang “Healing Hands, Hopeful Hearts: A Jubilee of Service and Life.”

Iginiit ni Lipa Archbishop Gilbert Garcera, pangulo ng Catholic Bishops’ Conference of the Philippines (CBCP), na ang pangangalaga sa mga may sakit ay hindi lamang tungkulin ng mga manggagawang pangkalusugan kundi kolektibong misyon ng Simbahan na nagmumula sa habag at dignidad ng tao.

NASAGA 2026, nagbukas ng mas matatag na pagtutulungan sa pagtugon sa kahirapan

 20,362 total views

Nakibahagi ang social arm ng Diyosesis ng Virac, Catanduanes, sa ginanap na 42nd National Social Action General Assembly (NASAGA) 2026, na isang linggong pagtitipon na naglalayong patatagin ang ugnayan, pagninilay, at panibagong sigla sa panlipunang misyon ng Simbahan.

Ayon sa Caritas Virac, nagsilbing mahalagang espasyo ang NASAGA para sa mas malalim na talakayan hinggil sa gampanin ng Simbahan sa pagtugon sa mga hamon ng kasalukuyang lipunan, lalo sa usapin ng kahirapan, kawalan ng katarungan, at kalagayan ng mga nasa laylayan.

Dagdag ng institusyon, nagbukas din ang pagtitipon ng mas malinaw na landas para sa mas matibay na pagtutulungan ng Simbahan at pamahalaan, lalo na sa pagbabantay at pagsuporta sa mga programang tumutugon sa pangangailangan ng mahihirap at pinakabulnerableng sektor.

“The gathering provided a valuable space for learning best practices, building partnerships, and renewing our shared mission to serve those most in need. It was also a time for prayer, fellowship, and cultural exchange, strengthening the bonds among dioceses and inspiring everyone to return to their local Churches with renewed zeal,” ayon sa Caritas Virac.

Pinangunahan ng Diyosesis ng Imus, sa pamamagitan ng Caritas Imus, at katuwang ang Caritas Philippines—ang humanitarian, development, at advocacy arm ng Catholic Bishops’ Conference of the Philippines—ang NASAGA 2026 na dinaluhan ng humigit-kumulang 500 obispo, pari, relihiyoso, at social action workers mula sa iba’t ibang diyosesis sa buong bansa.

Isang mahalagang bahagi ng NASAGA 2026 ang pagdalo ng ilang miyembro ng gabinete, kabilang sina Education Secretary Sonny Angara, Social Welfare and Development Secretary Rex Gatchalian, Public Works and Highways Secretary Vince Dizon, at Second Congressional Commission on Education (EDCOM II) Executive Director Kiko Benitez Yee.

“Their engagement opened pathways for stronger collaboration between the Church and the government in service to communities, especially the poor, the marginalised, and the most vulnerable,” saad ng Caritas Virac.

Tema ng 42nd NASAGA 2026 ang “Sulong-Padayon: Pag-asa, Pananagutan, Pagbabago,” na ginanap mula February 2-5, 2026 sa Mother of Grace Convention Center sa Tagaytay City.

Unang isinagawa ang NASAGA noong 1969 bilang pagtitipon ng mga Social Action Center (SAC) directors at volunteers upang talakayin at pagtibayin ang mga mahahalagang resolusyon kaugnay ng mga programa, serbisyong panlipunan, at pagpapaunlad ng organisasyon ng National Secretariat for Social Action (NASSA), na kalauna’y naging Caritas Philippines.

Basura, isang lifestyle problem-Archbishop Uy

 29,870 total views

The real solution to the garbage problem is not in machines. It is in changing habits.

Ito ang binigyang-diin ni Cebu Archbishop Alberto Uy sa kanyang pastoral appeal hinggil sa responsableng pamamahala ng basura sa Cebu City.

Bagama’t sinusuportahan ng arsobispo ang mga inisyatibo ng Pamahalaang Lungsod ng Cebu sa pagtugon sa lumalalang suliranin sa basura, iginiit niyang hindi ito magiging sapat hangga’t hindi nababago ang nakasanyang gawi ng mga mamamayan.

“No technology, no equipment, no landfill, no budget will ever be enough if our daily habits remain the same. Because garbage is not first a city problem. Garbage is a lifestyle problem,” pahayag ni Archbishop Uy.

Ayon kay Archbishop Uy, karamihan sa mga basurang nagkalat sa mga lansangan ay nagmumula mismo sa mga tahanan, kaya mahalagang doon pa lamang ay masimulan na ang wastong paghihiwalay at pamamahala ng basura.

Aniya, ang pangangalaga sa kalikasan ay hindi lamang usaping panlipunan, kundi isang pananagutang moral at espiritwal bilang paggalang sa sangnilikhang ipinagkatiwala ng Diyos sa sangkatauhan, hindi upang abusihin, kundi alagaan at pagyabungin.

“We are not owners of this earth. We are stewards. To throw garbage irresponsibly is not only bad citizenship. It is poor stewardship. It is forgetting that God entrusted this beautiful island of Cebu to our care. Caring for the environment is not optional for Christians. It is part of our faith,” ayon kay Archbishop Uy.

Ibinagi rin ng arsobispo na bukod sa wastong segregasyon ng basura sa tahanan, mahalagi ring isabuhay ang pagbawas sa paggamit ng single-use plastics, muling paggamit ng mga bagay na maaari pang pakinabangan, composting o pagbaon ng mga basurang nabubulok, at pagdidisiplina sa mga bata hinggil sa wastong pagtatapon ng basura.

Hinikayat din ni Archbishop Uy ang mga parokya, paaralan, religious communities, at mga organisasyon na maging huwaran sa disiplina at pananagutan sa pangangalaga ng kalikasan.

“I humbly ask every Cebuano Catholic: Do not wait for the government to solve this problem for you. Be part of the solution. Because the cleaner Cebu we desire will not come from machines. It will come from changed hearts and changed habits,” panawagan ni Archbishop Uy.

Umaasa naman ang arsobispo na nawa’y maipakita ng bawat isa ang kanilang pananampalataya sa pamamagitan ng konkretong pangangalaga sa kalikasan upang maipamana sa mga susunod na henerasyon.

Maayos na pagsusuri sa kontrobersyal na Malabog flyover project, panawagan ng Diocese of Legazpi

 29,660 total views

Nanawagan ang Bantay Project Albay ng Diocesan Commission on Social Concerns at Social Action Center (SAC) ng Diocese of Legazpi ng agaran, komprehensibo, at bukas sa publikong pagsusuri sa kontrobersyal na Malabog Flyover Project, bago pa man isaalang-alang ang panibagong proseso ng bidding at paggastos ng karagdagang pondo ng bayan.

Ayon sa grupo, bagama’t inihayag ni Department of Public Works and Highways Secretary Vince Dizon na ipatitigil ang tinaguriang “Malabog Stonehenge” matapos mabawi ang lisensiya ng pangunahing kontratistang Alpha & Omega General Contractor & Development Corporation, nananatiling hindi pa rin malinaw ang papel at pananagutan ng isa pang kontratista na Next Generation Construction and Supply Corp.

Iginiit ng Bantay Project Albay na kung makakamit ang layunin ng proyekto sa pamamagitan ng isang access road mula sa Maharlika Highway na mas abot-kaya at mas praktikal, hindi na makatwiran ang patuloy na paggastos sa flyover.

“Then it has to be shut down permanently, and existing structures dismantled, to make way for a proper access road,” ayon sa grupo.

Dagdag pa ng grupo na sa simula pa lamang ay nakitaan na ng iba’t ibang suliranin ang proyekto tulad ng kakulangan sa konsultasyon at pananagutan.

Paliwanag ng Bantay Project Albay, ang patuloy na paggastos ng daan-daang milyong piso sa maaanomalyang proyekto ay isang anyo ng pang-aabuso sa tiwala ng publiko at malinaw na paglabag sa prinsipyo ng pananagutan at mabuting pamamahala.

“The project has been hounded by lack of transparency and proper consultation with local stakeholders, lack of accountability on the part of its proponents and contractors, lack of public trust due to it being approved through congressional insertion and allegation of massive corruption, right-of-way issues, and long unexplained delays,” giit ng grupo.

Batay sa tala sa DPWH transparency portals, umabot sa P44.6 milyon ang halaga ng Phase 1 ng proyekto, habang natigil ang Phase 2 na may kontratang P40.23 milyon nang walang sapat na paliwanag, at ang Phase 3 naman ay may kabuuang kontratang P198.07 milyon.

Pagdiriwang ng World Day of the Sick, pangungunahan ng Archdiocese of Manila at Order of Malta

 20,338 total views

Pangungunahan ng Health Care Ministry ng Archdiocese of Manila at ng Order of Malta Philippines ang pagdiriwang ng ika-34 na World Day of the Sick o Pandaigdigang Araw ng mga Maysakit.

Sa liham sirkular, sinabi ni Manila Archdiocesan Chancellor Fr. Carmelo Arada, Jr., na ang pagdiriwang ay mahalagang pagkakataon upang kilalanin at pahalagahan ang mga nangangalaga sa mga may karamdaman.

Tema ngayong taon ang “The compassion of the Samaritan: loving by bearing another’s pain,” na naglalayong ipagdiwang hindi lamang ang kalagayan ng mga maysakit, kundi maging ang mga sakripisyo ng mga healthcare worker, caregivers, at mga pamilyang patuloy na nag-aalay ng panahon at lakas upang maibsan ang paghihirap ng kanilang mga mahal sa buhay.

“It is opportune that on this day we recognize and appreciate those who care for sick priests and religious in the health care ministry, our health care workers, caregivers, watchers in the hospital, family members who care for their loved ones,” ayon kay Fr. Arada.

Ipinagdiriwang ang World Day of the Sick tuwing ika-11 ng Pebrero, kasabay ng Paggunita sa Mahal na Birheng Maria ng Lourdes, sa pamamagitan ng panalangin, kawanggawa, at sakripisyong iniaalay para sa mga may sakit at sa mga naglilingkod sa kanila.

Kaugnay nito, pangungunahan ni Manila Archbishop Jose Cardinal Advincula ang Banal na Misa sa Minor Basilica and Metropolitan Cathedral of the Immaculate Concepcion o Manila Cathedral, sa ganap na alas-nuebe ng umaga.

Inaanyayahan ang lahat ng parokya at institusyong saklaw ng arkidiyosesis na makilahok at patuloy na makiisa sa panalangin at suporta sa mga may sakit.

Sa mensahe ng Kanyang Kabanalan Leon XIV para sa 34th World Day of the Sick, iginiit ng Santo Papa na ang pangangalaga sa mga maysakit ay hindi lamang pansariling tungkulin kundi isang misyon ng buong Simbahan, kung saan may mahalagang gampanin ang pamilya, komunidad, health worker, at pastoral workers.

Pamumuno sa Caritas Philippines, ipinagkatiwala ni Bishop Bagaforo kay Bishop Alminaza

 22,212 total views

Pormal nang ipinagkatiwala ni Kidapawan Bishop Jose Colin Bagaforo ang patuloy na misyon ng Caritas Philippines kay San Carlos Bishop Gerardo Alminaza, sa isinagawang ceremonial turnover sa pagtatapos ng ika-41 National Social Action General Assembly (NASAGA) 2025.

Isinagawa ang turnover sa pagbubukas ng 42nd National Social Action General Assembly (NASAGA) 2026 sa Mother of Grace Convention Center sa Tagaytay City noong February 2, 2026, kasabay ng Kapistahan ng Pagdadala kay Hesus na Panginoon sa Templo.

Nagpahayag ng taos-pusong pasasalamat si Bishop Bagaforo sa mga diocesan social action centers, partner organizations, volunteers, donors, mga kawani, at lahat ng kanyang nakasama sa paglilingkod bilang pinuno ng social action, humanitarian, development at advocacy arm ng Catholic Bishops’ Conference of the Philippines – Episcopal Commission on Social Action, Justice and Peace (CBCP-ECSA-JP).

“I didn’t walk this path alone. I walk it with you… You have shown again and again what it means to serve with professionalism and a heart rooted in love,” pahayag ni Bishop Bagaforo.

Binigyang-diin ng dating pangulo ng Caritas Philippines na hindi nagtatapos ang misyon ng Simbahan sa pagtataguyod sa mga nasa laylayan ng lipunan.

Sa halip, ayon kay Bishop Bagaforo, ito ay nagpapatuloy at nakaugat sa diwa ng sinodalidad at sama-samang pananagutan ng sambayanan.

Tiniyak din ni Bishop Bagaforo na sa kanyang tungkulin bilang bagong chairman ng CBCP-Episcopal Commission on Interreligious Dialogue, ay kaniyang ipagpapatuloy ang adhikain ng Caritas Philippines sa pagtataguyod ng kapayapaan pakikipagdiyalogo, at pagsusulong ng pagbabagong panlipunan.

“The mission continues and so as my solidarity with you. Let us keep walking together, trusting that God who began this good work in us will bring it to fulfillment.”

Samantala, inaasahang ipagpapatuloy ni Bishop Alminaza ang adbokasiya ng Caritas Philippines sa katarungang panlipunan, pangangalaga sa kalikasan, at pagtugon sa pangangailangan ng mga maralita at higit na nangangailangan, kasabay ng mga hamon ng makabagong usaping kinahaharap ng bansa

Lagda ng Dupax del Norte residents para sa mining explorations, kinuwestyon

 21,882 total views

Binatikos ni Bayombong Bishop Jose Elmer Mangalinao ang hindi malinaw na paraan ng pagkuha ng pahintulot ng mga residente kaugnay sa mining exploration sa Barangay Bitnong, Dupax del Norte, Nueva Vizcaya, kasunod ng paninindigan ng mga mamamayan na magtayo ng barikada upang ipagtanggol ang kanilang lupain.

Ayon sa obispo, pangunahing tanong ng mga residente kung paano at kanino talaga nagmula ang sinasabing pahintulot o consent para sa proyekto, lalo’t malinaw ang pamantayan ng free, prior, and informed consent (FPIC).

“Talagang iyan ang una naming katanungan: how did they get the signature of the people? Talagang kuwestiyonable ‘yung pamamaraan ng pagkuha ng pagpayag ng mga tao. Sino ba talaga ang nagbigay ng permiso at bakit hindi kami nakonsulta?,” pahayag ni Bishop Mangalinao sa panayam sa programang Veritas Pilipinas.

Tinukoy ni Bishop Mangalinao ang saloobin ng mga residente na ang mga pagpupulong ay inilahad bilang karaniwang pagtitipon lamang, subalit ang mga attendance sheet ay kalauna’y itinuring na dokumento ng konsultasyon.

Dagdag ng obispo, kulang ang malinaw at inklusibong impormasyon sa mga apektadong komunidad dahil hindi sapat ang nakasulat na anunsyo lamang, lalo’t may mga sektor na hindi nito naaabot.

“Paano mababasa ng mga bulag? Paano maririnig ng mga bingi? Paano ‘yung mga taong hindi naman nakararating sa munisipyo pero sila ang apektado? Dapat hindi lang written, kundi vocal—talagang ikinakalat ang impormasyon. Hindi ito ginawa,” paliwanag ng obispo.

Sinariwa din ni Bishop Mangalinao ang naging karanasan ng lalawigan sa malalaking open-pit mining operations tulad ng OceanaGold sa Didipio, Kasibu at FCF sa Quezon, Nueva Vizcaya, na nagdulot ng malawakang pagkasira ng kabundukan at kabuhayan.

Iginiit ng obispo na ang pang-aabusong dala ng mapaminsalang pag-unlad ay nag-iiwan lamang ng labis na pinsala tulad ng polusyon sa tubig, hangin, at pagkawala ng kabuhayan, na hindi na dapat muling maulit at magpahirap sa mamamayan.

Kaugnay naman ng marahas na pagbuwag sa barikada, inilarawan ni Bishop Mangalinao na labis at hindi makatao ang pagdating ng daan-daang pulis, mga truck, sundalo, at pribadong tauhan laban sa mga residente na karamiha’y kababaihan.

“Kung makikita sa mga larawan, karamihan sa naroon ay mga babae. Tapos tatapatan ng halos 400 pulis, may mga truck, may sundalo, at mga tauhan ng kumpanya. Overkill ito. Bakit ganito ang batas?” ayon kay Bishop Mangalinao.

Binigyang-diin ni Bishop Mangalinao na hindi lamang usaping legal kundi moral ang suliranin ng pagmimina, lalo na kung ang batas ay nagiging kampi sa malalaking dayuhang korporasyon at laban sa mahihirap.

Panawagan ng obispo sa pambansang pamahalaan at kay Pangulong Ferdinand Marcos, Jr. na muling suriin ang mga umiiral na batas sa pagmimina.

“Tingnan po ninyo ang batas—kung ito ba ay makatao, makadiyos, at makabayan. Sa nararanasan namin, ang batas ay kalaban ng mahihirap at kakampi ng banyaga. Sa mata ng tao at sa mata ng Diyos, hindi ito tama,” pagtatapos ni Bishop Mangalinao.

Pagkansela sa mining contract ng APMC,panawagan ng mga residente ng Sibuyan island

 49,443 total views

Muling nanawagan ang mga residente ng Sibuyan Island sa Romblon sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) na agarang kanselahin ang mining contract ng Altai Philippines Mining Corporation (APMC), kasabay ng paggunita sa ikatlong anibersaryo ng pagbabarikada laban sa operasyon ng kumpanya.

Ayon kay Sibuyanons Against Mining (SAM) coordinator Elizabeth Ibañez, halos isang taon na ang nakalipas mula nang ihain nila ang petisyon para sa kanselasyon ng kontrata, ngunit wala pa ring malinaw na tugon mula sa DENR.

Iginiit ni Ibañez na ang paggunita sa anibersaryo ng barikada ay sumasalamin sa matibay na paninindigan ng mga komunidad laban sa pagmimina.

“We will continue to resist in the barricades and elsewhere until Altai Mining is permanently booted out of our island,” giit ni Ibañez.

Nabahala naman si Living Laudato Si’ Philippines executive director Rodne Galicha, tungkol sa patuloy na pagbalewala ng DENR na tugunan ang kanilang petisyon.

Sinabi ni Galicha, lumabag ang Altai Mining sa ilang batas, kabilang ang pagtatayo ng mga istrukturang walang Environmental Compliance Certificate, kawalan ng foreshore lease agreement, at pagputol ng mga puno nang walang permit, dahilan upang maglabas ang DENR ng cease and desist order.

“Despite the violative and illegal activities of mining companies, President [Ferdinand] Marcos, Jr. has consistently chosen to uphold large-scale mining operations over the welfare of the people and environment,” dagdag ni Galicha.

Samantala, iginiit naman ni Alyansa Tigil Mina national coordinator Jaybee Garganera, na malinaw sa karanasan ng Sibuyan na pagpapanggap lamang ang konsepto ng responsableng pagmimina.

Aniya, ipinapakita ng nangyayari sa Sibuyan Island na walang tunay na paninindigan ang pamahalaan upang papanagutin ang mga lumalabag na kumpanya.

“In short, environmental destruction and human rights violations in mining communities are deemed acceptable by this government,” pahayag ni Garganera.

Itinatag ng mga residente ang barikada noong January 24, 2023 upang pigilan ang transportasyon ng nickel ore ng Altai Mining, at iginiit ang ilegal na operasyon ng kumpanya.

Noong March 4, 2025, naghain ng pormal na petisyon ang mga community leader sa DENR upang kanselahin ang Mineral Production Sharing Agreement (MPSA) ng kumpanya.

Makonsensiya, dasal ng Obispo sa MGB at DENR sa pagpayag ng mining exploration sa Dupax del Norte

 41,773 total views

Nilinaw ni Bayombong Bishop Jose Elmer Mangalinao na ang tuluyang pagbuwag sa barikada sa Purok Keon, Barangay Bitnong, Dupax del Norte, Nueva Vizcaya ay hindi nangangahulugan ng pagkatalo ng mga mamamayan na tumututol sa mining exploration ng Woggle Mining Corporation.

Kasunod ito ng ganap na pagpapatupad ng Writ of Preliminary Injunction noong January 23, 2026, na humantong sa pagtanggal ng human barricade at pagpasok ng mga sasakyan at kagamitan ng kumpanya sa lugar.

Ayon kay Bishop Mangalinao, nagdulot ng matinding lungkot at galit sa mga residente ang mga naganap, lalo na sa mga magsasakang matagal nang nagbabantay sa barikada upang ipagtanggol ang kanilang lupa at kabuhayan.

“Nakapanlulumong masaksihan kung papaanong sila ay naghihirap sa loob ng maraming buwan sa pagbabarikada at ngayon ay mas dinurog pa ng mga naging kaganapan,” pahayag ni Bishop Mangalinao.

Ipinahayag din ng obispo ang pagkabahala sa kawalan ng tugon ng mga institusyon ng pamahalaan sa hinaing ng mga komunidad, sa kabila ng paulit-ulit na panawagan para sa tulong at patas na pagdinig sa kanilang mga hinaing laban sa mining exploration.

“Sa kabila ng kanilang panlilimos ng tulong mula sa mga nasa kapangyarihan… ang kanilang natanggap ay katahimikan at kawalan ng pakialam at pagbibigay pabor pa sa Woggle Mining Corporation,” ayon sa obispo.

Nanawagan si Bishop Mangalinao sa Philippine National Police (PNP) na magsagawa ng tapat na pagsusuri sa mga naging hakbang sa pagpapatupad ng batas, at tiyaking nasunod ang tamang proseso, kabilang na kung may naganap na pag-abuso sa kapangyarihan.

Hinamon din ng obispo ang Department of Environment and Natural Resources (DENR) at Mines and Geosciences Bureau (MGB), partikular kina DENR Region II Regional Executive Director Gwendolyn Bambalan at MGB Region II Director Mario Ancheta, na magpakita ng transparency at tugunan ang mga alegasyon ng paglabag sa proseso ng pagbibigay ng mining permits sa lalawigan.

“Gusto namin na kayo ay maramdaman. Gusto namin na makita kung ano ang inyong mga ginagawa tungkol sa usaping ito ng Mining Exploration sa aming probinsya. Nagde-demand kami ng transparency sa inyong mga ginagawang hakbang para masolusyonan ang problemang ito,” giit ni Bishop Mangalinao.

Ipinapanalangin naman ni Bishop Mangalinao si Judge Paul Attolba, Jr., ang hukom na naglabas ng Writ of Preliminary Injuction na pumabor sa mining company, na nawa’y maliwanagan ang isipan at kalooban upang maipagkakaloob ang tunay na katarungan para sa mamamayan ng Dupax del Norte.

Sa huli, iginiit ng obispo na ang pagbuwag sa barikada ay hindi makababali sa pagkakaisa ng mamamayan ng Nueva Vizcaya, kundi higit pang mag-udyok sa bawat isa na magkaisa at bumuo ng mas malawak at mas matibay na barikada.

Nagpahayag din si Bishop Mangalinao ng patuloy na pakikiisa at panalangin para sa mga frontliners at pitong indibidwal na inaresto sa operasyon.

“May awa ang Diyos, hindi tayo susuko. May habag ang Diyos, tuloy ang laban. May hustisya ang Diyos na nakalaan sa lumalabag sa karapatan ng mga dukha at api. Patuloy tayong magtiwala at manalig sa Kanya,” ayon kay Bishop Mangalinao.

IFMCP, nagpahayag ng suporta sa mamamayan ng Dupax del Norte

 34,525 total views

Nagpahayag ng pakikiisa ang Inter-Franciscan Ministers Conference of the Philippines (IFMCP) sa mga mamamayan ng Dupax del Norte, Nueva Vizcaya, sa gitna ng mga pangyayari kaugnay ng pagpapatupad ng Writ of Preliminary Injunction at patuloy na pagmimina sa kabila ng malinaw na pagtutol ng komunidad.

Ayon kay IFMCP Chairperson at Order of Friars Minor (OFM) Minister Provincial Fr. Lino Gregorio Redoblado, hindi mananatiling tahimik ang grupo sa harap ng mga paglabag sa karapatan ng mamamayan at pagkasira ng kalikasan, bilang bahagi ng Simbahang naglalakbay kasama ng mga dukha at ng nilikhang daigdig.

“Hindi kami mananahimik kapag ang buhay ay nilalapastangan. Hindi kami uurong kapag ang lupa ay inaagawan ng tinig. Hindi kami tatalikod kapag ang sambayanan ay inaapi,” pahayag ni Fr. Redoblado.

Nagpahayag din ng pasasalamat ang IFMCP kay Bayombong Bishop Jose Elmer Mangalinao dahil sa malinaw nitong paninindigan para sa mga apektadong komunidad.

Sinabi pa ni Fr. Redoblado, ang katapangan at katatagan ni Bishop Mangalinao ay larawan ng isang obispong hindi natatakot magsalita kapag ang kanyang kawan ay nasasaktan, at handang manindigan kapag ang buhay, lupa, at dignidad ng tao ay nalalagay sa panganib.

“Ang kanyang tinig ay hindi lamang tinig ng isang obispo, kundi tinig ng isang Simbahang nagmamahal, nagbabantay, at nakikiisa,” ayon sa pari.

Mula sa pananaw ng mga Franciskano, binigyang-diin ng IFMCP na ang lupa ay hindi pag-aari na maaaring wasakin kundi tahanang dapat igalang at pangalagaan.

Paliwanag ng grupo, si San Francisco ng Assisi ay hindi tumingin sa sangnilikha bilang bagay na maaaring pagsamantalahan, kundi bilang kapwa nilalang na kasamang nagpupuri sa Diyos.

Nanawagan ang IFMCP sa Philippine National Police, Department of Environment and Natural Resources, Mines and Geosciences Bureau, at hudikatura na manaig ang paggalang sa karapatang pantao, transparency, at makataong katarungan sa pagharap sa mga usapin.

Tiniyak ng mga Franciskano ang patuloy na pakikiisa sa mga magsasaka, katutubo, kababaihan, kabataan, at sa nagkakaisang sambayanang nagtatanggol sa lupa at buhay.

“Hindi pagmimina ang huling salita. Hindi dahas ang huling sagot. Ang huling salita ay buhay. Ang huling salita ay pag-asa. Ang huling salita ay ang Diyos na nagkaloob ng lupa—hindi upang wasakin, kundi upang alagaan,” giit ng IFMCP.

Parangalan ang Nuestra Señora de Candelaria, paanyaya sa mga deboto

 34,927 total views

Inaanyayahan ng Diyosesanong Dambana at Parokya ng Nuestra Señora de Candelaria sa Silang, Cavite, ang mga mananampalataya na makiisa sa nalalapit na pagdiriwang ng ika-431 kapistahan sa February 2, 2026.

Ayon kay Fr. Luisito Gatdula, rektor at kura paroko ng dambana, ang kapistahan ay pagkakataon upang ipahayag ang taos-pusong papuri at pasasalamat sa Diyos, na ipinapakita sa panalangin, debosyon, at pagtulad sa kabutihan ng Mahal na Birheng Maria.

Tema ng pagdiriwang ngayong taon ang “Ang Puso Ko’y Nagpupuri sa Panginoon,” na hango sa ebanghelyo ni San Lucas.

“Halina kayo! Magsama-sama tayo. Parangalan natin ang Panginoon sa pamamagitan ng ating pagdulog sa Inang Birhen. Magpa-akay tayo sa kanya palapit kay Jesus upang, katulad ni Maria, tayong lahat ay makatugon sa Kanyang paanyaya,” ayon kay Fr. Gatdula.

Itinatag ang parokya noong February 3, 1595 ng mga Pransiskano sa ilalim ng pangangalaga ni San Diego de Alcala. Noong 1611, inilipat ang pamamahala sa mga Heswita, at noong 1640, inialay sa patnubay ng Nuestra Señora de Candelaria.

Noong February 3, 2017, idineklara ng National Museum of the Philippines ang simbahan at retablo ng parokya bilang Pambansang Pamanang Kultural.

Makaraan ang dalawang taon, noong January 31, 2019, pinagkalooban ng Episcopal Coronation ang daang-taong imahen ng Nuestra Señora de Candelaria de Silang, bilang pagkilala sa malalim at matagal nang debosyon ng mga mamamayan sa nag-iisang Ina, Reyna, at Patrona ng Silang at ng Bulubunduking Kabite.

Dahil naman sa patuloy na paglaganap ng debosyon sa Mahal na Birhen, noong May 4, 2021, itinaas ang antas ng parokya tungo sa pagiging ganap na Diocesan Shrine.

Tangkang pagbuwag sa barikada ng mga residente ng Dupax del Norte, kinundena ng ATM

 46,199 total views

Mariing kinondena ng Alyansa Tigil Mina (ATM) ang hindi makatarungang paggamit ng puwersa ng kapulisan sa pagtatangkang buwagin ang barikada ng mga residente ng Barangay Bitnong, Dupax del Norte, Nueva Vizcaya, na tumututol sa exploration activities ng Woggle Corporation.

Ayon sa mga paunang ulat mula sa lugar, mahigit 300 pulis ang ipinakalat upang ipatupad ang isang court order, na nagresulta sa pag-aresto sa anim na katao, pagkasugat ng ilan, at pagkawala ng malay ng dalawang residente.

Inilarawan ni ATM chairperson Rene Pamplona na labis at hindi makatuwiran ang laki ng puwersang ipinadala, lalo’t ang barikada na lamang ang natitirang paraan ng mga residente upang ipakita ang kanilang pagtutol sa pagmimina.

“This brutal display of police force is unacceptable. For one, the residents have no other recourse but to put up a barricade to register their opposition to mining and to Woggle’s exploration activities,” pahayag ni Pamplona.

Iginiit ng alyansa na nabigo ang Woggle Corporation at ang pamahalaan na magsagawa ng tunay na konsultasyon at makuha ang malinaw na pahintulot ng mga komunidad.

Dahil dito, ayon sa ATM, walang basehan ang pagpapatuloy ng exploration activities at dapat igalang ang karapatan ng mamamayan na tutulan ang proyekto.

Ikinababahala rin ni Pamplona ang desisyon ng korte na maglabas ng preliminary injunction sang-ayon sa kumpanya, na nagpapakita ng pagkiling ng mga institusyon ng gobyerno sa interes ng pagmimina.

“It is deplorable that government institutions, such as the [Department of Environment and Natural Resources] and now the regional trial court, have taken the side of the mining corporation to the detriment of communities and the environment,” giit ni Pamplona.

Nanawagan ang ATM sa mga lokal na pamahalaan na panigan ang kanilang mga nasasakupan at suportahan ang pagbawi sa exploration permit ng Woggle Corporation.

Binibigyang-diin ng grupo na tungkulin ng mga halal na opisyal na ipagtanggol ang kapakanan ng mamamayan at unahin ang pangangalaga sa kalikasan kaysa sa mapaminsalang pagmimina.

“We stand in solidarity with the protestors, and we laud their firm conviction and undaunted commitment to protect their communities from the inevitable destruction caused by mining operations,” saad ni Pamplona.

Una nang iginiit ni Bayombong Bishop Jose Elmer Mangalinao na hindi dapat madaliin ang pag-aalis ng barikada sa lugar, dahil kailangan pang malinaw na tukuyin ang mga suliranin, kabilang ang pagmamay-ari ng mga lupang maaapektuhan ng proyekto ng Woggle Mining Corporation.

Scroll to Top