40,024 total reads
Kapag ang suporta sa isang lider ay nauuwi sa pagkamuhi sa kapwa, hindi na lamang pulitika ang nakataya—pati ang pagkakaisa ng bayan.
PILIPINAS — Sa tuwing dumarating ang panahon ng halalan, muling umiinit ang usapang pulitika sa bansa.
Sa social media, sa mga tahanan, sa mga opisina, sa mga tindahan at maging sa mga simpleng usapan ng magkakaibigan, kanya-kanyang paninindigan ang mga Pilipino.
May sumusuporta sa isang kandidato. May kumakampi sa iba. May nagtatanggol sa isang partido at may mariing kumokontra rito.
Bahagi ito ng demokrasya.
Ang pagkakaroon ng magkakaibang opinyon ay hindi problema.
Ang tunay na problema ay nagsisimula kapag ang pagsuporta sa pulitika ay nagiging panatismo.
Kapag ang isang lider ay hindi na maaaring punahin.
Kapag ang bawat pagkakamali ay awtomatikong ipinagtatanggol.
Kapag ang kasinungalingan ay pinaniniwalaan dahil galing ito sa “ating panig.”
At higit sa lahat, kapag ang kapwa Pilipino ay itinuturing nang kaaway dahil lamang iba ang kanyang ibinotong kandidato.
MULA SA PAGKAKAIBA, TUNGO SA PAGKAKAHATI
Hindi naman agad nagsisimula sa galit ang political fanaticism.
Minsan, nagsisimula lamang ito sa simpleng paghanga.
“Magaling siya.”
“Siya lang ang makakapagpabago sa bansa.”
“Siya lang ang may solusyon.”
Hanggang sa unti-unting nagiging:
“Hindi siya maaaring magkamali.”
At kapag may nagtanong o pumuna:
“Kalaban ka siguro.”
Dito nagiging mapanganib ang sitwasyon.
Dahil ang isang demokratikong lipunan ay nangangailangan ng mga mamamayang marunong magtanong, magsuri at pumuna.
Kung lahat ng kritisismo ay itinuturing na pag-atake, paano natin malalaman kung may mali?
Kung lahat ng tagasuporta ng kabilang panig ay itinuturing na kaaway, paano mananatiling buo ang isang bayan?
HINDI NA KANDIDATO ANG PINAGTATANGGOL—KUNDI KAMPON
Isa sa mga pinakamapanganib na anyo ng political fanaticism ay ang tinatawag na “blind loyalty.”
Dito, hindi na mahalaga kung tama o mali ang isang kilos.
Ang mahalaga ay kung sino ang gumawa nito.
Kapag ang ating lider ang gumawa, may dahilan.
Kapag ang kabilang lider ang gumawa, iskandalo.
Kapag ang ating panig ang nagsalita, katotohanan.
Kapag ang kabilang panig ang nagsalita, propaganda.
Sa ganitong pag-iisip, nawawala ang isang mahalagang prinsipyo:
Ang tama ay tama kahit sino pa ang gumawa nito, at ang mali ay mali kahit sino pa ang gumawa nito.
Kapag nawala ang prinsipyong ito, madaling manipulahin ang isang lipunan.
At kapag maraming mamamayan ang hindi na kumikilala sa katotohanan maliban kung ito ay pabor sa kanilang kampo, lalong lumalalim ang pagkakahati ng bayan.
ANG EPEKTO SA BAYAN
Maaaring isipin ng ilan na simpleng away lamang sa social media ang political fanaticism.
Ngunit mas malalim ang epekto nito.
Kapag lumala ang pagkakahati ng mga tao, maaaring maapektuhan ang tiwala sa isa’t isa.
Magkakaibigan ay nagkakagalit.
Magkakamag-anak ay hindi nag-uusap.
Magkakapitbahay ay nagkakampihan.
At ang mga taong dapat sana’y nagtutulungan bilang mamamayan ay nauubos ang panahon sa pagtatanggol sa kani-kanilang kampo.
Mas malala, maaari nitong gawing normal ang pag-atake, paninira, fake news at pagpapakalat ng galit.
Unti-unting nasasanay ang mga tao na hindi na makinig.
Hindi na magtanong.
Hindi na kumilatis.
Basta ang impormasyon ay pabor sa kanilang panig, tinatanggap nila.
At kapag ganito ang naging kultura ng isang bayan, hindi lamang isang halalan ang maaaring maapektuhan.
Pati ang kinabukasan ng demokrasya.
ANO ANG PAALALA NG SIMBAHAN?
Sa gitna ng ganitong kalagayan, mahalagang balikan ang pananaw ng Simbahan tungkol sa buhay panlipunan.
Hindi ipinagbabawal ng Simbahan ang pakikilahok ng mga Kristiyano sa pulitika. Sa katunayan, mahalaga ang responsableng pakikilahok ng mamamayan sa pagtataguyod ng kabutihang panlahat.
Ngunit hindi dapat maging kapalit ng pananampalataya ang isang partidong pampulitika o isang personalidad.
Ang isang lider ay hindi dapat ituring na tagapagligtas ng bayan.
At ang isang partido ay hindi dapat maging sukatan ng kung sino ang “mabuti” at “masama” sa lahat ng pagkakataon.
Ang Kristiyano ay tinatawag na gumamit ng konsensya, katotohanan, katarungan at malasakit sa kapwa sa kanyang mga desisyong panlipunan at pampulitika.
Mahalaga rin ang konsepto ng kabutihang panlahat—ang paghahanap ng kabutihan hindi lamang para sa ating sarili o sa ating grupo, kundi para sa buong lipunan.
Dahil dito, may pagkakataong kailangan nating punahin maging ang taong ating sinusuportahan.
Hindi dahil galit tayo sa kanya.
Kundi dahil mahalaga sa atin ang katotohanan.
HINDI KAAWAY ANG MAY IBANG BOTO
Marahil ito ang isa sa pinakamahalagang bagay na kailangang maalala ng bawat Pilipino.
Ang taong iba ang ibinoto mo ay hindi awtomatikong masama.
Hindi siya awtomatikong bobo.
Hindi siya awtomatikong bayaran.
Hindi siya awtomatikong kalaban.
Maaaring magkaiba lamang kayo ng pananaw tungkol sa kung sino ang pinakamabuting mamuno.
At pagkatapos ng halalan, pareho pa rin kayong mamamayan ng iisang bansa.
Pareho kayong apektado ng presyo ng pagkain.
Pareho kayong umaasa sa maayos na serbisyo ng pamahalaan.
Pareho kayong nangangailangan ng seguridad, trabaho, edukasyon at kinabukasan.
Magkaiba man ang boto, iisa pa rin ang bayan.
ANG PINAKAMAHALAGANG TANONG
Hindi masama ang magkaroon ng political conviction.
Hindi masama ang ipaglaban ang isang prinsipyo.
Hindi masama ang magsalita laban sa katiwalian.
Hindi masama ang pumuna sa isang lider.
Ngunit bago natin ipagtanggol ang isang pulitiko, maaaring itanong muna natin sa ating sarili:
Kung hindi ko siya sinusuportahan, ipagtatanggol ko pa rin ba ang ginawa niya?
Kung ang sagot ay hindi, marahil panahon nang suriin ang ating paninindigan.
Dahil baka hindi na natin ipinaglalaban ang katotohanan.
Baka ipinaglalaban na lamang natin ang ating kampo.
ANG BAYAN BAGO ANG KAMPO
Sa isang demokrasya, mahalaga ang mga lider.
Ngunit higit na mahalaga ang mga mamamayan.
Maaaring magpalit ng partido.
Maaaring magpalit ng kandidato.
Maaaring magpalit ng administrasyon.
Ngunit ang bayan ay nananatili.
Kaya hindi natin kailangang maging magkakaaway dahil lamang sa pulitika.
Maaari tayong hindi magkasundo nang hindi nagkakagalit.
Maaari tayong pumuna nang hindi nanlalait.
Maaari tayong manindigan nang hindi namumuhi.
At maaari nating suportahan ang isang lider nang hindi isinasantabi ang ating konsensya.
Sapagkat ang tunay na pagmamahal sa bayan ay hindi bulag na pagsunod sa isang tao.
Ito ay ang tapang na piliin ang katotohanan, katarungan at kabutihang panlahat, kahit minsan ay nangangahulugan itong salungatin ang sarili nating kampo.
Sa huli, hindi dapat itanong lamang:
“Kanino ka?”
Mas mahalagang itanong:
“Ano ang tama?”
Dahil kapag ang pulitika ay naging panatismo, maaaring manalo ang isang partido.
Ngunit kapag nawala ang katotohanan, pagkakapatiran at malasakit sa kapwa—
maaaring ang buong bayan ang matalo.
